Journals / Türk Savaş Çalışmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 3 - Sayı: 1

'Büyük Anlatısını' Arayan "Savaş": 1974 Kıbrıs Barış Harekatı

Pages
14–31
Publication Date
2022-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kitap hem daha önce bilinmeyen ayrıntıları ortaya çıkarmış hem de harekata ilişkin hareretli bir tartışmayı da tetiklemiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kıbrıs Barış Harekatı tarih yazını henüz bir büyük anlatı ortaya koyamamıştır.
📊
Key Findings & Data:Ancak zamanla dışlanan, ihmal edilen veya “suskunluğu” tercih eden aktörleri anlatıya eklemeleyenler eserlerle ve hatta bu tür aktörler tarafından bizzat kaleme alınan anılarla harekata ilişkin daha kapsayıcı bir anlatı taslağı uç vermiştir. 1974’den günümüze Büyük Anlatıyı önemli ölçüde şekillendiren üç önemli eser ve bir siyasi gelişme öne çıkmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Kitap hem daha önce bilinmeyen ayrıntıları ortaya çıkarmış hem de harekata ilişkin hareretli bir tartışmayı da tetiklemiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:2004 Verileri
⚙️Variables:Askeri tarih · Askeri tarih yazımı · Soğuk Savaş

Özet

Kıbrıs Barış Harekatı tarih yazını henüz bir büyük anlatı ortaya koyamamıştır. Bu yazın başlangıçta oldukça seçici ve zaman zaman kilit bazı siyasi aktörleri bile dışlayıcı bir özellik göstermiştir. Ancak zamanla dışlanan, ihmal edilen veya “suskunluğu” tercih eden aktörleri anlatıya eklemeleyenler eserlerle ve hatta bu tür aktörler tarafından bizzat kaleme alınan anılarla harekata ilişkin daha kapsayıcı bir anlatı taslağı uç vermiştir. 1974’den günümüze Büyük Anlatıyı önemli ölçüde şekillendiren üç önemli eser ve bir siyasi gelişme öne çıkmaktadır. İlk eser 1978’de gazeteci Mehmet Ali Birand’ın yayınladığı Otuz Sıcak Gün adlı kitaptır. İkinci önemli eser 1989’de harekatın 15nci yıldönümde Orgeneral Bedrettin Demirel’in anılarının Cumhuriyet gezisinde yazı dizisi olarak yayınlanmasıdır. Erbil Tuşalp tarafından yayına hazırlanan bu anılarla suskunluk duvarında ilk gedik açılmıştır. Duvarı yıkan gelişme ise 2004 yılında Annan Planı’nın Kıbrıslı Türkler tarafında kabul edilmesidir. 1974’de çözüme kavuşturulduğu varsayılan bir konunun aslında halledilmediğinin anlaşılması, “1974”ü Türk kamuoyuna ve özellikle genç kuşaklara hatırlatmaya yönelik yayın patlamasına yol açmıştır. Büyük anlatının iskeletini askeri ayrıntılarla besleyen üçüncü eser Korgeneral Muzaffer Sever’in 2010’da yayımlanan 20 Temmuz 1975 Kıbrıs: Bitmeyen Gece kitabıdır. Kitap hem daha önce bilinmeyen ayrıntıları ortaya çıkarmış hem de harekata ilişkin hareretli bir tartışmayı da tetiklemiştir.

🔖

Cite This Article

GÜVENÇ, S. (2022). 'Büyük Anlatısını' Arayan "Savaş": 1974 Kıbrıs Barış Harekatı. Türk Savaş Çalışmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 1, 14–31. https://ajindex.com/articles/811818

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Akay, İrfan, Kıbrıs Barış Harekâtı Anıları, İstanbul: Efe Akademi Yayınevi, 2021.
  2. Alkoç, Ayhan, “Kıbrıs Harekatı’nın Sessiz Kahramanları,” Deniz Kuvvetleri Dergisi, 80/487, (Ekim 1974): 14-19.
  3. Andrews, Maggie, Bagot-Jewitt, Charlie and Hunt, Nigel, “Introduction: National memory and war”, Journal of War and Culture Studies, 4/3, (2011): 283-288.
  4. Arslan, Kahraman, Bir Kıbrıs Gazisinin Sıradışı Anıları, Ankara: Minel Yayın, 2019.
  5. Arslan, Mehmet, Kıbrıs Harekatının Perden Arkası, İstanbul: Akabe Yayınları, 1990
  6. Artuç, İbrahim, Kıbrıs’ta Savaş ve Barış, İstanbul: Kastaş Yayınları, 1989.
  7. Atun, Ali Fikret, İkinci Kıbrıs Seferi: 20 Temmuz 1974, İstanbul: Harp Akademileri Basım Evi, 1999.
  8. Bakkalbaşıoğlu, Özhan, Kıbrıs Barış Harekâtı: TCG Kocatepe Nasıl Battı? (Bir Akıl Tutulması), İstanbul: Kaynak Yayınları, 2020.
  9. Başel, Mustafa, 3’ncü Komando Bölük Kıbrıs’ta: ‘Beni Bırakma Komutanım’, İstanbul: Kastaş Yayınları, 2016. “Biden Holds Up Export License for CH-53Es for Turkey,” Defense Daily, 208/32 (16 Kasım 2000).
  10. Birand, Mehmet Ali, 30 Sıcak Gün, İstanbul:
  11. Milliyet, Eylül 1975.
  12. Birand, Mehmet Ali, Diyet: Türkiye ve Kıbrıs Üzerine Uluslararası Pazarlıklar (1974-1980), İstanbul: Milliyet Yayınları, 1978.
  13. Boğuşlu, Mahmut, 1960-1978 Olayları: Anılar Yorumlar, İstanbul: Kastaş Yayınevi, 1995.
  14. Bölükbaşı, Süha, Barışçı Çözümsüzlük, Ankara: İmge Yayınları, 2001.
  15. Çakıt, Necabettin, “Kıbrıs Barış Savaşı (Çıkarma ve İndirme),” Türk Muharipler Dergisi, 38/4 (Ekim, Kasım, Aralık 1974): 29-34.
  16. Çakıt, Necabettin, “Kıbrıs Barış Savaşı Hakkında bir Açıklama,” Türk Muharipler Dergisi, 29/1, (Ocak, Şubat, Mart 1975): 13. Çilingir, Attila, Girne’den Doğan Güneş, İstanbul: Sektör Yayıncılık, 1997.
  17. Atilla Çilingir, Unutanlar, Unutturulanlar ya da Hatırlayamadıklarımız, Ankara: Otopsi, 2004.
  18. Çopur, İzettin, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı ve Anılar, İstanbul: Kastaş Yayınevi, 2014.
  19. Çölaşan, Emin, Unutulmayan Söyleşiler: Tarihe Düşülen Notlar, İstanbul: Doğan Kitap, 2006,
  20. Demirel, Bedrettin, “Bir Savaş Hatırası,” Kara Kuvvetleri Dergisi, 44 (Aralık 1974): 25-31.
  21. Erdem, Turan, Kıbrıs Barış Harekâtında 3ncü Paraşüt Taburu, Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüdler Başkanlığı, 1999.
  22. Evcil, Cumhur, Yavru Vatan Kıbrıs’ta Zaferin Hikayesi, Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüdler Başkanlığı, 1999.
  23. Eruç, Cemal, Ceride: Bir Komando Tabur Komutanın Kıbrıs Barış Harekatı’nda 301 Günlük Gayrıresmî Harp Ceridesi, İstanbul: Cinius, 2014
  24. Flanagan Jr., E. M., Airborne: A Combat Hist