Journals / Kadim Akademi SBD / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 2

ARTUKLU YAPILARI ÖRNEKLEMİNDE SANATTA KÜLTÜREL ETKİLEŞİM

Pages
64–99
Publication Date
2020-12-25
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Artuklu yapılarında iki renkli taş kullanımı, dilimli kemer formları, mukarnas kavsara, eyvan, selsebilli eyvan- avlu, dilimli kubbe, minare formu ve mekân tasarımı açısından benzerlikler tespit edilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Anadolu’da XI. yüzyıldan itibaren gelişen kültür ve sanat çok farklı kültürel ve etnik veriler üzerine temellenmiştir.
📊
Key Findings & Data:Anadolu sınırları içinde oluşan sanatların daha iyi anlaşılması için sanatın gelişmesini etkileyen ortamı ve kültür çevresini iyi araştırmak bir zorunluluktur.
💡
Conclusion & Impact:Artuklu yapılarında iki renkli taş kullanımı, dilimli kemer formları, mukarnas kavsara, eyvan, selsebilli eyvan- avlu, dilimli kubbe, minare formu ve mekân tasarımı açısından benzerlikler tespit edilmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Artuklu · Mimari · Kültürel Etkileşim

Özet

Anadolu’da XI. yüzyıldan itibaren gelişen kültür ve sanat çok farklı kültürel ve etnik veriler üzerine temellenmiştir. Anadolu sınırları içinde oluşan sanatların daha iyi anlaşılması için sanatın gelişmesini etkileyen ortamı ve kültür çevresini iyi araştırmak bir zorunluluktur. Sanatın içinde kendine yer bulan farklı gelenekleri tespit etmek ve bu geleneklere ait olan unsurları ortaya koymak oldukça önemlidir. Aynı dönem ve yakın çevrede hüküm süren beylikler ve devletler, tarih boyunca kaçınılmaz bir şekilde kültürel ilişkiler içerisinde bulunmuşlardır. Kültürel etkileşimi oluşturan temel husus ise siyasi ve sosyal zeminde yaşanan ilişkilerdir. Bu etkileşimin izlerini ortaya koyan en somut veriler sanat üretimleridir. Sanat yapıtlarında, taçkapı, minare, kemer, örtü sistemi, malzeme, süsleme vb. gibi mimari yapı detayları üzerinden kültürler arasındaki etkileşimin izleri okunabilmektedir. Bu çalışmada, Artuklu Beyliği ile aynı dönemde ve yakın bölgelerde hüküm sürmüş Büyük Selçukluları, Anadolu Selçukluları, İlhanlı, Eyyûbi, Zengî ve Memlûkler’in siyasi, sosyal ve kültürel ilişkileri üzerinden malzeme, teknik, süsleme açısından dönemin yapılarındaki benzer izler incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Artuklu yapılarında iki renkli taş kullanımı, dilimli kemer formları, mukarnas kavsara, eyvan, selsebilli eyvan- avlu, dilimli kubbe, minare formu ve mekân tasarımı açısından benzerlikler tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

YEŞİLBAŞ, E., ACAT, F. (2020). ARTUKLU YAPILARI ÖRNEKLEMİNDE SANATTA KÜLTÜREL ETKİLEŞİM. Kadim Akademi SBD, Cilt: 4 - Sayı: 2, 64–99. https://ajindex.com/articles/782357

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Abouseıd, D. B. ( 2001). Kalavun Külliyesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 28, İstanbul, 228-229.
  2. Altun, A. ( 1978). Anadolu'da Artuklu Devri Türk Mimarisinin Gelişmesi. İstanbul:
  3. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  4. Altun, A. (1971). Mardin’de Türk Devri Mimarisi. İstanbul:
  5. Gün Matbaası. Aslanapa, O. (1989). Türk Sanatı (2.Bsm). İstanbul:
  6. Remzi Kitabevi.
  7. Bakırer, Ö. (1976). Onüç ve Ondördüncü Yüzyıllarda Anadolu Mihrapları, Ankara,
  8. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  9. Beksaç, E. (2007). Nureddin Zengî Küliyesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 33, İstanbul, 262-263.
  10. Çetin, A. (2008). Memlûk-Artuklu İlişkileri, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, (Ed. İbrahim Özçoşar), Mardin: Mardin Valiliği Yayınları, 145-159.
  11. Çobanoğlu, A. V. (2013). Zengîler, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 44, İstanbul, 272-274.
  12. Demir, A. (2008). Eyyûbiler’e Tabi Olarak Artukîler, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, (Ed. İbrahim Özçoşar), Mardin: Mardin Valiliği Yayınları, 91-121.
  13. Erarslan, A. (2012). Ortaçağ Türk Mimarlığında Eyvan Kullanımında Mekan-İşlev İlişkisi. Megaron, 7/3, 145-160.
  14. Erdal, Z. (2017), Mardin Ulu Cami Üzerine Yeni Görüşler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,1/Özel Sayı 2, 433-447.
  15. Eser, E. (2000). 11-14. Yüzyıllar Anadolu-Suriye Sanat İlişkileri (Cephe Mimarisinde Suriye Etkileri). (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Gabrıel, A. (1940). Voyages Archeologigues Dans La Turguie Orientale, I-II, Parıs. Gök, H. İ. (2008). Artuklular-Musul Atabegliği İlişkileri, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, (Ed. İbrahim Özçoşar), Mardin: Mardin Valiliği Yayınları, 159-211.
  16. Hattstein, M.; Delius, P. (2007).
  17. İslam Sanatı ve Mimarisi, İstanbul: Literaatür Yayınevi. İbnü’l Esir. (1987). el- Kamil fit- Tarih, (çev: A.Özaydın), İstanbul.
  18. İnal, G. (1931). Orta Çağlarda Anadolu’da Çalışan Suriye ve Mezopotamyalı Sanatçılar, Sanat Tarihi Yıllığı Dergisi, İstanbul, 11, 83-94.
  19. Karaçam, H. (2012). Artuklu Kitabeleri, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Kayhan, H. (2007). Artuklu – Irak Selçukluları İlişkilerine Genel Bir Bakış. Makalelerle Mardin I, (Ed. İbrahim Özçoşar), Mardin: Mardin İhtisas Kütüphanesi Yayınları, 275-285.
  20. Kayhan, H. (2008). Artuklu - Dânişmendli İlişkileri Hakkında, Belleten, 72/ 264, 475 – 482. Kolektif, (2016). Türkiye Ulu Camileri: Albüm, Ankara:
  21. Türk Tarih Kurumu Basımevi. Köprülü, M. F. (19