AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn our study, the transliteration of the aforementioned text will be shared and the reason for the interest of the Ottoman intellectuals to Spencer will be discussed in the axis of the perception of progress from the First Constitutional Monarchy period until the first quarter of the 20th century.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The influence of Herbert Spencer (1820-1903), one of the important thinkers of the 19th century, on Ottoman intellectuals is undeniable. Especially, the organismic view of society, which he shaped around the concepts of evolution and progress, has been frequently discussed. The understanding of "progress", which is among the founding ideas of sociology and significantly influenced the perspectives of other social sciences, also constituted the starting point of the Ottoman intellectuals. Spencer’s article titled “Progress: Its Law and Cause”, in which we find an impressive expression of this understanding, was translated into Turkish by İbrahim Aşkî [Tanık] in 1335. In this article, Spencer argued that successive differentiations from simple to complex lie in the development of the earth, life on earth, society, state, industry, commerce, language, music, literature, fine arts and sciences. For him, progress is the development of the heterogeneous from the homogeneous, and this process of differentiation is the history of society, which is an organism, as it is the history of all organisms. Written two years before Darwin's Origin of Species, this work stands out as an interesting work on the course of evolution and the principles of progress. In our study, the transliteration of the aforementioned text will be shared and the reason for the interest of the Ottoman intellectuals to Spencer will be discussed in the axis of the perception of progress from the First Constitutional Monarchy period until the first quarter of the 20th century.
Özet
XIX. yüzyılın önemli düşünürlerinden olan Herbert Spencer’ın (1820-1903) Osmanlı aydınları üzerindeki etkisi yadsınamazdır. Özellikle evrim ve ilerleme kavramları etrafında şekillendirdiği organizmacı toplum görüşü sıklıkla tartışılmıştır. Sosyolojinin kurucu fikirleri arasında yer alan ve diğer sosyal bilimlerin de bakış açılarını önemli ölçüde etkileyen “terakki/ilerleme” anlayışı da Osmanlı aydınlarının hareket noktasını teşkil etmiştir. Bu anlayışın etkileyici bir anlatımını bulduğumuz Spencer’ın “Progress: Its Law and Cause” başlıklı makalesi de 1335 yılında İbrahim Aşkî [Tanık] tarafından Türkçeye kazandırılmıştır.Bu makalesinde Spencer, yeryüzünün, yeryüzü üzerindeki hayatın, toplumun, devletin, sanayinin, ticaretin, dilin, müziğin, edebiyatın, güzel sanatların, bilimlerin gelişmesinde basitten karmaşığa birbirini takip eden farklılaşmaların yattığını savunmuştur. İlerleme, ona göre, heterojen olanın homojen olandan türeyip gelişmesidir ve bu farklılaşma süreci, bütün organizmaların tarihi olduğu gibi bir organizma olan toplumun da tarihidir. Darwin’in Türlerin Kökeni’nden iki yıl önce kaleme alınmış bu eser, evrimin seyrine ve ilerlemenin ilkelerine dair ilgi çekici bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda söz konusu metnin transliterasyonu paylaşılacak ve I. Meşrutiyet Dönemi’nden XX. yüzyılın ilk çeyreğine kadar olan süreçteki ilerleme algısı ekseninde Osmanlı aydınlarının Spencer’a olan ilgilerinin nedeni tartışılmaya çalışılacaktır.