SavedAdd your journal

Journals / Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 3

TÜRKİYE’DE İŞLENMEMİŞ GIDA ENFLASYONUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ARDL YAKLAŞIMI

Meryem AYTEKİN
Selim Adem HATIRLI
Pages
203–216
Publication Date
2021-07-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Modelden hesaplanan esneklik katsayılarına göre ise, en fazla etkinin %2,15 esneklik katsayısı ile gıda ürünleri imalatının ithalat birim değişkeninden kaynaklandığı ve bu değişkeni sırasıyla tarımsal girdi fiyat endeksi (2,04) ve tarım ürünleri üretici fiyat (1,04) değişkenlerinden kaynaklandığı belirlenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye ekonomisinde özellikle son dönemde tüketici enflasyonunda önemli artışlar gerçekleşmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu artışın ve oynaklığın en önemli nedeni, enflasyon sepeti içinde %25,4’lük pay alan gıda grubu ve bu grupta yer alan işlenmemiş gıda grubundan kaynaklanmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Modelden hesaplanan esneklik katsayılarına göre ise, en fazla etkinin %2,15 esneklik katsayısı ile gıda ürünleri imalatının ithalat birim değişkeninden kaynaklandığı ve bu değişkeni sırasıyla tarımsal girdi fiyat endeksi (2,04) ve tarım ürünleri üretici fiyat (1,04) değişkenlerinden kaynaklandığı belirlenmiştir.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2010 Verileri
⚙️Variables:İşlenmemiş Gıda Enflasyonu · TÜFE · ARDL modeli

Özet

Türkiye ekonomisinde özellikle son dönemde tüketici enflasyonunda önemli artışlar gerçekleşmektedir. Bu artışın ve oynaklığın en önemli nedeni, enflasyon sepeti içinde %25,4’lük pay alan gıda grubu ve bu grupta yer alan işlenmemiş gıda grubundan kaynaklanmaktadır. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki gerçekleşen artış 2010 yılından sonra hem genel gıda enflasyonun hem de genel enflasyonun üzerinde seyretmiştir. Daha sonra, 2017 ile 2019 döneminde işlenmemiş gıda ürünleri yıllık ortalama %6,1 ile %27,1 gibi önemli bir aralıkta değişim göstermiştir. Bu çalışmada, 2016-2020 dönemi aylık veriler kullanılarak Türkiye’de işlenmemiş gıda enflasyonunu etkileyen faktörlerin analizi amaçlanmıştır. Bu amaçla, işlenmemiş gıda ürünleri fiyatları üzerine etkili olduğu düşünülen gıda ürünleri imalatı ithalat birim değer, tarımsal girdi ve tarım ürünleri üretici fiyat endeksleri dahil edilerek geliştirilen model Vektör Otoregresif model (VAR) ve Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif model (ARDL) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Model tahmin sonuçlarına göre modele dahil edilen değişkenlerin tamamının istatiksel olarak anlamlı ve işlenmemiş gıda enflasyonu üzerine artırıcı yönde etkilerde bulundukları belirlenmiştir. Modelden hesaplanan esneklik katsayılarına göre ise, en fazla etkinin %2,15 esneklik katsayısı ile gıda ürünleri imalatının ithalat birim değişkeninden kaynaklandığı ve bu değişkeni sırasıyla tarımsal girdi fiyat endeksi (2,04) ve tarım ürünleri üretici fiyat (1,04) değişkenlerinden kaynaklandığı belirlenmiştir.

🔖

Cite This Article

AYTEKİN, M., HATIRLI, S. A. (2021). TÜRKİYE’DE İŞLENMEMİŞ GIDA ENFLASYONUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ARDL YAKLAŞIMI. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 3, 203–216. https://ajindex.com/articles/737354

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Başkaya, S., Gürgür, T. ve Öğünç, F. (2008).
  2. Küresel Isınma, Küreselleşme ve Gıda Krizi- Türkiye'de İşlenmiş Gıda Fiyatları Üzerine Ampirik Bir Çalışma. Central Bank Review, 2 (2008) 1-32.
  3. Başkaya, Y. S., Gürgür, T., & Ögünc, F. (2008). İşlenmiş Gıda Fiyatlarını Belirleyen Faktörler (No. 0809). Bayramoğlu, A. T., & Yurtkur, A. K. (2015). Türkiye’de Gıda ve Tarımsal Ürün Fiyatlarını Uluslararası Belirleyicileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 63-73.
  4. Chadwick, M. G., & Baştan, E. M. (2017). Beef Price Volatility in Turkey: Can Import Policy Affect the Price and Its Uncertainty? (No. 1709). Erdem, H. F. (2017). Gıda Enflasyonunun Enflasyon Belirsizliği Üzerine Etkisi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 7(14), 425-436.
  5. FAO (2021). World Food Situation. Erişim Tarihi: 07.03.2021, http://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/
  6. FAO (2011). Recent Trends in World Food Commodity Prices: Costs and Benefits, Rome. Ganioğlu, A. (2017). Evidence for the Explosive Behavior of Food and Energy Prices: Implications in Terms of Inflation Expectations (No. 1717). Granger, C.W.J. ve Newbold, P. (1974). Sprious Regresions in Econometrics. Journal of Econometrics 2 (2), 111-120.
  7. Gujarati, D.N. (1999). Temel Ekonometri. (Çev. Ü. Şenesen & G.G.Şenesen). Literatür Yayınları:
  8. İstanbul.
  9. Karahan, Ö., & Çolak, O. (2020). Inflation and Economic Growth in Turkey: Evidence from a Nonlinear ARDL Approach. In Economic and Financial Challenges for Balkan and Eastern European Countries (pp. 33-45).
  10. Springer, Cham. Lim, Y. C., & Sek, S. K. (2015). An Examination on The Determinants of Inflation. Journal of Economics, Business and Management, 3(7), 678-682. Obradović, S., Šapić, S., Furtula, S., & Lojanica, N. (2017). Linkages Between Inflation and Economic Growth in Serbia: An ARDL Bounds Testing Approach. Engineering Economics, 28(4), 401-410.
  11. Orman, C., Ögünç, F., Saygılı, S., & Yılmaz, G. (2010). İşlenmemiş Gıda Fiyatlarında Oynaklığa Yol Açan Yapısal Faktörler (No. 1016). Research and Monetary Policy Department, Central Bank of the Republic of Turkey. Ögünç, F., & Sarıkaya, C. (2016). İşlenmemiş Gıda Enflasyonu Kısa Vadeli Tahminine Alternatif Bir Bakış (No. 1613). Research and Monetary Policy Department, Central Bank of the Republic of Turkey. Ögünç, F. (2010). Türkiye’de İslenmemiş Gıda Enflasyonunda Oynaklık: Durum Tespiti, TCMB Ekonomi Notları (No: 10/05). Research and Monetary Policy Department, Central Ba