Journals / Akif / 2019 / Cilt: 48 - Sayı: 48

İbn Ebi’l-İsba'ın Bedî'u'l-Kur'an Adlı Eseri Bağlamında Kur'an'ın Bedî' İlmine Katkısı

Journal
Akif
Pages
461–494
Publication Date
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışma, İbn Ebi'l-İsba' ve onun Bedî'u’l-Kur’ân adlı eserini ele almış; müellifin sadece burada sözünü ettiği altı sanatı ve yirmi bir sanatın bulunduğu âyeti özel olarak inceleyerek, Kur'an'ın bedî' ilminin gelişmesine yaptığı katkıyı ortaya koymayı hedeflemiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kur’an, hitabet ve edebiyatta üstün oldukları iddiasını taşıyan Arap toplumu içerisinden seçilmiş bir peygambere indirilmiştir.
📊
Key Findings & Data:Kur’an, mesajını aktarırken, manevî ve lâfzî birçok sanatı en etkili şekilde kullanmış ve Bedî' ilmine büyük katkı sağlamıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışma, İbn Ebi'l-İsba' ve onun Bedî'u’l-Kur’ân adlı eserini ele almış; müellifin sadece burada sözünü ettiği altı sanatı ve yirmi bir sanatın bulunduğu âyeti özel olarak inceleyerek, Kur'an'ın bedî' ilminin gelişmesine yaptığı katkıyı ortaya koymayı hedeflemiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kur'an · Bedî' İlmi · İbn Ebi'l-İsba'

Özet

Kur’an, hitabet ve edebiyatta üstün oldukları iddiasını taşıyan Arap toplumu içerisinden seçilmiş bir peygambere indirilmiştir. Onun edebi inceliklerini en iyi şekilde anlama çabası, zamanla yazılı bir edebiyata dönüşerek Belagat ilimlerini doğurmuştur. Kur’an, mesajını aktarırken, manevî ve lâfzî birçok sanatı en etkili şekilde kullanmış ve Bedî' ilmine büyük katkı sağlamıştır. Kur’an’ın, bir bakıma Arap dilinin süsleyicileri olan bedî' sanatlarını yoğun biçimde kullanması, Bedî'u’l-Kur’ân adında birtakım eserlerin telifine yol açmıştır. Bu eserlerin en meşhuru, bu çalışmanın da konusu olan ve İbn Ebi'l-İsba' (ö. 654/1256) tarafından yazılan Bedî'u’l-Kur’ân'dır. Müellif, bu eserinde bir diğer kitabı Tahrîru’t-tahbîr’in Kur’an’la ilgili edebî sanatlar kısmını yeniden ele almıştır. Yüz dokuz edebî sanatı incelemiş ve bunlara Kur’an’dan örnekler vermiştir. Kur’an’dan örneklerini bulamadığı için zorlama bir yol izlememiş ve Tahrîru’t-tahbîr’de geçen yirmi iki sanata bu eserinde değinmemiştir. Eserin önemli özelliklerinden biri de Tahrîru’t-tahbîr’de bulunmayan altı sanata yer vermesidir. Ayrıca o, ibdâ' sanatını incelerken, sadece on yedi lafızdan oluşan bir âyette yirmi bir sanatın bulunduğunu açıklayarak, sonraki dönemlere önemli ölçüde tesir etmiştir. Bu çalışma, İbn Ebi'l-İsba' ve onun Bedî'u’l-Kur’ân adlı eserini ele almış; müellifin sadece burada sözünü ettiği altı sanatı ve yirmi bir sanatın bulunduğu âyeti özel olarak inceleyerek, Kur'an'ın bedî' ilminin gelişmesine yaptığı katkıyı ortaya koymayı hedeflemiştir.

