Journals / Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi / 2022 / Cilt: 8 - Sayı: 2

Fatwās of Ottoman Shaykh al-Islams on Si'āya (Delation) and Their Contribution to Hanafī Doctrine

Osmanlı Şeyhülislamlarının Siâye (Jurnalcilik) Konusundaki Fetvaları ve Hanefî Doktrinine Katkıları

Pages
1155–1188
Publication Date
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, considering the mentioned issues, the contribution of Shaykh al-Islams and Hanafī scholars living in Arab lands to the issues related to si'āya will be revealed in the context of compensation responsibility.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Many issues in the Hanafī Madhhab are solved with the method of takhrīj.
📊
Key Findings & Data:In the Ottoman period, it is observed that the discussions and fatwās related to delation [si'āya] have increased.
💡
Conclusion & Impact:In this study, considering the mentioned issues, the contribution of Shaykh al-Islams and Hanafī scholars living in Arab lands to the issues related to si'āya will be revealed in the context of compensation responsibility.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tazmin sorumluluğu · Doğrudan ve dolaylı itlâf · Siâye

Abstract

Many issues in the Hanafī Madhhab are solved with the method of takhrīj. One of these issues is the subject of si'āya. Si'āya is that a person causes financial and bodily harm to other person by unfairly complaining to a cruel authority. A rich material has emerged overtime on the issue of siāyah, which was determined by using the method of takhrīj by comparing different usūl and furu issues within the madhhab. In the Ottoman period, it is observed that the discussions and fatwās related to delation [si'āya] have increased. The subject of si'āya has been handled under the topics that concern many areas of fiqh, especially the law of obligations, criminal law and trial procedure. The Shaykh al-Islams made the view which muta'akhkhir ulama adopted about the compensation responsibility of delation, as a main principle used in analogy (qiyas) to solve problems in fatwas. Based on the principle, Shaykh al-Islams gave fatwās about new issues regarding delation. In this study, considering the mentioned issues, the contribution of Shaykh al-Islams and Hanafī scholars living in Arab lands to the issues related to si'āya will be revealed in the context of compensation responsibility.

Özet

Hanefî mezhebinde pek çok mesele tahriç yöntemi kullanılarak hükme bağlanmıştır. Tahriç yöntemiyle hükmü belirlenen meselelerden birisi de siâye konusudur. Siâye, kişinin zalim bir idareciye ya da devlet görevlisine başka birini haksız yere şikâyet ederek malî veya bedenî bir zarara sebebiyet vermesidir. Mezheb içerisinde, farklı asıllara ve fer‘î meselelere mukayeseyle tahriç yöntemi kullanılarak belirlenen siâye meselesi hakkında, zaman içeri-sinde gelişen zengin bir malzeme ortaya çıkmıştır. Osmanlı dönemine gelin-diğinde siâyeyle alakalı tartışmaların ve fetvaların arttığı görülmektedir. Siâye meselesi özellikle borçlar hukuku ve ceza hukuku ile yargılama usulü gibi fıkhın birçok alanını ilgilendiren konu başlıkları altında ele alınmıştır. Şeyhülislamlar, jurnalcinin sorumlu olacağına dair müteahhir âlimler tarafından benimsenen görüşü kendisine mukayese edilecek bir asıl haline getirmişler ve bundan hareketle birçok yeni meseleyi cevaplayarak fetvalar vermişlerdir. Bu çalışmada, zikredilen konular göz önünde bulundurularak tazmin sorumluluğu bağlamında Şeyhülislâmların ve Arap topraklarında yaşayan Hanefî âlimlerinin siâyeyle ilgili meselelere yaptığı katkı ortaya konulacaktır.

