YAZINSAL METİN YORUMLAMA SÜRECİNDE ÇAĞ ALGISI ve TOPLUMSAL GERÇEK

Özet

Okuma, anlama ve yorumlama bir dizi algı ve alımlama tekniklerini beraberinde gerektiren uğraşılardır. Bu bağlamda çağın ruhu (Zeitgeist), ilgili dönemin algı biçimini ve anlamlandırma süreçlerini tetikleyen önemli bir etkendir. Her dönemin kendi mantalitesi ve buna eşlik eden anlam paradigmaları bulunduğundan, ele alınan yazılı ürün/ler, içinde bulunulan dönemsel ölçütlerin değerler kuşağından bakılarak anlamlandırılarak değerlendirilebilir doğal olarak (Bkz. Jauss 1990). Bu noktada, metnin içeriğine dönük anlamlandırma faaliyetlerine kimi karşı çıkışların olabileceği de kaçınılmaz bir tepkisellik olarak görülebilir. Çünkü yer etmiş bir değer hükmünün ilgili dönemin insan algısı için taşıdığı önem, bir hamlede tartışılabilir, değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir kolaylıkta asla değildir. Bu nedenle, zamansal anlam taşıyıcı bileşenler metin örüsü içinde anlam bakımından yeniden bir yapılanma sürecini başlatırken, dönemin algı konsepti göz ardı edilmeden gerçekleşmelidir. Anahtar Sözcükler: Yazınsal metin, yorumlama, çağ algısı, toplumsal gerçek. Reading, understanding and interpreting include a series of perception and comprehension techniques. In this respect, the mood of era is an important factor actuating the comprehension style and the processes of explanation of this age .As there are the mentality of each era and their comprehension paradigms, naturally, the written products discussed are analysed by looking at the criteria of the age and by explaining them. . Meanwhile, some reactions to be can be seen as reactional acts. Because the importance of a judgement attached by the perception of this era’s people is never easily dicussed, changed and eliminated. So, while the components important to comprehend the era starts to be examined in terms of the conceptual understanding in the text structure, the perceptionof the age should not be ruled out. Keywords: literary text, interpretation, age perception, social fac.t