🔖

Cite This Article

DERELİ, M. V. (2019). İbn Ebi’l-İsba'ın Bedî'u'l-Kur'an Adlı Eseri Bağlamında Kur'an'ın Bedî' İlmine Katkısı. Akif, Cilt: 48 - Sayı: 48, 461–494. https://ajindex.com/articles/840204

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (2)

  1. Abbâsî, Ebu'l-Feth Abdurrahim b. Abdurrahman el-Mısrî, Me'âhidu’t-tansîs alâ şevâhidi’t-telhîs, nşr. M. Muhyiddîn Abdulhamîd, Kahire, 1947-1948.Allân, İbrahim Mahmud, el-Bedî‘ fi’l-Kur’ân, Birleşik Arap Emirlikleri, 2002.Âlûsî, Ebu’s-Senâ Şihâbuddîn Mahmûd b. Abdillâh b. Mahmûd el-Huseynî, Rûhu'l-ma'ânî fî tefsîri'l-Kur'âni'l-azîm ve's-seb'i'l-mesânî, Dâru’l-Kutubi’l-'İlmiyye, Beyrut, 1415.Askerî, Ebû Hilâl Hasen b. Abdillâh es-Sehl, Kitâbu’s-Sınâ‘ateyn, thk. Ali Muhammed el-Bicâvî-Muhammed Ebu’l-Fadl İbrahim, el-Mektebetu’l-‘Unsuriyye, Beyrut, 1998.A'şâ, Meymûn b. Kays, Dîvânu'l-A'şâ'l-kebîr, nşr. M. Muhammed Hüseyin, Mısır, 1950.Atîk, Abdulazîz, İlmu’l-bedî‘, 2. bs., Dâru’n-Nahdâti’l-'Arâbiyye, Beyrut, ty. Aydın, Mustafa, "İbn Ebi‘l-İsba‘ ve Bedî‘ İlmindeki Yeri", darulfunun ilahiyat, 29/2 (2018), ss. 309-341.Bâ‘ûniyye, Âişe, el-Bedî‘iyye ve şerhuhâ el-fethu’l-mubîn fî medhi’l-emîn, thk. Âdil el-Azzâvî - Abbas Sabit, Dâru Kenân, Dımaşk, 2009.Bozan, Mustafa, İbnu'l-Mu'tez ve Kitâbu'l-Bedî' Adlı Eseri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2019.Buhârî, Muhammed b. İsmail, el-Câmi'u's-Sahîh, Çağrı Yay., İstanbul-Tunus, 1992. Câhiz, Ebû Osman ‘Amr b. Bahr el-Kinânî, el-Beyân ve't-tebyîn, thk. Abdusselâm Muhammed Harun, Mektebetu’l-Hancî, Kahire, 1998.Curcânî, Ali b. Abdulaziz, el-Vesâta beyne'l-Mutenebbî ve husûmih, nşr. Ebu’l-Fadl İbrahim Ali-Muhammed el-Bicâvî, el-Mektebetu’l-‘Asriyye, Beyrut, 2006.Dereli, Muhammet Vehbi, Osmanlı Dönemi Bedî'iyyât Şairlerinden Âişe el-Bâûniyye ve Peygamber Methiyeleri, Gece Kitaplığı, Ankara, 2014.________, "İbn Raşîk el-Kayravânî ve Belâgat İlmine Etkisi", Bilimname, 34/2 (2017), ss. 287-316.Dikici, Recep, "Arap Edebiyatından Güzide Fıkralar", Sobider Sosyal Bilimler Dergisi, 2/4 (2015), ss. 18-25.
  2. Durmuş, İsmail, “İbn Ebü’l-İsba”, DİA, İstanbul, 1999, XIX, 467.Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf b. Ali el-Endelusî, el-Bahru'l-muhît, Dâru'l-Fikr, Beyrut, 1420.Emîn, Bekrî, el-Belâgatu'l-'Arabiyye fî sevbiha'l-cedîd, 3. bs., Dâru'l-'İlmi li'l-Melayîn, Beyrut, 1990.Hacımüftüoğlu, Nasrullah, “Bedî‘”, DİA, İstanbul, 1992, V, 320.Halîl b. Ahmed, Ebû Abdirrahman el-Ferâhidî, Kitâbu’l-‘Ayn-muratteben alâ hurûfi’l-mu'cem, thk. Abdulhamid Hindâvî, Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 2003.Huseyn, Tâhâ, “Arap Belâgati: el-Câhiz'den Abdu’l-Kahir’e Kadarki Süreç”, çev. Zafer Kızıklı, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 51/2 (2010), ss. 433-460. İbn Ebi’l-İsba‘, Ebû Muhammed