Journals / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 8 - Sayı: 18

Envâru’t-Tenzîl’de Kelâm Uygulamaları ve Farklı İtikâdî Görüşlerin Değerlendirilmesi

Pages
41–59
Publication Date
2017-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Nadiren de olsa Ehl-i sünnet ulemâsına muhalefet edip Zemahşerî’nin görüşünü tercih ettiği olmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kelâmı dinî ilimlerin esası kabul eden Beydâvî, kelâm ilmiyle iştigal etmiş ve bu alanda Tavâliu’l-Envâr fî İlmi’l-Kelâm, Misbâhu’l-Ervâh ve Müntehe’l-Münâ gibi eserler te’lîf etmiştir.
📊
Key Findings & Data:Beydâvî bazen bir konu hakkında, Ehl-i sünnet ve Mu’tezile arasındaki itikâdî mezhep farklılıklarını mukâyeseli olarak ele almıştır.
💡
Conclusion & Impact:Nadiren de olsa Ehl-i sünnet ulemâsına muhalefet edip Zemahşerî’nin görüşünü tercih ettiği olmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Beydâvî · Envâru’t-Tenzîl · kelâm

Özet

Kelâmı dinî ilimlerin esası kabul eden Beydâvî, kelâm ilmiyle iştigal etmiş ve bu alanda Tavâliu’l-Envâr fî İlmi’l-Kelâm, Misbâhu’l-Ervâh ve Müntehe’l-Münâ gibi eserler te’lîf etmiştir. Beydâvî, Envâru’t-Tenzîl adlı tefsirinde de itikat ile ilgili bazı ayetleri kelâm ilmi çerçevesinde tefsir etmiştir. Burhân-ı temânû’ (iradelerin çatışmasının delili), iman-amel ilişkisi, büyük günah işleyen kimsenin durumu, rızık, ru’yetullâh ve şefaat gibi konular; Envâru’t-Tenzîl’de ele alınan kelâmî konulardandır. Beydâvî bazen bir konu hakkında, Ehl-i sünnet ve Mu’tezile arasındaki itikâdî mezhep farklılıklarını mukâyeseli olarak ele almıştır. Bu doğrultuda mezheplerin görüşlerini ve mevcut delillerini ayrı ayrı zikrederek, aralarındaki ihtilaf noktalarına değinmiştir. Ehl-i sünnet ve Mu’tezile mezhepleri arasında tartışılan meselelerde Beydâvî, genellikle Ehl-i sünnet’in görüşünü tercih etmiş ve bu görüşü farklı delillerle ispatlamaya çalışmıştır. Nadiren de olsa Ehl-i sünnet ulemâsına muhalefet edip Zemahşerî’nin görüşünü tercih ettiği olmuştur.

🔖

Cite This Article

BAĞIŞ, M. (2017). Envâru’t-Tenzîl’de Kelâm Uygulamaları ve Farklı İtikâdî Görüşlerin Değerlendirilmesi. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 18, 41–59. https://ajindex.com/articles/74743

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (5)

  1. Abdürrezzâk b. Hemmâm, Ebû Bekr. Tefsîrü Abdirrezzâk. Tahkik: Mahmud Muhammed Abduh. 3 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1419. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah. Müsnedü’l-İmâm Ahmed. Tahkik: Şuayb el-Arnavûtî v.dğr. 45 cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1999. Âlûsî, Şihâbüddîn Mahmûd b. Abdullah el-Hüseynî. Rûhu’l-Me’ânî. Tahkik: Ali Abdülbârî Atiyye. 16 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1415/1994.
  2. Ay, Mahmut. “Fatiha ve Bakara Süreleri Örneğinde Molla Gürani'nin Beydavi Eleştirisi”. Osmanlı Toplumunda Kur’ân Kültürü ve Tefsir Çalışmaları I içinde, ed. Bilal Gökkır, 385-426. İstanbul: İlim Yayma Vakfı Kur’an ve Tefsir Akademisi, 2011.
  3. Ay, Mahmut. “Osmanlı Geleneğinde Tefsir Faaliyetleri”. Tefsîr El Kitabı içinde, ed., Mehmet Akif Koç, 281-328. Ankara: Grafiker Yayınları, 2012.
  4. Aykaç, Mustafa. “Nâsıruddin El-Beyzâvî ve Osmanlı Kelâm Geleneğindeki Yeri”. Journal of Islamic Research 27, sy. 3, (2016): 388-403.
  5. Bardak, Ahmet. “Kâdî Beydâvî’nin İlahiyât (Ulûhiyet) Görüşü”. Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi 9, sy. 1/17, (2017): 220-240. Beydâvî, Nâsıruddîn Ebû Saîd Abdullah b. Ömer. Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl. Tahkik: Muhammed Abdurrahmân el-Mar’aşlî. 5 cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî, 1418. Beydâvî, Nâsıruddîn Ebû Saîd Abdullâh b. Ömer. Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl. Tahkik: Muhammed Subhi b. Hasan Hallâk, Muhammed Ahmed el-Atraş. 3 cilt. Beyrut: Dâru’r-Reşîd, 2000. Beydâvî, Nâsıruddîn Ebû Saîd Abdullah b. Ömer. Ğâyetü’l-Kusvâ fî Dirâyeti’l-Fetvâ. Tahkik: Ali Muhyiddîn Ali el-Karadâğî. 2 cilt. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 2007/1429. Beydâvî, Nâsıruddîn Ebû Saîd Abdullah b. Ömer. Muhtasar Beydâvî Tefsiri/Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl. Çeviren: Şadi Eren. 5 cilt. İstanbul: Işık Yayınları, 2013. Beyhâkî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyn. Şi’bu’l-Îmân. Tahkik: Muhammed Saîd Besyûnî. 7 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1410. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. Sahîh-u Buhârî. Tahkik: Muhammed Züheyr b. Nâsır. Şerh: Mustafa Dîb el-Buğâ. 9 cilt. Dâru Tavki’n-Necât, 1422. Cerrahoğlu, İsmail. Tefsir Tarihi. Ankara: Fecr Yayınları, 2014. Cürcânî, Seyyid Şerif Ali b. Muhammed. et-Ta’rîfât. Tahkik: Muhammed Abdurrahman el-Mar’aşlî. Beyrut: Dâru’n-Nefâis, 2007/1428. Duman, M. Zeki. Uygulamalı Tefsir Usulü ve Tefsir Tarihi. Kayseri: Erciyes Üni. Yayınları, 1992. Ebû Hanîfe, N’umân b. Sâbit, el-Kûfî. Fıkhu’l-Ekber. Tahkik: Muhammed b. Abdirrâhmân el-Hamîs. İmârât el-Arabiyye: Mektebetü’l-Furkân, 1999. Ebu’l-‘Avn Muhammed b. Ahmed