Journals / Aras Türkiye Eski Yakın Doğu Araştırmaları Dergisi / 2019 / Sayı: 1

ILISU BARAJI İNŞAAT SAHASININ ARKEOLOJİK POTANSİYELİ

Pages
42–61
Publication Date
2019-12-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ilısu Köyü’nde ergitme fırınlarıyla ilişkili kırsal yerleşim alanı 13. ve 14. yüzyıllara tarihlenmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Ilısu Barajı dolum alanında kalacak arkeolojik verilerin incelenmesi, bugüne dek yalnızca sınırlı arkeolojik bilgi sunan bu bölgenin kültür tarihine değerli katkılar sağlamıştır.
📊
Key Findings & Data:Ilısu Barajı inşaat alanında kalan 15 arkeolojik alanın tümü küçük boyutlu, tek katmanlı alanlardır.
💡
Conclusion & Impact:Ilısu Köyü’nde ergitme fırınlarıyla ilişkili kırsal yerleşim alanı 13. ve 14. yüzyıllara tarihlenmektedir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ilısu Barajı Kurtarma Projesi · Yukarı Dicle · Arkeolojik Miras

Özet

Ilısu Barajı dolum alanında kalacak arkeolojik verilerin incelenmesi, bugüne dek yalnızca sınırlı arkeolojik bilgi sunan bu bölgenin kültür tarihine değerli katkılar sağlamıştır. Bölgede Mezopotamya kültürleri egemendir. Ilısu Barajı inşaat alanında kalan 15 arkeolojik alanın tümü küçük boyutlu, tek katmanlı alanlardır. Küçük tarımcı veya mevsimlik yerleşimlerden oluşan 11 alanda kurtarma kazıları yapılmıştır. Boncuklu Tarla, basit mimarisi ve mezarları olan Çanak Çömleksiz Neolitik B yerleşimidir ve Havuz Mevkii, Ubeyd Dönemine tarihlenen küçük kırsal bir yerleşimdir. Tunç Çağları, Tatıka’da bulunan MÖ 3. binin ilk yarısına ait mezarlar ve bunlarla ilişkili ritüel yapılara sahip bir mezarlık alanı, Zuraki Zeri de MÖ 2. binin ilk yarısına tarihlenen küçük bir kırsal yerleşimle temsil edilmektedir. Zeviya Tivilki ve Kilokki Rabiseki Yeni Assur Dönemi’nde kullanılan yaylaları temsil etmektedir. Bölgede üç yerleşim Roma İmparatorluğu döneminde kullanılmıştır; Ilısu Höyük’te bir askeri kale, Kilokki Rabiseki’de bir oda mezar ve Zeviya Kavla’da bir kırsal yerleşim alanı. Ilısu Köyü’nde ergitme fırınlarıyla ilişkili kırsal yerleşim alanı 13. ve 14. yüzyıllara tarihlenmektedir.

🔖

Cite This Article

Ökse, A. T. (2019). ILISU BARAJI İNŞAAT SAHASININ ARKEOLOJİK POTANSİYELİ. Aras Türkiye Eski Yakın Doğu Araştırmaları Dergisi, Sayı: 1, 42–61. https://ajindex.com/articles/824951

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (46)

