Bu makalede uygulamaya konulan reformların İslâm itikadı açısından bir değerlendirilmesi yapılacaktır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Avrupa ile ilişkilerin arttığı Osmanlı’nın son döneminde özellikle Müslümanların geri kalmışlığının İslâm’dan kaynakladığı iddia edilerek, İslâm’ın pozitif bilime ve onun etrafında gelişen kurumlara uygun hale getirilmesi yani Hıristiyanlığa benzer bir şekilde reforma tabi tutulması gerektiği Jön Türklerin bir kısmı tarafından söylenmeye başlanmıştır.
📊
Key Findings & Data:Tek Parti İktidarı Dönemi’nde uygulanan din politikalarının pek çoğunun istihlâl (haram olanı helal kabul etmek) istihâne (İslâmî esasları hakir görmek), istihzâ, (alay konusu yapmak) ve istihfâf (hafife almak) gibi kelimelerle ifade edilen ve küfür olarak değerlendirilen vasıfları taşıdığı görülmüştür.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede uygulamaya konulan reformların İslâm itikadı açısından bir değerlendirilmesi yapılacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Modernizm · İslam · reform
Özet
Avrupa ile ilişkilerin arttığı Osmanlı’nın son döneminde özellikle Müslümanların geri kalmışlığının İslâm’dan kaynakladığı iddia edilerek, İslâm’ın pozitif bilime ve onun etrafında gelişen kurumlara uygun hale getirilmesi yani Hıristiyanlığa benzer bir şekilde reforma tabi tutulması gerektiği Jön Türklerin bir kısmı tarafından söylenmeye başlanmıştır. Tek Parti İktidarı Dönemi’nde Modernizm eksenli reform düşüncesi hayata geçirilerek, İslâmî esaslar değiştirilmeye ve dönüştürülmeye veya ortadan kaldırılmaya çalışıldığı bir din politikası takip edilmiştir. Tek Parti İktidarı Dönemi’nde uygulanan din politikalarının pek çoğunun istihlâl (haram olanı helal kabul etmek) istihâne (İslâmî esasları hakir görmek), istihzâ, (alay konusu yapmak) ve istihfâf (hafife almak) gibi kelimelerle ifade edilen ve küfür olarak değerlendirilen vasıfları taşıdığı görülmüştür. Bu makalede uygulamaya konulan reformların İslâm itikadı açısından bir değerlendirilmesi yapılacaktır.
A. İbrahim, (1934). Millî din duygusu ve Öz Türk dini. Türkiye Matbaası. Adlı, A. (2012). Kuran’dan kese kağıdı. Aksiyon Dergisi, 24-30 Aralık. Ahmed Rıza Bey. ( 2004). Batının politik ahlaksızlığı. İstanbul:
Boğaziçi Yay. Aktay, Y. (2011). Türk dininin sosyolojik imkânı. İstanbul: İletişi Yay. Aliyyü’l-kârî. (1984). Şerhu’l-Fıkhı’l-ekber. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye Atay, F. R. (2004). Çankaya. İstanbul: Pozitif Yay. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdulkâhir. (1981). Usûlu’d-dîn. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye _______ (1990). el-Fark beyne’l-fırak. Beyrut: el-Mektebetü’l-asriyye Bakıllânî, Kâdı Ebû Bekir Muhammed. (1987). et-Temhîd. Nşr. İmâdüddîn Ahmed Haydar. Beyrut: Müessesetü’l-kütübi’s-sekâfiyye Baydar, M. (1968). Hamdullah Suphi Tanrıöver ve anıları. İstanbul: Menteş Kitabevi Bedr er-Reşîd Muhammed b. İsmâil. (1999). Elfâzu’l-küfr (el-Câmi’fî-elfâzı’l-küfr). Nşr. Muhammed b. Abdurrahmân el-Humeyyis, Kuveyt: Dâru îlâfi’d-düveliyye CHP’nin Yedinci Kurultay Tutanağı. (1948). Ankara:
Ulus Basımevi. Comte, A. (2008). İslâmiyet ve pozitivizm. Nşr. Christian Cherfils. (Çev. Özkan Gözel). İstanbul:
Dergah Ya. Cündioğlu, D. (1999). Bir siyasi proje olarak Türkçe ibadet. İstanbul: Kitabevi. Cürcânî, Seyyid Şerif. (ts.). Şerhu’l-Mevâkîf. İstanbul: Dârü’t-tıbâati’l-âmire. Demirhan, A. (2004). Modernlik. İstanbul:
İnsan Yay. Ergin, O. (1977). Türk eğitim tarihi. İstanbul: Eser Matbaası. Eş’arî, (1994). el-İbâne an usûli’d-diyane. Nşr. Abbas Sabbağ Beyrut: Daru’n-nefâis. Eşref Edip. ( 2012). Kara kitap. İstanbul:
Beyan Yay. Filibeli Ahmet Hilmi. (1979). Allah’ı inkar mümkün mü? İstanbul: Çağrı Yay. Gazzâlî, Ebû Hamid. (1972). el-İktisâd fi’l- i’tikâd. Kahire: Mektebetü’l-cindî. ______ (1994). Faysalü’t-tefrika. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye Gümüşoğlu, H. (2012). Modernizmin inanç hayatına etkileri ve Jön Türklük, İstanbul:
Kayıhan Yayınları.
Hanioğlu, M.Ş. (1985). Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türklük. İstanbul: İletişim Yay. ______ (1992). “Batılılaşmak” md. DİA, V. İstanbul.
Hocaoğlu, D. (1997). İslâm ve modernleşme. İstanbul: Diyanet Vakfı Yay. İbn Hacer el-Heytemî. (1999). el-İ’lâm bi-kavâtıı’l-İslâm (el-Câmi’fî-elfâzı’l-küfr). Nşr. Muhammed b. Abdurrahmân el-Humeyyis, Kuveyt: Dâru îlâfi’d-düveliyye İmâm-ı Âzam, (1992a). el-Fıkhu’l-ekber. Nşr. Mustafa Öz. İstanbul: İFAV Yay. ______ (1992b). Fıkhu’l-ebsat. Nşr. Mustafa Öz, İstanbul:
İFAV Yay. Jaschke, G. (1972). Yeni Türkiye’de İslâmlık. (Çev. Hayrullah Örs). Ankara: