Journals / Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi / 2015 / Cilt: 2015 - Sayı: 5

The Semantic Journey of the “Sky” Concept from the Past until Today

Anlam Bilim Açısından Geçmişten Günümüze Kadar “Gök” Kavramının Anlamsal Yolculuğu

Pages
265–272
Publication Date
2015-10-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Later on, it was also determined that the word has been used to mean the sky, heaven, the space in which the heavenly bodies float; the color of the sky and the sea, blue or bluish green, indigo; the night; under-ripe and similar other meanings until today, and revealed with witnesses.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Language is the most important means of communication that ensures the mutual understanding among people.
📊
Key Findings & Data:People express their thoughts, emotions, and desires with language.
💡
Conclusion & Impact:Later on, it was also determined that the word has been used to mean the sky, heaven, the space in which the heavenly bodies float; the color of the sky and the sea, blue or bluish green, indigo; the night; under-ripe and similar other meanings until today, and revealed with witnesses.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk dili · anlam bilim · anlam

Abstract

Language is the most important means of communication that ensures the mutual understanding among people. People express their thoughts, emotions, and desires with language. Language is used in mutual understanding among people as well as conveying the cultural heritage to future generations. Language gives us information on the life styles of the people who speak it, their cultures, viewpoints on the world, and the relations they establish with other societies. The Turkish Language is one of the most common and oldest mother tongues that were formed from the oldest language products known by us today. In this study, the word “sky”, which has been used in many sources of the earliest written documents of the Turkish language, the Orhun Monuments, has been examined in its journey until today in terms of semantics. In the examination, it was observed that the word “sky” (i.e. “gök” in Turkish) was used as “kök” in the language of Gokturks, in the Uighur language, and during the Karahanlı Era; and as “gök”, i.e. the sky, in the Old Anatolian Turkish Language after the letter “k” being converted into “g”. It was determined that the word “teñri” in the Köl Tigin Scriptures was used to mean the “sky”. Later on, it was also determined that the word has been used to mean the sky, heaven, the space in which the heavenly bodies float; the color of the sky and the sea, blue or bluish green, indigo; the night; under-ripe and similar other meanings until today, and revealed with witnesses.

Özet

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan en önemli iletişim aracıdır. İnsanlar düşünce, duygu ve isteklerini dil aracılığıyla ifade ederler. Dil, insanlar arasında anlaşma aracı olduğu gibi aynı zamanda kültür birikimini aktarmakta da kullanılmaktadır. Dil, onu konuşan milletlerin yaşayış biçimi, kültürü, dünya görüşü ve başka toplumlarla kurduğu ilişkiler hakkında da bizlere bilgi verir. Türkçe, bilinen en eski dil ürünlerinden çok önceleri oluşmuş, çok eski ve çok yaygın bir ana dildir. Bu çalışmada, Türkçenin en eski yazılı belgelerinden olan Orhun Abideleri’nden günümüze kadar birçok kaynakta geçen “gök” kelimesi anlam yönünden incelenmiştir. Yapılan incelemelerde “gök” kelimesi Göktürkçe, Uygurca ve Karahanlı döneminde “kök” şeklinde geçerken; Eski Anadolu Türkçesi zamanında “k” sesinin “g” ye dönüştüğü ve “gök” şeklini aldığı görülmüştür. Köl Tigin Yazıtında “teñri” kelimesinin “gök” anlamında kullanıldığı tespit edilmiştir. Daha sonraları günümüze kadar sema, gökyüzü, gök cisimlerinin içinde hareket ettiği boşluk; gökyüzünün ve denizin rengi, mâvi ya da yeşile çalan mavi, lacivert; gece; olgunlaşmamış (meyve) gibi değişik anlamlarda kullanıldığı saptanmış ve tanıklarıyla ortaya konmuştur.

🔖

Cite This Article

TÜRKBEN, T. (2015). The Semantic Journey of the “Sky” Concept from the Past until Today. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 2015 - Sayı: 5, 265–272. https://ajindex.com/articles/709740

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (55)

  1. AKAR, A. (2013)
  2. Türk Dili Tarihi, Ötüken Yayınları:
  3. İstanbul.
  4. AKSAN, D. (2003) En Eski Türkçe’nin İzlerinde, Multilingual Yayınları:
  5. İstanbul.
  6. AKSAN, D. (2006)
  7. Türkçenin Sözvarlığı, Engin Yayınevi:
  8. Ankara.
  9. AKSAN, D. (2009a) Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi, Engin Yayınevi:
  10. Ankara.
  11. AKSAN, D. (2009b) Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Türk Dil Kurumu Yayınları:
  12. Ankara.
  13. ARAT, R. R. (1986)
  14. Eski Türk Şiiri, Türk Tarih Kurumu Yayınları:
  15. Ankara.
  16. ATA, A. (2011)
  17. Orhun Türkçesi, Açıköğretim Fakültesi Yayınları:
  18. Eskişehir. ATALAY, B. (1985) Divanü Lügati’t- Türk Tercümesi I, Türk Dil Kurumu Yayınları:
  19. Ankara.
  20. ATALAY, B. (1985) Divanü Lügati’t- Türk Tercümesi II, Türk Dil Kurumu Yayınları:
  21. Ankara.
  22. ATALAY, B. (1985) Divanü Lügati’t- Türk Tercümesi III, Türk Dil Kurumu Yayınları:
  23. Ankara.
  24. ATALAY, B. (1985) Divanü Lügati’t- Türk Tercümesi IV, Türk Dil Kurumu Yayınları:
  25. Ankara.
  26. BİLGİN, A. (2005) “Gök Tanrısı Terimi Üzerine”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Cilt 2 Sayı 4 s. 189-197.
  27. CAFEROĞLU, A.(1993)
  28. Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, Enderun Kitabevi:
  29. İstanbul.
  30. CİN, A. (2012) Yûsuf ve Züleyha Hikâyesi, Akdeniz Üniversitesi Yayınları:
  31. Antalya. DERLEME SÖZLÜĞÜ VI (1972), Türk Dil Kurumu Yayınları:
  32. Ankara.
  33. EKER, S. (2006) “Kutadgu Bilig’de (teñri ‘azze ve celle ögdisin ayur) Türkçe İslami Terimlerin Kaynakları Üzerine”, bilig, Yaz / 2006, sayı 38: 103-122
  34. EERCİLASUN, A. B.(2008) Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları:
  35. Ankara.
  36. EYUBOĞLU, İ.Z. (2004)
  37. Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, Sosyal Yayınlar: İstanbul.
  38. GÜLENSOY, T. (2011)
  39. Manas Destanı, Akçağ Yayınları: Ankara. GÜZEL YAZILAR 1(2013) Türk Dil Kurumu Yayınları:
  40. Ankara.
  41. HAMİLTON, J. R. (1998) Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası (Çev. Ece Korkut- İsmet Birkat), Simurg Yayınları:
  42. Ankara.
  43. TANYERİ, Y. (2011)
  44. Göktürk Yazısı ve Orhun Türkçesi, