Journals / BELLETEN / 1967 / Cilt: 31 - Sayı: 123

XIII. Yüzyıl Anadolu Türk Mimarisinde "Külliye"

Journal
BELLETEN
Pages
335–344
Publication Date
1967-07-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Biz, bu kısa etüdümüz içinde bu çağın birkaç yapısı üzerinde kısaca duracağız.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:13. yüzyıl Anadolu Türk mimarisinin plan tipleri, yapı programları henüz kesinlikle tesbit edilmiş değildir.
📊
Key Findings & Data:O devir ihtiyaçlarına göre meydana çıkan binalar, çoğu zaman konularına göre; dini, sivil v.s, adlarla tasnif edilmekte, bu binaların inşaat, plan, ve dekoratif özellikleri üzerinde ancak son yıllarda çalışmalar yapılmaktadır. 12. ve 13. yüzyıllar Anadolu'da daha sonraki devrelerde en olgun şekillerini bulan Türk mimarisinin yapı programlarının açıklanabilmesi için dikkatle etüd edilmesi gereken bir dönemdir ve aşağı yukarı zamanımıza kadar ulaşan yeni bir sanat sentezinin (bütünüyle kavranabilmesi bakımından da) ayrılmaz bir parçasıdır.
💡
Conclusion & Impact:Biz, bu kısa etüdümüz içinde bu çağın birkaç yapısı üzerinde kısaca duracağız.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:XIII. Yüzyıl · Türk Mimarisi · Anadolu Külliyeleri

Özet

13. yüzyıl Anadolu Türk mimarisinin plan tipleri, yapı programları henüz kesinlikle tesbit edilmiş değildir. O devir ihtiyaçlarına göre meydana çıkan binalar, çoğu zaman konularına göre; dini, sivil v.s, adlarla tasnif edilmekte, bu binaların inşaat, plan, ve dekoratif özellikleri üzerinde ancak son yıllarda çalışmalar yapılmaktadır. 12. ve 13. yüzyıllar Anadolu'da daha sonraki devrelerde en olgun şekillerini bulan Türk mimarisinin yapı programlarının açıklanabilmesi için dikkatle etüd edilmesi gereken bir dönemdir ve aşağı yukarı zamanımıza kadar ulaşan yeni bir sanat sentezinin (bütünüyle kavranabilmesi bakımından da) ayrılmaz bir parçasıdır. Herhalde Selçuklu hanedanının son bulmasıyla kapanmış sayılacak; siyasi periodlarla isimlendirilecek (kopuk = müstakil) bir devir olmaması icabeder. Şüphe yok ki, 14. ile 16. yüzyıllarda kendisini bulan plan tertipleri, yapı ustalıkları, 12. ve 13. yüzyıllarda Türkler Anadolu'da yapı faaliyetine girişir girişmez hazırlanmaya başlamıştı. Rüstem Paşa yahut Süleymaniye camilerini yaratacak duyuş ve eğilimler herhalde yeni devletin yaratıcılarında o zaman da mevcuttu ve şeklen olmasa bile aynı ihtiyaçlara cevap verecek yapılar hiç değilse ana niyet olarak belirmişti. Gelişmiş örneklerini 14. ve 15. yüzyıllardan sonra gördüğümüz "külliye, manzume, heyet" dediğimiz mimari programlar da bu düşünceyi destekleyen yapı gruplarından biridir. Camii türbe, han gibi binalar nasıl her devirde görülürse, külliyeler de 13. yüzyıldan itibaren meydana çıkmaya başlamıştır. Biz, bu kısa etüdümüz içinde bu çağın birkaç yapısı üzerinde kısaca duracağız.

🔖

Cite This Article

KATOĞLU, M. (1967). XIII. Yüzyıl Anadolu Türk Mimarisinde "Külliye". BELLETEN, Cilt: 31 - Sayı: 123, 335–344. https://ajindex.com/articles/857810

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...