AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study was prepared using archive documents, memoirs of some students who had received education at these elementary schools, and other original works.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
One of the most significant areas of reformation in the last century of the Ottoman Empire was education. Education at the elementary school level used to be provided through schools known as Sıbyan Mektebi (Children’s Schools) or Mahalle Mektebi (Neighborhood Schools) for centuries. In the second half of the 19th century, these schools were subjected to criticism regarding the quality of the education they provided, especially their failure to have students learn to read and write within a reasonable time. Reforms in the field of education started in the period of Mahmud II and continued in the periods of Abdulmejid and Abdulaziz. In these periods, although significant steps were taken on other levels of education, the same extent of change was not seen at the level of elementary schools. After the enactment of the Maarif-i Umumiye Nizamnamesi (Public Education Charter) dated 1 October 1869, pilot elementary schools providing Western-style education started to be established. The number of these schools, which would be then distinguished from the schools known as Sıbyan Mektebi with the name iptidai (primary), increased rapidly in the period of Abdulhamid II. The first İptidai Mektep (elementary school) in Kayseri was opened in 1893, and their numbers increased in time. As opposed to the case in schools named Sıbyan Mektebi, the lessons were being taught based on the curriculum determined by the Maarif Nezareti (Ministry of Education). This study presents information on the establishment of these elementary schools in the city of Kayseri, education-instruction activities (classes, examinations, success-failure, etc.) at four male and two female elementary schools based on the relatively rich contents of archive records and accounts of their teachers, as well as their students (numbers, ages, etc.). A significant part of this information was collected by the examination of the academic records of students enrolled in these six schools. This study provides information on not only Kayseri elementary schools but also the general characteristics of elementary-level education in the Ottoman Empire, which had borders covering a large area. The study was prepared using archive documents, memoirs of some students who had received education at these elementary schools, and other original works.
Özet
Osmanlı Devleti’nin son yüzyıllık döneminde en önemli yenileşme alanlarından biri de eğitimdi. İlkokul düzeyindeki eğitim yüzyıllardır Sıbyan Mektebi yahut Mahalle Mektebi denilen okullar aracılığı ile sürdürülmekteydi. Bu okullar, XIX. yüzyılın ikinci yarısında öğrencileri makul süreler içerisinde okuryazar yapamama başta olmak üzere genel anlamda verdikleri eğitimin niteliği nedeniyle eleştiriye uğradı. Eğitim alanındaki yenilikler II. Mahmud döneminde başlayıp Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz dönemlerinde devam etti. Bu dönemlerde diğer düzeylerde önemli adımlar atıldıysa da ilkokul seviyesindeki eğitimde aynı ölçüde bir değişim yaşanmadı. 1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi’nin çıkarılmasından sonra Batı tarzında eğitim veren örnek ilkokullar açılmaya başladı. Daha sonra “iptidai” adıyla sıbyan mekteplerinden ayrışacak olan bu okulların sayısı II. Abdülhamid döneminde hızla arttı. Kayseri’deki ilk iptidai mektebi 1893’te açıldı; zamanla sayıları arttı. Dersler sıbyan mekteplerinin aksine Maarif Nezareti tarafından belirlenen öğretim programı kapsamında verilmekteydi. Bu çalışmada şehirdeki iptidailerin açılması, görev yapan öğretmenler ile arşiv kayıtlarının nispi zengin içerik sunması nedeniyle dört erkek ve iki kız iptidaisindeki eğitim-öğretim faaliyetleri (dersler, sınavlar, başarı başarısızlık vs.) ve öğrencilere dair (sayı, yaş vs.) bilgiler verilmektedir. Bilgilerin önemli bir kısmına bu altı okulda öğrenim gören öğrencilerin imtihan cetvellerinin incelenmesi ile ulaşılmıştır. Bu çalışma yalnız Kayseri iptidai mektepleri hakkında değil, aynı zamanda geniş sınırlara sahip Osmanlı Devleti’ndeki ilkokul eğitiminin genel özellikleri hakkında da fikir verecektir. Çalışma, arşiv belgeleri ile bahse konu iptidailerde öğrenim görmüş bazı öğrencilerin anıları ve diğer kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.