Journals / EKEV Akademi Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 64

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE “NE … NE” BAĞLAMA EDATININ (BAĞLACININ) İŞLEVLERİ VE ANLAMA KATKISI

Pages
91–100
Publication Date
2015-10-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bağlama edatlarının yalnızca dil bilgisel bakımdan değil; “etkili bir anlatım”, “vurgu” ve “tonlama” bakımlarından da dilimizin zenginliklerinden olduğunu hatırlatma adına yapılan bu çalışmanın bağlama edatlarının kullanımını yaygınlaştırması ve bilinmesini teşvik edici olması da çalışmadan beklenen amaçtır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Cümle içindeki kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri ya yapı ya da anlam bakımından birbirine bağlayan bağlama edatları, hem sözlü hem de yazılı anlatımda oldukça önemli kullanımlardır.
📊
Key Findings & Data:Türkçede, bağlaçlar ve ünlemler dışında diğer sözcük türlerine oranla az sayıda olan edatların bir kısmı köken bakımından Türkçe iken bir kısmı da Arapça ve Farsçadan alınmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bağlama edatlarının yalnızca dil bilgisel bakımdan değil; “etkili bir anlatım”, “vurgu” ve “tonlama” bakımlarından da dilimizin zenginliklerinden olduğunu hatırlatma adına yapılan bu çalışmanın bağlama edatlarının kullanımını yaygınlaştırması ve bilinmesini teşvik edici olması da çalışmadan beklenen amaçtır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Dili · Dil Bilgisi · Edat

Özet

Cümle içindeki kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri ya yapı ya da anlam bakımından birbirine bağlayan bağlama edatları, hem sözlü hem de yazılı anlatımda oldukça önemli kullanımlardır. Sözlü anlatımda anlam bakımından sözün tesirini, ses bakımından sözün vurgusunu artıran bağlama edatları, yazılı anlatımda da bu işlevlerinin yanı sıra noktalama işaretlerinin kullanımını azaltması bakımından önemli kullanımlardır. Bir başka ifadeyle bağlama edatları veya bağlaçları hem anlam hem yapı hem de anlatım bakımından dilimizin önemli zenginliklerindendir. Türkçede, bağlaçlar ve ünlemler dışında diğer sözcük türlerine oranla az sayıda olan edatların bir kısmı köken bakımından Türkçe iken bir kısmı da Arapça ve Farsçadan alınmıştır. Bağlama edatlarının çoğunun köken bakımından Türkçe olması, bu kullanımların Türkçenin yapısına ne kadar uygun düşen kullanımlar olduğunu göstermesi bakımından da önemlidir. Bağlama edatlarının en çok kullanılanlarından olan “ne …ne”; kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri birbirine “kılmama/olmama” ilgisi ile bağlar. Bu çalışmada “ne … ne” bağlama edatının kullanımlarından örnekler verilerek bu ilgi dikkatlere sunulmaya çalışılmıştır. Bu yapılırken, “ne … ne” bağlama edatının kullanım şekilleri, işlevleri ve anlama katkıları incelenmeye çalışılmıştır. Bağlama edatlarının yalnızca dil bilgisel bakımdan değil; “etkili bir anlatım”, “vurgu” ve “tonlama” bakımlarından da dilimizin zenginliklerinden olduğunu hatırlatma adına yapılan bu çalışmanın bağlama edatlarının kullanımını yaygınlaştırması ve bilinmesini teşvik edici olması da çalışmadan beklenen amaçtır.

🔖

Cite This Article

DURSUNOĞLU, H. (2015). TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE “NE … NE” BAĞLAMA EDATININ (BAĞLACININ) İŞLEVLERİ VE ANLAMA KATKISI. EKEV Akademi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 64, 91–100. https://ajindex.com/articles/715925

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. Ağca, H. (2001). sözlü ve yazılı anlatımda Türkçenin kullanımı, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  2. Aksan, D. (2000). Türkiye Türkçesinin dünü, bugünü, yarını, İstanbul:
  3. Bilgi yayınevi. Atabay, N., Özel, S. ve Çam, A. (2004).
  4. Türkiye Türkçesinin sözdizimi, İstanbul:
  5. Papatya yayıncılık. Banguoğlu, T. (1995).
  6. Türkçenin grameri, Ankara:
  7. TDK yayınları. Bozkurt, F. (2000),
  8. Türkiye Türkçesi, Ankara:
  9. Hatiboğlu yayınları. Börekçi, M. (2009). Türkiye Türkçesinde yapı ve işlev bakımından sözcükler, Erzurum: Eser Ofset Mat. Demircan, Ö. (2004), Türkiye Türkçesinde kök-ek birleşmeleri, İstanbul:
  10. Papatya yayıncılık. Deny, J. (1995), Türk dili gramerinin temel kuralları (Türkiye Türkçesi), Ankara:
  11. TDK yayınları. Doğan, İ. (2014).
  12. Türk dili ve kompozisyon bilgileri, İstanbul:
  13. Gece Kitaplığı Yayınevi.
  14. Ediskun, H. (2004). Türk dilbilgisi sesbilgisi-biçimbilgisi-cümlebilgisi, İstanbul: Remzi Kitabevi. --------------------------------Ergin, M. (2004).
  15. Türk dil bilgisi, İstanbul: Bayrak yayınları. ------------------------Gencan, T. N. (2001).
  16. Dilbilgisi, İstanbul: Ayraç Yayınevi ----------------Gülensoy, T. (2000),
  17. Türkçe el kitabı, Ankara: Akçağ yayınları. --------------------Hengirmen, M. (1998),
  18. Türkçe dilbilgisi, Ankara:
  19. Engin yayınevi Karahan, L. (1997), Türkçede söz dizimi -cümle tahlilleri, Ankara:
  20. Akçağ yayınları. Koç, N. (1996),
  21. Yeni dilbilgisi, İstanbul: İnkılâp Kitabevi Korkmaz, Z. (2003), Türkiye türkçesi grameri (şekil bilgisi), Ankara:
  22. TDK yayınları. Korkmaz, Z., Ercilasun, A. B., Gülensoy, T., Parlatır, İ., Zülfikar, H. ve Birinci, N. (2001),
  23. Türk dili ve kompozisyon bilgileri, Ankara:
  24. Yargı yayınevi. Olgun, Y. (1996). Türk dili / kompozisyon, İstanbul:
  25. Alfa Basım Yayın. Özkırımlı, A. (2001). Türk dili / dil ve anlatım, İstanbul: Bilgi Üniversitesi yayınları.