Journals / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2020 / Cilt: 9 - Sayı: 2

SENGLAH SÖZLÜĞÜNDEKİ YANLIŞLAR ÜZERİNE

Pages
530–552
Publication Date
2020-06-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışmada önce eser, eserin üzerinde yapılan çalışmalar ve el yazması nüshaları hakkında bilgi verilmiş daha sonra Senglah’ta bulunan yanlışlar üzerinde durulmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Çağatay Türkçesi, 13. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar kullanılan bir yazı dilidir.
📊
Key Findings & Data:Genellikle Osmanlı İmparatorluğu, İran, Azerbaycan, Hindistan ve Türkistan’da yazılan ve Türk dilinin gelişmesi tarihi için çok büyük bir değere sahip olan bu sözlükler bir sözlükçülük ekolü oluşturmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada önce eser, eserin üzerinde yapılan çalışmalar ve el yazması nüshaları hakkında bilgi verilmiş daha sonra Senglah’ta bulunan yanlışlar üzerinde durulmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Çağatay Türkçesi · Çağatay Türkçesi Sözlükleri · Nevayi

Özet

Çağatay Türkçesi, 13. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar kullanılan bir yazı dilidir. Nevayi'nin ölümünden sonra, onun eserlerinin kolayca okunması için, İslam dünyasının her bir köşesinde çeşitli sözlükler yazılmaya başlandı. Genellikle Osmanlı İmparatorluğu, İran, Azerbaycan, Hindistan ve Türkistan’da yazılan ve Türk dilinin gelişmesi tarihi için çok büyük bir değere sahip olan bu sözlükler bir sözlükçülük ekolü oluşturmuştur. İran sahasında da Ali Şir Nevayi'nin eserlerini anlamak üzere birçok Çağatay Türkçesi sözlüğü düzenlenmiştir. Bunlardan bir tanesi Mirza Mehdi Han Esterabadi tarafından H 1172-1173’te (1758-1760) İran’da yazılmış Çağatay Türkçesi-Farsça bir sözlük olan Senglah’tır. Bu çalışmada önce eser, eserin üzerinde yapılan çalışmalar ve el yazması nüshaları hakkında bilgi verilmiş daha sonra Senglah’ta bulunan yanlışlar üzerinde durulmuştur.

🔖

Cite This Article

RAHİMİ, F. (2020). SENGLAH SÖZLÜĞÜNDEKİ YANLIŞLAR ÜZERİNE. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 2, 530–552. https://ajindex.com/articles/709900

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. ‘Abdu'llāh Vaŝŝāf. Tāríĥ-i Vaŝŝāf (Ferheng-i Vaŝŝāf bölümü). İran-Tahran Meclis Ktp., Sebt No. 2221 taş basması (Bombay, H 1269). FV ‘Abdu'llāh Vaŝŝāf. Tāríĥ-i Vaŝŝāf. İran-Tahran Meclis Ktp., Sebt No. 2221 taş basması (Bombay, H 1269). Vassaf ‘Alí Şír Nevāyí (20 cilt) (1987-2003). Taşkent: Özbekistan SSR Fenler Akademiyası. Eser-Özb ‘Alí-şír Nevāyí (1289/1872). Mahbūbu'l-Ķulūb. İstanbul: Matbaa-yı Amire. MK-Amire ‘Alí-şír Nevāyí. Dívān-ı Ġazaliyyāt-ı Nevāyí. İran-Tahran Meclis Ktp., No. 15229 el yazması. Divan-Yazma ‘Alí-şír Nevāyí. Ĥamse-yi Emír ‘Alí-şír Nevāyí. İran-Tahran Meclis Ktp., No. 214629 taş basması. Hamse-Taşbasma ‘Alí-şír Nevāyí. Külliyāt-ı Nevāyí. cilt I, Fransa-Millî (Paris Bibliotheque Nationale) Ktp., No. 316 el yazması. Külliyat-Yazma1 ‘Alí-şír Nevāyí. Külliyāt-ı Nevāyí. cilt II, Fransa-Millî (Paris Bibliotheque Nationale) Ktp., No. 317 el yazması. Külliyat-Yazma2 ‘Alí-şír Nevāyí. Külliyāt-ı Nevāyí. Tebriz-Millî Ktp., No. 3582 el yazması. Külliyat-Yazma-TB Abdu'l-Cemíl Naŝírí. Kitāb-ı Türkí. Tahran Üniversitesi-Merkez Ktp., No. 8336 el yazması. NS Abik, Ayşehan Deniz (1993). Ali Şir Nevayi'nin Risaleleri Tarih-i Enbiya ve Hükema, Tarih-i Müluk-i Acem, Münşeat: Metin Gramatikal İndeks-Sözlük (2 cilt). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. TM Arat, R. R. (2006). Gazi Zahíreddin Muhammed Babur: Baburnāme. İstanbul:
  2. Kabalcı. Arat Atalay, B. (1986). Divanü Lugâti’t-Türk. cilt I-IV, Ankara: TDK. DLT-Atalay Bābür. Tüzük-ı Bābürí. Tahran-Melik Millî Ktp., No. 2948 el yazması. TB-Yazma-ML Bābür. Vaķāyi‘-i Bābürí. Tahran-Gülistan Ktp., No. 2249 el yazması. TB-Yazma-Gülistan Barutçu Özönder, S. (2011). ‘Alí Şír Nevāyí: Muģākemetü'l-Luġateyn (İki Dilin Muhakemesi). 2. baskı, Ankara:
  3. TDK. MU Clauson, Sir G. (1960). Sanglax: A Persian guide to the Turkish language by Muhammad Mahdí Xān. London. Cl Clauson, Sir G. (1972). An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish. London: Oxford Üniversitesi.
  4. Çelik Şavk, Ü. (2011). ‘Ali Şir Nevayi: Leylí vü Mecnūn. 2. baskı, Ankara:
  5. TDK. LM Danişpejuh, Muhammed Taki (Ş. 1340). Fihrist-i Nüshaha-yı Hatti-yi Kitabhane-yi Merkezi-yi Danişgah-i Tahran. cilt 14, Tahran: Danişgah-i Tahran. Dilçin, C. (1983). Yeni tarama sözlüğü. Ankara:
  6. TDK. Tarama Dinçer, L. (1970). Lušfí Kitāb-ı Gül Nevrūz. Yayımlanmamış Mezuniyet Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. GN Doerfer, G. (1963-1975). Türkische und Mongolische elemen