AI Summary & Key Takeaways
AI InsightDespite the rising trend in the city’s population, the per-capita production and consumption of electric energy in Istanbul between the years 1950-1960 has increased two-folds compared to the increase in the period 1938-1949.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Turkish Electricity Corporation founded with concessions by foreign capital for operating electricity services in Istanbul was nationalized with effect from 31 December 1937. The main focus of this study is the history of electricity services under the direction of Istanbul Electric Tram and Tunnel Company (İETT) which was established as a municipal corporation. The improvements and capacity increase at the electricity power station, the development of the network through years by new investments in the transmission and distribution lines, changes in tariff systems and the increase in the number of subscribers are discussed diachronically. Covering the period between 1938 and 1960 we conducted a mostly quantitative study and provided numerical analysis. Hence our principal sources are the statistical data collected by the State Planning Organization, Turkish Institute of Statistics and Istanbul Municipality as well as Budget and Operations reports of İETT. A comparison of electric energy consumption during the single-party rule under the presidency of İsmet İnönü and the multi-party regime led by the rule of Democrat Party constitutes the primary goal of this study. An analysis of the sectoral distribution of electric energy consumption, comparing the per capita electricity production and consumption in Istanbul and the rest of the country and their change over the years helps to get a better picture of the economic performance in those periods. The increase in production as well as the numbers of subscribers in Istanbul during the rule of the Democrat Party is approximately three times more than that during the single-party regime. Despite the rising trend in the city’s population, the per-capita production and consumption of electric energy in Istanbul between the years 1950-1960 has increased two-folds compared to the increase in the period 1938-1949.
Özet
Yabancı Sermayenin imtiyaz yoluyla kurup işlettiği İstanbul’un elektrik işlerini yürüten Türk Anonim Elektrik Şirketi, 31 Aralık 1937 tarihinden geçerli olmak üzere millileştirilmiştir. Elektrik işlerinin, belediye idaresinde kurulan İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmesinde izlediği seyir, çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Elektrik Santralinin yenileme ve kapasite artırım çalışmaları, iletim ve dağıtım hatlarına yapılan yatırımlarla şebeke ağının yıllar içerisindeki gelişimi, tarife düzenlerinin değişimi ve abone sayısındaki artışlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. 1938-1960 yılları arasını kapsayan çalışmada, rakamların yol göstericiliğine başvurulmuş, nümerik analizler yapılmıştır. Bu çerçevede çalışmanın temel dayanağını, Devlet Planlama Teşkilatı, Türkiye İstatistik Kurumu ve İstanbul Belediyesi istatistik verileriyle, İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmesi Bütçe ve İşletme Neticeleri raporları oluşturmuştur. İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanı olduğu Tek Parti Dönemi ile çok partili siyasi hayata geçilen Demokrat Parti yıllarının elektrik kullanım performansı üzerinden karşılaştırılması çalışmanın ana hedefini oluşturmaktadır. Elektrik kullanımının sektörler arası dağılımının değerlendirilmesi, İstanbul genelinde kişi başına düşen elektrik üretim ve tüketiminin ülke genelindeki verilerle mukayesesi ve dönemsel farklılıklarının ortaya konulması, söz konusu yılların ekonomik açıdan daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Demokrat Parti’nin iktidarda olduğu yıllarda İstanbul’da üretilen elektriğin miktarı ve abone sayısındaki artış, Tek Parti döneminin yaklaşık üç katıdır. Şehrin nüfusunda yaşanan artış trendine rağmen 1950-1960 yılları arasında İstanbul’da kişi başına elektrik üretim ve tüketim değerlerinin, 1938-1949 yıllarına göre net olarak iki kat arttığı tespit edilmiştir.