🔖

Cite This Article

ERGİN, B. (2022). Fatwās of Ottoman Shaykh al-Islams on Si'āya (Delation) and Their Contribution to Hanafī Doctrine. Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 2, 1155–1188. https://ajindex.com/articles/870760

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Abdülazîz el-Buhârî, Alâüddîn b. Ahmed b. Muhammed. Keşfu’l-esrâr an Uṣûli Fahru’l-İslâm Pezdevî. thk. Nâcî es-Süveyd. 4 Cilt. Beyrut: Mektebetü’l-asriyye, 1433/2012.
  2. Akdağ, Mustafa. Türk Halkının Dirlik ve Düzenlik Kavgası: Celalî İsyanları. Ankara: Bilgi Yayınevi, 1. Basım, 1975.
  3. Aykan, Yavuz. “A Legal Concept in Motion: The ‘Spreader of Corruption’ (sā‘ī bi’l-fesād) from Qarakhanid to Ottoman Jurisprudence”. Islamic Law And Society Brill 26/3 (2018), 2-19. https://doi.org/10.1163/15685195- 02612A02 Burhâneddin el-Buhârî, Ebû’l-Meâlî b. Mahmûd b. Ahmed b. Abdilazîz b. Ömer İbn Mâze el-Hanefî. el-Muḥîṭü’l- Burhânî fi’l-fıḳhi’n-Nuʿmânî. thk. Abdülkerim Sâmî el-Cündî. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 1424/2004. Çatalcalı Ali Efendi. Fetava-yı Ali Efendi. 2 Cilt. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1311-1312.
  4. Çelik, Ahmet Faruk. “Minkârizâde Yahya Efendi’nin Fetvalarının Fetâvâ-yı Abdürrahim Olarak Tedavüle Girişi Üzerine Değerlendirmeler”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 60/1 (2021), 57-75. Damad Efendi Şeyhîzâde, Abdurrahman b. Muhammed b. Süleyman. Mec-maʿu’l-enḥur fî şerḥi Mülteḳa’l-ebḥur. 2 Cilt. Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî ts. Dürrîzâde Mehmed Arif Efendi. Neticetü’l-fetâvâ mean’nükûl. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1265. Düzenli, Pehlul, Gayrimüslimlere Dair Fetvalar: Osmanlı Şeyhülislamlık Kurumu. İstanbul: Klasik Yayınları, 1. Basım, 2015. Ebûssuûd Efendi. Ma’ruzat. Hazırlayan Pehlul Düzenli. İstanbul: Klasik Ya-yınları, 1. Basım, 2013. Emîr Padişah, Muhammed Emîn b. Mahmûd el-Hüseynî el-Buhârî el-Mekkî. Teysîrü’t-Taḥrîr. 2 Cilt. Kahire: Daru’s- Selâm, 1435/2014.
  5. Ergin, Burak, 17. Yy. Osmanlı Hukukunda Tesebbüb Halinde Damân, İstanbul: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  7. Esad Efendi, Hocazâde. Fetâvâ-yı Esad Efendi, İstanbul Müftülüğü, nr. 157. Feyzullah Efendi. Fetâvâ-yı Feyziye. Hazırlayan Süleyman Kaya vd. İstanbul: Klasik Yayınları, 1. Basım, 2009. Fîrûzâbâdî, Ebü’t-Tâhir Mecdüddîn Muhammed b. Ya‘kūb b. Muhammed. el-Ḳāmûsü’l-muḥîṭ, thk. Mektebü tahkikü’t-türâs. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle 1426/2005.
  8. Fudayl Çelebi, Zenbillizâde. eḍ-Ḍamânât fi’l-fürûʿ, 1 Cilt. İstanbul: Nuri Os-maniye Kütüphanesi, 1965, 2a.-285b. http://yazmalar.gov.tr/eser/ed-damanat/170377 Gânim el-Bağdâdî, Ebû Muhammed Gıyaseddin Ganim b. Muhammed. Mec-maʿu’ḍ-ḍamânât fi mezhebi'l- İmami’l-Azam Ebi Hanîfe en-Nu'man. thk. Muhammed Ahmed Serac, Ali Cum’a Muhammed. 1 Cilt. Kahire: Dâru’s-Selâm, 1420/1999.
  9. Hakimi, Abdulnası