Journals / Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 1

ÇEMİŞGEZEKLİ NASUH EFENDİ VE MİFTÂH-I KENZÜ’L- MENÂKIB DER-NA‘T-I İBN-İ ‘ABDÜ’L-MUTTALİB’İ

Pages
556–612
Publication Date
2019-02-28
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca eserde bazı sufilerin de kerametlerinden bahsedilmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İnsanoğlu, mensubu olduğu dinin gerçek ve hak olduğunu ispatlamak için o dinin ileri gelenleri hakkında pek çok hikâye üretmiştir.
📊
Key Findings & Data:Bu hikâyeler, olağanüstü motiflerle süslü olup bahsi geçen kişinin iman gücüyle neleri başarabileceğini gösteren anlatılardır.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca eserde bazı sufilerin de kerametlerinden bahsedilmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:menkıbe · menakıbname · Klasik Türk Edebiyatı

Özet

İnsanoğlu, mensubu olduğu dinin gerçek ve hak olduğunu ispatlamak için o dinin ileri gelenleri hakkında pek çok hikâye üretmiştir. Bu hikâyeler, olağanüstü motiflerle süslü olup bahsi geçen kişinin iman gücüyle neleri başarabileceğini gösteren anlatılardır. Bu hikâyeleri oluşturmanın temelinde yatan psikolojik sebep ise üstün olma ve üstünlük kurma amacıdır. Gerek semavi ve gerek beşerî dinlerde bu tür hikâyelere rastlanması mümkündür. Diğer yandan peygamberlerin, insanları imana davet etmek ve bir olan Allah’a inanmaları için gösterdikleri mucizeler de bu hikâyelerin konusu olabilmektedir. Gerek Musevilikte, gerek Hristiyanlıkta ve gerekse İslamiyet’te hem din büyükleri hem de peygamberler hakkında bu tür hikâyelere çokça rastlanmaktadır. İslam kültüründe bu tür hikâyeler iki kısma ayrılmaktadır. Bunlardan ilki mucize olup peygamberlerin başından geçen ve olağanüstü motifler içeren anlatılardır. Kuran’da da bazıları yer almakta olup bunlara da kıssa adı verilir. Diğeri ise keramet olup velilerin başından geçen ve olağanüstü motiflerle süslenmiş olan anlatılardır. Özellikle tasavvufi anlatılarda bu unsurlara çokça rastlamak mümkündür. Bu anlatılardan oluşan eserlere ise menkıbe adı verilmektedir. Gerek şiir şeklinde gerek düzyazı şeklinde pek çok menkıbe metni yazılmıştır. Bunlardan biri de Çemişgezekli Nasuh Efendi’nin Miftâh-ı Kenzü’l-Menâkıb Der-Na‘t-ı İbn-i ‘Abdü’l-muttalib adlı eseridir. Eserde Abdülmuttalib’in torunu olan Hz. Muhammed’in övgüsü, diğer peygamberlerin başından geçen mucizelerle anlatılmaktadır. Ayrıca eserde bazı sufilerin de kerametlerinden bahsedilmektedir.

🔖

Cite This Article

TAN, B. (2019). ÇEMİŞGEZEKLİ NASUH EFENDİ VE MİFTÂH-I KENZÜ’L- MENÂKIB DER-NA‘T-I İBN-İ ‘ABDÜ’L-MUTTALİB’İ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], Cilt: 2 - Sayı: 1, 556–612. https://ajindex.com/articles/830425

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Aça, Mehmet vd. (2009). Başlangıçtan Günümüze Türk Edebiyatında Tür ve Şekil Bilgisi, İstanbul:
  2. Kriter Yayınları.
  3. Adam, Baki (2012). “Üzeyir”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 42, İstanbul: TDV Yayınları, s. 401-402.
  4. Agitoğlu, Nurullah (2014). “Kutsal Metinlerde ve Hadislerde Hz. Adem”, The Journal of Academic Social Science Studies, Sayı: 26, Yaz 2014, s. 369-387.
  5. Aydın, Mahmut (2013a). “Yahya”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 43, İstanbul: TDV Yayınları, s. 232-234.
  6. Aydın, Mahmut (2013b). “Zekeriyya”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 44, İstanbul: TDV Yayınları, s. 210-211.
  7. Buhl, F. (1978). “Abdülmuttalib”. MEB İslam Ansiklopedisi, C. 1, 5. Baskı, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, s. 100-101.
  8. Çelebi, İlyas (2000a). “İsa”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 22, İstanbul: TDV Yayınları, s. 472-473.
  9. Çelebi, İlyas (2000b). “İnşikakül-Kamer”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 22, İstanbul: TDV Yayınları, s. 343-345.
  10. Demircan, Adnan (2009). “Sevr Mağarası”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 37, İstanbul: TDV Yayınları, s. 5-6.
  11. Demirci, Mehmet (1997). “Hakikat-ı Muhammediye”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 15, İstanbul: TDV Yayınları, s. 179-180.
  12. Fayda, Mustafa (2005). “Muhammed”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 30, İstanbul: TDV Yayınları, s. 408-423.
  13. Güler, Kadir (2016). “Dil Öğretiminde Manzum Sözlüklerin Rolü ve Tuhfe-i Nushî”, The Journal of Academic Social Science Studies, Sayı: 49, Sonbahar 2016, s.157-174.
  14. Güneş, Mustafa (2011). “Klasik Türk Edebiyatında Menakıpnameler ve Menâkıb-ı Akşemseddin”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 16, s.165-171.
  15. Harman, Ömer Faruk (1993). “Danyal”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 8, İstanbul: TDV Yayınları, s.480-481.
  16. Harman, Ömer Faruk (1994). “Davud”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 9, İstanbul: TDV Yayınları, s.21-24.
  17. Harman, Ömer Faruk (1995a). “Eyub”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 12, İstanbul: TDV Yayınları, s.16-17.
  18. Harman, Ömer Faruk (1995b). “Elyesa”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 11, İstanbul: TDV Yayınları, s.69-70.
  19. Harman, Ömer Faruk (1997). “Harun”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 11, İstanbul: TDV Yayınları, s.254-256.
  20. Harman, Ömer Faruk (2000a). “İshak”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 22, İstanbul: TDV Yayınları, s.519-521.
  21. Harman, Ömer Faruk (2000b). “İbrahim”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 21, İstanbul: TDV Yayınları, s.266-272.
  22. Harman, Ömer Faruk (2000c). “İlyas”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 22, İstanbul: TDV Yayınları, s.160-162.
  23. Harman, Ömer Faruk (2001). “İsmail”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 23, İstanbul: TDV Yayınları, s.76-80.
  24. Harman, Öm