  1. Atay - Ökse 2011
  2. Atay, E., -Ökse, A. T., “Photogrammetric Methods for Recording Archaeological Structures at Zeviya Tivilki on the Upper Tigris, Turkey”, Antiquity Project Gallery 85/329. Emanet 2018
  3. Emanet, A., “Mezar Taşları”, Ökse ve diğ. 2018, 537-548. Eroğlu 2014
  4. Eroğlu, S., “Antropolojik Veriler”, Ökse ve diğ. 2014b, 279-292. Eroğlu 2015
  5. Eroğlu, S., “Antropolojik Veriler”, Ökse ve diğ. 2015b, 514-525. Kozbe 2010
  6. Kozbe, G., “The Neo-Assyrian Burials Recovered at Kavuşan Höyük in the Upper Tigris Region”, P. Matthiae ve diğ. (eds.), Proceedings of the 6th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East 2, Wiesbaden, Harrasowitz, 349-356. Ökse 2012
  7. Ökse, A. T., “Kamu Yatırımlarından Etkilenecek Kültür Varlıklarını Kurtarma Projeleri”, Arulis: Arkeoloji, Tarih, Nümismatik, Epigrafi, Etnografya III, 2-14.
  8. Gaziantep Müze Dostları Derneği, Gaziantep. 2013a
  9. Ökse, A. T., “Ilısu Barajı İnşaat Sahasında Bulunan, Yeni Assur Dönemine Ait Demirden Üretilmiş Mezar Eşyaları”, III. ODTÜ Arkeometri Çalıştayı: Türkiye Arkeolojisinde Metal: Arkeolojik ve Arkeometrik Çalışmalar. P. Ayter - Ş. Demirci - A. M. Özer (ed.), “Prof. Dr. Halet Çambel Onuruna” Bildiriler Kitabı, 117-125.
  10. Ankara, Ortadoğu Teknik Üniversitesi. 2013b
  11. Ökse, A. T., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası Yüzey Araştırması”, Ilısu Barajı ve HES Projesi Arkeolojik Kazıları 2004-2008 Çalışmaları, 457-460.
  12. Diyarbakır, TC Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. 2015a
  13. Ökse, A. T., “Baraj Projeleri ve Arkeoloji: Türkiye’nin Güneydoğusunda Kurtarma Kazıları”. Ü. Yalçın - H.-D. Bienert (ed.), Kültürlerin Köprüsü Anadolu: Türk-Alman Eskiçağ Bilimlerinde Güncel Bilimsel Araştırmalar ve Yani Bakış Açıları, Der Anschnitt, Beiheft 27, 111-129.
  14. Deutsches Bergbau-Museum Bochum, Bonn. 2015b
  15. Ökse, A. T., “Doğu Anadolu Demir Çağı Kültürünün Güneye Yayılımı: Yukarı Dicle Havzasından Yeni Bulgular”, M. Işıklı - B. Can (ed.), International Symposium on East Anatolia – South Caucasus Cultures, Proceedings II, 262-270.
  16. Cambridge Scholars Publishing, Cambridge. 2017a
  17. Ökse, A. T., “Tatıka Kazıları: Yukarı Dicle Havzasında ETÇ I-II Mezarlığı ve Ritüel Yapılar”, G. Coşkun (ed.), Dumlupınar Üniversitesi V. Uluslararası Arkeoloji Sempozyumu: Arkeoloji, Anadolu, Zaman ve Mekan, 15-30. Ankara: Bilgin Kültür Sanat. 2017b
  18. Ökse, A. T., “Eastern Anatolian ‘Early Iron Age’ Tribes in the Upper Tigris Region: A Cultural and Chronological Assessment”, E. Rova (ed.), At the Northern Frontier of Near Eastern Archaeology: Recent Research on Caucasia and Anatolia in the Bronze Age, Subartu 38, 369-389,
  19. Turnhout, Brepols. 2018
  20. Ökse, A. T., “Dicle Vadisi’nde Yeni Assur Dönemi Mevsimlik Köyleri: Kilokki Tarlası, Kumru Tarlası, Salat Tepe”, K. Köroğlu -S. F. Adalı (ed.), Assurlular: Dicle’den Toroslar’a Tanrı Assur’un Krallığı, 436-452,
  21. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları. Ökse- Eroğlu 2013
  22. Ökse, A. T., ve Eroğlu, S., “The Tradition of Burning the Corpse in the Upper Tigris Region: A Case Study on Zeviya Tivilki in the Upper Tigris Region”, Akkadica 134/2, 159-185. Ökse - Görmüş 2013
  23. Ökse, A. T., ve Görmüş, A., “Mesopotamian Chalcolithic Cultures in the Upper Tigris Region: A Case Study on Salat Tepe and its Environment”, Y. Morozova - H. Öniz (ed.), SOMA 2010. Proceedings of the 14th Symposium on Mediterranean Archaeology, British Archaeological Reports International Series 2555, 133-146. Oxford: Archaeopress. 2014
  24. Ökse, A. T., ve Görmüş, A., “Ilısu Baraj Gövdesi İnşaat Alanı Kurtarma Kazıları”, A. Özfırat - N. Coşkun (ed.), Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Kazı ve Araştırmaları, Mustafa Kemal Üniversitesi Yayın No. 51, 111-135, Antakya: Hatay Life Medya. Ökse - diğ. 2008
  25. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., ve Torpil, S., “Archaeology Affected by the Ilısu Dam in Turkey”, Antiquity Project Gallery 82/317. http://antiquity.ac.uk/projgall/okse317/index.html (11.05.2014). 2009a
  26. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., Muluk, Y., Eroğlu, M., Torpil, S., Bayraktar, A. A., Tan, Y., Atlı Balkan N., Astruc, L., ve Kayacan, N., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası Yüzey Araştırmasında Belirlenen Arkeolojik Alanlar”, TÜBA Kültür Envanteri Dergisi 7, 71-94. 2009b
