SavedAdd your journal

Journals / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 70

Kolağası Ali Rızâ Efendi ve “Muhtasar Hakîkat-ı Salât” Adlı Risalesi

Muhammed Güler(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8315-3998
Pages
123–148
Publication Date
2021-01-20
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Temennimiz, “Muhtasar Hakîkat-ı Salât”ın günümüz Türkçesine aktarılması vesilesiyle bu alanda yapılacak farklı çalışmalara katkı sunmasını yönünde olacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:XIX. asrın sonları XX. asrın başlarında yaşamış ve divan şiirinin son temsilcilerinden olan Kadirî-Şettârî şeyhi Erzurumlu Kolağası Ali Rızâ Efendi, nesir sahasında kaleme almış olduğu “Muhtasar Hakîkat-ı Salât” adlı, 1911 tarihli eserinde namazın rükünlerini tasavvufi yorumlar çerçevesinde işlemiştir.
📊
Key Findings & Data:Çalışmamızda Kolağası Ali Rızâ Efendi’nin hayatına, mensup olduğu Şettâriyye tarikatı ile olan ilişkisine ve eserlerine dair bilgilere yer verilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Temennimiz, “Muhtasar Hakîkat-ı Salât”ın günümüz Türkçesine aktarılması vesilesiyle bu alanda yapılacak farklı çalışmalara katkı sunmasını yönünde olacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kolağası Ali Rızâ Efendi · tasavvuf · namaz

Özet

XIX. asrın sonları XX. asrın başlarında yaşamış ve divan şiirinin son temsilcilerinden olan Kadirî-Şettârî şeyhi Erzurumlu Kolağası Ali Rızâ Efendi, nesir sahasında kaleme almış olduğu “Muhtasar Hakîkat-ı Salât” adlı, 1911 tarihli eserinde namazın rükünlerini tasavvufi yorumlar çerçevesinde işlemiştir. Çalışmamızda Kolağası Ali Rızâ Efendi’nin hayatına, mensup olduğu Şettâriyye tarikatı ile olan ilişkisine ve eserlerine dair bilgilere yer verilmiştir. Akabinde “Muhtasar Hakîkat-ı Salât” adlı eserin içeriğine dair yapılan incelemin ardından eserin transkripsiyon alfabesi ile yazılmış hâli aktarılmıştır. Beş vakit farz namazın rükünlerinin, vitr-i vacip, cenaze ve bayram namazlarının, namaza davet olan ezanın tasavvufi hikmetlerinin izah edildiği bu eser tasavvuf edebiyatımız açısından önem arz etmektedir. Temennimiz, “Muhtasar Hakîkat-ı Salât”ın günümüz Türkçesine aktarılması vesilesiyle bu alanda yapılacak farklı çalışmalara katkı sunmasını yönünde olacaktır.

🔖

Cite This Article

Güler, M. (2021). Kolağası Ali Rızâ Efendi ve “Muhtasar Hakîkat-ı Salât” Adlı Risalesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı: 70, 123–148. https://doi.org/10.14222/Turkiyat4416

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Ahmad, Qazi Moin Uddin (1963). History of the Shattari Silsilah. Doctoral Thesis, Aligarh Muslim University.
  2. Çınar, Fatih (2012). Mûr Ali Baba. Sivas: Buruciye Yayınları.
  3. Elmalı, Naci (2016). Erzurum’un Yüzleri Karazlı Hakkı Bey. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  4. Ernst, W. Carl (2003). “Şettârî Sufîlikte Mihne ve Temkin Tavrı”. çev. Ulvi Murat Kılavuz, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.12, S.1.
  5. Eyice, Semavi (1989). “Ali Paşa Camii”. DİA, C. II.
  6. Güler, Muhammed İkbal (2016). Erzurum’un Yüzleri Kolağası Ali Rızâ Efendi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  7. Hacı Muharrem Hilmi Efendi (2012). Dîvân-ı Sırrî. haz. Süleyman Ateş, İstanbul: Hassa Mimarlık.
  8. https://hadislerleislam.diyanet.gov.tr (Son Erişim Tarihi: 28.09.2020)
  9. https://kuran.diyanet.gov.tr/ (Son Erişim Tarihi: 28.09.2020)
  10. Kasır, Hasan Ali (1999). Erzurum Şairleri. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  11. Kuyma, Erol (2015). “Cehennem ve Tamu Kelimeleri Üzerine Art Zamanlı Bir Değerlendirme”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 4(3), 875-888.
  12. Mert, Talip (2015). “Sivas’ta Bir Kâdirî Şeyhi Mor Ali Baba”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahyat Fakültesi Dergisi, XIX/2.
  13. Osmânzâde Hüseyin Vassâf (2015). Sefîne-i Evliyâ. c. 4, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  14. Şimşek, Selami (2015). “Aşıkların Gülbahçesinde Erzurumlu Bilinmeyen Bir Gönül Eri: Kolağası Ali Rıza Efendi (v. 1930)”. Ayvakti Dergisi, 157. Sayı. http://ayvakti.net/?p=2833 (Son Erişim Tarihi: 28.09.2020)
  15. Tanpınar, Ahmet Hamdi (2008). Beş Şehir. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  16. Uludağ, Süleyman (1991). “Abdullah-ı Şüttârî”. DİA, C.I.
  17. Üstünbaşoğlu, Cemâleddin Server (1945). “Bir Halk Terbiyecisi: Tazegüllü Ahmet Fevzi Alpağut”. Erzurum Halkevi Kültür Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 6.
  18. Yavuzer, Halit Ziya (ty). Ebyatlarda Bir Oluşun Öyküsü.
  19. Yavuzer, Halit Ziya (ty). Sohbet Yankıları.