SavedAdd your journal

Journals / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 6 - Sayı: 12

Kaçar Hanedanı Döneminde (1795-1925) İran’da İrşad Faaliyeti Yürüten Nakşbendî-Hâlidî Şeyhleri

Abdulcebbar KAVAK
Pages
77–102
Publication Date
2015-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İlmî ve tasavvufî faaliyetlerin yanında çoğu zaman siyasî ve toplumsal hadiselere de müdâhil olan Nakşbendî-Hâlidî şeyhlerininİran’daki faaliyetleri, Kaçarların Osmanlı ve Rusya ile olan ilişkilerinde önemli bir faktör olarak dikkate alınmalarına sebep olmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İran, Asya’dan Ortadoğu’ya uzanan göç ve ticaret yollarının kesiştiği önemli bir coğrafyada yer almaktadır.
📊
Key Findings & Data:Yaklaşık bir buçuk asır boyunca İran’a egemen olan Kaçarlar, Orta Asya’dan İran topraklarına göç etmiş Türk boylarından biridir. 1795’te Muhammed Ağa Han ile başlayan Kaçarlar dönemi 1925’te Ahmed Şah ile son bulmuştur.XIX.
💡
Conclusion & Impact:İlmî ve tasavvufî faaliyetlerin yanında çoğu zaman siyasî ve toplumsal hadiselere de müdâhil olan Nakşbendî-Hâlidî şeyhlerininİran’daki faaliyetleri, Kaçarların Osmanlı ve Rusya ile olan ilişkilerinde önemli bir faktör olarak dikkate alınmalarına sebep olmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kaçar Hanedanı · İran · Tasavvuf

Özet

İran, Asya’dan Ortadoğu’ya uzanan göç ve ticaret yollarının kesiştiği önemli bir coğrafyada yer almaktadır. Bu coğrafya üzerinde çok sayıda devlet kurulmuş ve birçok Hanedan yönetime ortak olmuştur. Yaklaşık bir buçuk asır boyunca İran’a egemen olan Kaçarlar, Orta Asya’dan İran topraklarına göç etmiş Türk boylarından biridir. 1795’te Muhammed Ağa Han ile başlayan Kaçarlar dönemi 1925’te Ahmed Şah ile son bulmuştur.XIX. Asrın başında Mevlânâ Hâlid-i Bağdadî’nin gayretleriyle Irak’ta flizlenen Nakşibendî-Müceddidî hareketin, Hâlidîlik adıyla İran’ın kuzeybatısındaki Sünnî halk ile İran-Azerbaycan sınırındaki Sünnî Taliş bölgesinde yayıldığı bilinmektedir. İlmî ve tasavvufî faaliyetlerin yanında çoğu zaman siyasî ve toplumsal hadiselere de müdâhil olan Nakşbendî-Hâlidî şeyhlerininİran’daki faaliyetleri, Kaçarların Osmanlı ve Rusya ile olan ilişkilerinde önemli bir faktör olarak dikkate alınmalarına sebep olmuştur.

🔖

Cite This Article

KAVAK, A. (2015). Kaçar Hanedanı Döneminde (1795-1925) İran’da İrşad Faaliyeti Yürüten Nakşbendî-Hâlidî Şeyhleri. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 12, 77–102. https://ajindex.com/articles/73803

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Abrahamıan, Ervand, Modern İran Tarihi, çev.: Dilek Şendil, (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2011).
  2. Akyüz, Necati, Sâdât-ı Kirâm Âlemi, (y.y.: Kahraman Ofset, t.y.). Algar, Hamit, Nakşibendîlik, (İstanbul: İnsan Yayınları, 2007).
  3. Averyanov, Pyotr İvanoviç, Osmanlı İran Rus Savaşlarında Kürtler(19. Yüzyıl), (İstanbul: Avesta Yayınları, 2010). Azzâvî, Abbas, “Hulefâu Mevlânâ Hâlid”, Mecelletü’l-Mecma’i’l-İlmiyyi’l-Kürdî, 2/2, (1974). el-Bağdâdî, Muhammed b. Süleyman, el-Hadîkatü’n-Nediyye fî Âdâbi’t-Tarîkati’nNakşbendîyye ve’l-Behçeti’l-Hâlidiyye, (Mısır: el-Matbaatü’l-‘İlmiyye, 1310). Bilge, M. Sadık, Osmanlı Devleti ve Kafasya, (İstanbul: Eren Yayıncılık, 2005). el-Bervârî, Muhammed Zeki, el-Kurd ve’d-Devletü’l-Osmaniyye, (Dimaşk: Dâru’z-Zaman, 2009). el-Beytâr, Abdürrezzak, Hilyetü’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlise ‘Aşer I-III, thk.: Muhammed Behçet el-Beytâr, (Beyrut: Dâru Sâdır, 1993). Bîsârânî, Hamid Katib, Riyâzü’l-Müştâkîn fî Menâkıb-i Mevlânâ Hâlid Ziyâiddîn, Yazma nüsha, (Erbil 1316). Çağlayan, Mehmet, Şark Uleması, (İstanbul: Çağlayan Yayınları, 1996).
  4. Djalili, Mohammad Reza, Kellner, Tierry, İran’ın Son İki Yüzyıllık Tarihi, çev.: Reşat Uzmen, (İstanbul: Bilge Kültür Sanat yayınları, 2011). Ebûbekir, Ahmed Osman, el-Âsâru’l-Kâmile, haz.: Âzâd Ubeyd Sâlih, (Süleymaniye: Bingey Jîn Yayınları, 2009).
  5. Erkan, Süleyman, Kırım ve Kafasya Göçleri, (Trabzon: K.T.Ü Kafasya ve Orta Asya Ülkeleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları, 1996). Feyzî, Keyumars, Kıyâmu Şeyh Ubeydullah Şemzînî Der Devre-i Nasirüddin Şah-ı Kaçar, (İlam: İntişârât-ı Cevher-i Hayat, 1391). Garthwaıte, Gene R., İran Tarihi, çev.: Fethi Aytuna, (İstanbul: İnkılâp Kitabevi, 2011). el-Hânî, Abdülmecid, el-Hadâiku’l-Verdiyye fî Hakâiki Ecillâi’n-Nakşibendîyye, (Erbil: Matbaatu Ârâs, 2009).
  6. Hakan, Sinan, “Dini Bir Otoriteden Siyasi Bir Hüviyete: Seyyid Tâhâ -yı Nehrî”, Uluslararası Mutasavvıf Seyyid Tâhâ -i Hakkâri Sempozyumu, (İstanbul: Hakkâri Üniversitesi Yayınları, 2013). Haydarî, İbrahim Fasîh, el-Mecdü’t-Tâlid fî Menâkıbi’ş-Şeyh Hâlid, (İstanbul: Matbaatu’l-‘Âmire, 1292). Hodgson, M.G. S., İslam’ın Serüveni, çev.: Komisyon, (İstanbul: İz Yayıncılık, 1995).
  7. Hurşid Paşa, Rihletu’l-Hudûd beyne’d-Devleti’l-Osmâniyye ve Îran, çev.: Mustafa Zehran, haz.: es-Safsâfî Ahmed el-Kutûrî, (Kahire: el-Merkezü’l-Kavmî Li’t-Tercüme, 2009).
  8. Karadeniz, Yılmaz, İran’da Sömürgecilik Mücadelesi ve Kaçar Hanedanı (1795-1925), (İstanbul: Bakış Yayınları, 2006).
  9. Kavak, Abdulcebbar, Mevlân