Journals / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2012 / Cilt: 1 - Sayı: 1

The Phrases in Translations of Historical Texts

Tarihî Metin Aktarımlarında Deyimler

Pages
124–157
Publication Date
2012-03-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The phrases seen in various ways in the dialect of a language or in the different accents of a dialect constitute an important problem in the translations of historical texts.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In this study, the phrases in translations of historical texts quoted from Old Turkey Turkish into Turkey Turkish have been dealt.
📊
Key Findings & Data:So, the samples from translations metaphrased into Turkey Turkish of the works called Battalnâme, Dânişmendnâme, Fetihnâme and Tevârîh-i Âl-i Osman belonging to the period of Old Turkey Turkish have been given and the matters to be applied during the translations of the phrases have been discussed.
💡
Conclusion & Impact:The phrases seen in various ways in the dialect of a language or in the different accents of a dialect constitute an important problem in the translations of historical texts.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Eski Türkiye Türkçesi · Tarihî Metin Aktarımları · Deyimler

Abstract

In this study, the phrases in translations of historical texts quoted from Old Turkey Turkish into Turkey Turkish have been dealt. So, the samples from translations metaphrased into Turkey Turkish of the works called Battalnâme, Dânişmendnâme, Fetihnâme and Tevârîh-i Âl-i Osman belonging to the period of Old Turkey Turkish have been given and the matters to be applied during the translations of the phrases have been discussed. In a sense, the activity to be specified as intralingual language conversion is a branch of translation converting, that is, translating, the texts written in the historical periods of a language into a language already used in the same dialect is characterized as intralingual translation. This subject of intralingual translation to be regarded as still new of Turcology is as minimum important as cross language translations. Because various differences in internal and external structure of language occur in time. The phrases seen in various ways in the dialect of a language or in the different accents of a dialect constitute an important problem in the translations of historical texts.

Özet

Bu çalışmada Eski Türkiye Türkçesinden Türkiye Türkçesine yapılan tarihî metin aktarımlarındaki deyimler ele alınmıştır. Bunun için Eski Türkiye Türkçesi dönemine ait Battalnâme, Dânişmendnâme, Fetihnâme ve Tevârîh-i Âl-i Osman adlı eserlerin Türkiye Türkçesine yapılmış aktarımlarından örnekler verilmiş, deyimlerin aktarımında uygulanması gereken hususlar tartışılmıştır. Bir bakıma “lehçe içi dil dönüştürmesi” olarak nitelendirilebilecek faaliyet, aktarmanın bir koludur. Bir dilin tarihî dönemlerinde yazılmış metinlerini aynı lehçe içinde hâlihazırda kullanılan dile dönüştürmek, yani aktarmak “lehçe içi aktarma” olarak nitelendirilmektedir. Türkoloji’nin henüz yeni sayılabilecek bu lehçe içi aktarma konusu en az diller arası çeviriler kadar önemlidir. Çünkü dilin iç ve dış yapısında zamanla birtakım farklılıklar meydana gelir. Bir dilin lehçelerinde ya da bir lehçenin farklı ağızlarında değişik şekillerde görülen deyimler, tarihî metinlerin aktarımında da önemli bir sorun oluşturur.

🔖

Cite This Article

EKER, Ü. (2012). The Phrases in Translations of Historical Texts. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 1, 124–157. https://ajindex.com/articles/710198

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. AKALIN, Ş. vd., (2005). Yazım Kılavuzu. (24. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. ___________. (2009). Türkçe Sözlük. (10. Baskı). Ankara:
  2. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. AKAR, A. (2010). Lehçe Oluşma Şartları ve Evreleri Bakımından Eski Türkiye Türkçesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 28, 15 – 29. AKSAN, D. (2000). Her Yönüyle Dil – Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. __________. (2008). Türkçenin Gücü. Ankara:
  4. Bilgi Yayınevi.
  5. AKSOY, Ö. A. (1952). Atasözleri ve Deyimler Hakkında II. 15(2), 154 – 161. __________. (1984a). Atasözleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. __________. (1984b). Tek Sözcüklü Deyim Var mı?. Çağdaş Eleştiri, 4 – 6. __________. (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 2, Ankara: İnkılâp Kitabevi.
  6. BANGUOĞLU, T. (2000). Türkçenin Grameri. Ankara:
  7. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. BERK, Ö. (2005). Çeviribilim Terimcesi. İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
  9. ÇAĞATAY, S. Ş. (1944). Eski Osmanlıca Üzerinde Bazı Notlar. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Dergisi, 2(2), 297 – 312. __________. (1947).
  10. Eski Osmanlıcada Fiil Müştakları, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 2(2), 353 – 368. DEMİR, N. (2004). Dânişmend-nâme. Ankara: Akçağ Yayınları. __________. (Hazırlayan), (2006a). Dânişmend Gazi Destanı. Ankara: Hece Yayınları. __________ ve ERDEM, M. D. (Hazırlayanlar), (2006b). Battal-nâme (Eski Türkiye Türkçesi). Ankara: Hece Yayınları. __________. (2006c). Türk kültüründe Destan ve Battal Gazi Destanı, Turkish Studies - Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1(1), 106 – 159. DENİZER, F. U. (2007). Tarihî Metinleri Aktarma Problemleri – Dede Korkut Oğuznâmeleri ve Türkiye Türkçesine Yapılmış Aktarmaları Üzerine Kelime Düzeyinde Bir İnceleme-. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla: Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. EKER, S. (1989). Kazakça Bir Hikâye – Songı Tӓsil, Metin – Çeviri – Dizin. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ERCİLASUN, A. B. (2007). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları. __________. (1997a),
  11. Lehçeler Arası Aktarma, Türk Dünyası Üzerine İncelemeler. Ankara: Akçağ Yayınları, 91 – 100. __________. (1997b). Türk Lehçelerinin Anlaşılmasında Dikkat Edilecek Noktalar, Türk Dünyası Üzerine İncelemeler. Ankara: Akçağ Yayınları, 179 – 207. __________ (1994). Lehçelerden Türkiye Türkçesine Aktarma, II. Türk Dünyası Yazarlar Kurultayı 8 – 9 – 10 Aralık 1994. Türkiye