Journals / KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi / 2020 / Sayı: 12

A Rare Tariqat in Ottoman Zenbûriyye and Three Books of Sheikh Yahya Âgâh Efendi

OSMANLI’NIN NADİR TARİKATLARINDAN ZENBURİYYE VE ŞEYH YAHYA ÂGÂH EFENDİ’NİN ÜÇ ESERİ

Pages
1–13
Publication Date
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Derinlemesine ele alınarak günümüz Türkçesine de kazandırdığımız bu üç eser; kendilerine has özellikleri ve Zenburiyye’ye dair içerdikleri bilgiler özelinde araştırılmış olup, İstanbul’un son dönemlerindeki tekkelerde görülen bazı sorunlara da yer vermektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Son dönem Zenburî şeyhlerinden olan Yahya Agah Efendi; Zenburiyye’nin piri kabul edilen Muhammed Sadık Erzincanî gibi eser telifine önem vermiştir.
📊
Key Findings & Data:Farklı tarikatlara dair derviş çeyizi olarak da bilinen kıyafetleri çizimlerle anlattığı “Mecmuatü’z-Zaraif Sandukatü’l-Maarif” isimli eseri farklı çalışmalara kaynak teşkil etmekle birlikte, telifatından diğer eserler rağbet görmemiştir.
💡
Conclusion & Impact:Derinlemesine ele alınarak günümüz Türkçesine de kazandırdığımız bu üç eser; kendilerine has özellikleri ve Zenburiyye’ye dair içerdikleri bilgiler özelinde araştırılmış olup, İstanbul’un son dönemlerindeki tekkelerde görülen bazı sorunlara da yer vermektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tasavvuf · Tarikat · Zenburiyye

Özet

Son dönem Zenburî şeyhlerinden olan Yahya Agah Efendi; Zenburiyye’nin piri kabul edilen Muhammed Sadık Erzincanî gibi eser telifine önem vermiştir. Farklı tarikatlara dair derviş çeyizi olarak da bilinen kıyafetleri çizimlerle anlattığı “Mecmuatü’z-Zaraif Sandukatü’l-Maarif” isimli eseri farklı çalışmalara kaynak teşkil etmekle birlikte, telifatından diğer eserler rağbet görmemiştir. Yaptığımız çalışmalar neticesinde; Yahya Agah Efendi’nin “Tarikatname-i Zenburiyye-i Sadıkiyye”, “Merasim-i Usul-i İkrar ve İlbas” ve “Usul-i Mukabele-i Şerif” isimli üç eseri ele alınarak incelenmiştir. Tarikatname-i Zenburiyye-i Sadıkiyye; tasavvufun gerekliliği, cehri ve hafi zikrin delilleri, biat, rabıta, Zenburiyye’nin esasları gibi konuları ele almakla birlikte, ek olarak bir de “Tasavvuf ve Tarikatlara Dair Fetvalar” bölümünü içermektedir. Usul-i Mukabele-i Şerif; Nakşibendiyye, Kadiriyye ve Zenburiyye’de kelime-i tevhid, ism-i Hayy zikri, devran zikri gibi tarikat ayinlerinin yanı sıra muhtelif gün ve gecelere mahsus Zenburiyye usullerinin nasıl icra edildiğini açıklarken, Merasim-i Usul-i İkrar ve İlbas; bahsi geçen tarikatların biat, hilafet gibi merasimleri ile muhtelif tarikat kıyafetlerinin tekbirlenmesi merasimlerini anlatmaktadır. Çalışmamızın konusunu Yahya Agah Efendi’nin “Tarikatname-i Zenburiyye-i Sadıkiyye”, “Merasim-i Usul-i İkrar ve İlbas” ve “Usul-i Mukabele-i Şerif” isimli üç eserinin incelenmesi oluşturmaktadır. Derinlemesine ele alınarak günümüz Türkçesine de kazandırdığımız bu üç eser; kendilerine has özellikleri ve Zenburiyye’ye dair içerdikleri bilgiler özelinde araştırılmış olup, İstanbul’un son dönemlerindeki tekkelerde görülen bazı sorunlara da yer vermektedir.

🔖

Cite This Article

CÜRE, İ. (2020). A Rare Tariqat in Ottoman Zenbûriyye and Three Books of Sheikh Yahya Âgâh Efendi. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi, Sayı: 12, 1–13. https://ajindex.com/articles/788099

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Atasoy, N. (2016). Derviş Çeyizi: Türkiye’de Tarikat Giyim-Kuşam Tarihi. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları.
  2. Çıtlak, M. F. (2015). Ben Dervişim Diyene: Mürşid-i Dervişan ve Terbiyename’den. İstanbul: Sufi Kitap Yayınları. Erzincanî, M. S. (2013). Risale-i Mahbub: Nefsin Şehirleri. (Y. T. Günaydın, Haz.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Erzincanî, M. S. (2014). Risale-i Ma’rifetü’n-Nefs: Nefs Bilgisi. (A. Yıldız, Haz.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Erzincanî, M. S. (2014). Risale-i Terbiyename: Terbiyename. (A. Yıldız, Haz.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Erzincanî, M. S. (2015). Tevbe Risalesi: Risale-i Mergube. (A. Yıldız, Haz.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. İslambolî, Y. A. b. S. (2006). Tarikat Kıyafetleri, (M. S. Tayşi, M. Aşkar, Haz). İstanbul: Sufi Kitap Yayınları. İstanbulî, Y. A. (1322/1904). Tarikatname-i Zenburiyye-i Sadıkiyye. Yazma Eserler, 297.7 1322 H. 1: 1b-116a. İBB Atatürk Kitaplığı. İstanbulî, Y. A. b. S. (1323/1905). Merasim-i Usul-i İkrar ve İlbas. 06 Mil Yz. A 8037: 1b-43a. Milli Kütüphane. İstanbulî, Y. A. (1326/1908). Usul-i Mukabele-i Şerif. 11881: 1a-18b. Koyunoğlu Kütüphanesi. İstanbulî, Y. A. b. S. (2014). Mecmuatü’z-Zaraif Sandukatü’l-Maarif. (M. S. Tayşi, Haz.), İstanbul:
  3. Hassa Mimarlık. Koçyiğit, Ö. (2012). Üsküdar’da Bir Sosyal Müessese Örneği: Alaca Minare Tekkesi ve Haziresi, Göncüoğlu, S. F. (Eds.). 7. Uluslararası Üsküdar Sempozyumu (s. 54-74). İstanbul: Üsküdar Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü. Köseoğlu, M. A. (2016). İstanbul’un 100 Tekkesi. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları.
  4. Tosun, N. (2011). Nakşibendiyye Tarikatının Kimliği ve Yayılışı. Ceylan, S. (Eds.). Türkiye’de Tarikatlar: Tarih ve Kültür (s. 611-692). İstanbul:
  5. İSAR Yayınları.
  6. Tosun, N. (2018). Nakşibendiyye ile Kadiriyye Arasında Bir Tarikat: Zenburiyye’nin Kısa Tarihi. Alkan, E., Arı, O. S. (Eds.). Osmanlı’da İlm-i Tasavvuf (s. 835-850). İstanbul:
  7. İSAR Yayınları.
  8. Yorgancıoğlu, S. (2004). Üsküdar Dergahları. İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürlüğü & Üsküdar Araştırma Merkezi.