  27. Ökse, A. T., Atay, E., Eroğlu, M., ve Tan, Y., “Ilısu Barajı İnşaat Sahasına Rastlayan Dicle Vadisi’nin Tunç ve Demir Çağları’ndaki Yerleşim Sistemleri ve Kültür Tarihi”, TÜBA-AR 12, 25-48. 2010a
  28. Ökse, A. T., Görmüş, A., ve Atay, E., “A Rural Iron Age Site at Zeviya Tivilki in the Construction Zone of the Ilısu Dam, South-Eastern Turkey”, Antiquity Project Gallery 84/323. http://antiquity.ac.uk/projgall/okse323/index.html (11.05.2014). 2010b
  29. Ökse, A. T., Görmüş, A., ve Atay, E., “Ilısu Barajı - Ilısu Köyü ve Çevresi Yüzey Araştırması 2008” 27. Araştırma Sonuçları Toplantısı 1, 333-349. 2011
  30. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., Taşkıran, H., ve Erdoğan, N.,“Ilısu Barajı İnşaat Sahası 2009 Kazıları” 32. Kazı Sonuçları Toplantısı 1, 258-269. 2012
  31. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., ve Erdoğan, N., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası 2010 Kazıları” 33. Kazı Sonuçları Toplantısı 1, 189-204. 2013a
  32. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., ve Erdoğan, N., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası 2011 Kazıları”, 34. Kazı Sonuçları Toplantısı 2, 25-34. 2013b
  33. Ökse, A. T., Görmüş, A., ve Atay, E., “Transaction of Local People and the Assyrians in the Upper Tigris Region: New Evidence from the Excavations at Zeviya Tivilki (Kumru Tarlası)”, Y. Morozova- H. Oniz (ed.), SOMA 2010: Proceedings of the 14th Symposium on Mediterranean Archaeology, British Archaeological Reports International Series 2555, 43-49, Oxford: Archaeopress. 2014a
  34. Ökse, A. T., Taşkıran, H., Kartal, M., Görmüş, A., Atay, E., ve Erdoğan, N., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası 2012 Kazıları”, 35. Kazı Sonuçları Toplantısı 1, 102-112. 2014b
  35. Ökse, A. T., Erdoğan, N., Görmüş, A., Atay, E., Öncü, A., Yücel, A., Bayraktar, A. A., Yücel, B., Levent, H., Akan, H., Erdaş, Y., Eroğlu, M., Güneş, A., Tan Atay, Y., Torpil, S., Hamioğlu Güneş, Z., Gürdil Öncü, V., Turan, M., ve Altun, S., Ilısu Barajı İnşaat Sahası Kurtarma Projesi I: Demir Çağı. Mardin, Mardin Müze Müdürlüğü. 2015a
  36. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., Erdoğan, N., ve Ünal, E., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası 2013 Kazıları”, 36. Kazı Sonuçları Toplantısı 1, 123-136. 2015b
  37. Ökse, A. T., Erdoğan, N., Görmüş, A., Atay, E., Öncü, A., Gürdil Öncü, V., Yücel, A., Levent, H., Bayraktar, A. A., Altun, S., Eroğlu, M., Güneş, A., Tan Atay, Y., Akan, H., Torpil, S., Hamioğlu Güneş, Z., ve Turan, M., Ilısu Barajı İnşaat Sahası Kurtarma Projesi II: Kalkolitik Çağ. Mardin, Mardin Müze Müdürlüğü. 2016
  38. Ökse, A. T., Görmüş, A., Atay, E., Erdoğan, N., ve Ünal, E., “Ilısu Barajı İnşaat Sahası 2014 Kazıları”, 37. Kazı Sonuçları Toplantısı 1, 59-72. 2018
  39. Ökse, A. T., Görmüş, A., Erdoğan, N., Atay, E., Çetinkaya, İ., Güneş, A., Atay, Y., Levent, H., Eroğlu, M., Torpil, S., Güneş, Z., Yücel, A., Turan, M., Altun, S., Akan, H., Akkaş, V., Erdaş, Y., Gürdil Öncü, V., Öncü, A., Bayraktar, A. A., Boz, M., ve Görmez, A., Ilısu Barajı İnşaat Sahası Kurtarma Kazıları III: Roma İmparatorluk Dönemi ve Orta-Yakın Çağ Yerleşmeleri. Mardin, Mardin Müze Müdürlüğü. Özdoğan 2000
  40. Özdoğan, M., “Cultural Heritage and Dam Projects in Turkey: An Overview”, S. A. Brandt - F. Hassan (ed.), Dams and Cultural Heritage Management. Final Report, 58-61. http://www.eca-watch.org/problems/asia_pacific/china/culture_dams_forWCD2000.pdf (17.03.2018). 2006
  41. Özdoğan, M., “Keban Projesi ve Türkiye’de Kurtarma Kazıları”, V. Tolun - T. Takaoğlu (ed.) Sevim Buluç Anı Kitabı, 13-19. Çanakkale: Çanakkale 18 Mart Üniversitesi. Rova 2011
  42. Rova, E., “Ceramic”, M. Lebeau (ed.), Jezirah. Associated Regional Chronologies for the Ancient Near East and the Eastern Mediterranean I, Brepols, Turnhout: 49-128. Sağlamtimur 2014
  43. Sağlamtimur, H., “Dicle Kıyısında Geç Roma Dönemine Tarihlenen Bir Kale ve Nehir Limanı”, TINA Denizcilik Arkeolojisi Dergisi 2, 28-39. Sağlamtimur - Ozan 2007
  44. Sağlamtimur, H., - Ozan, A., “Siirt Türbe Höyük Kazısı: Ön Rapor”, Ege Üniversitesi Arkeoloji Dergisi 2(X), 1-32. Silibolatlaz Baykara 2019
  45. Silibolatlaz Baykara, D., “Tatıka Erken Tunç Çağı (I-II) Ritüel Uygulamalarının Zooarkeolojik Açıdan Değerlendirmesi”, Gaziantep University Journal of Social Sciences 18 (1), 549-564. Ünal - Köker 2018
  46. Ünal, E., - Köker, H., “Sikkeler”, Ökse ve diğ. 2018, 372-389.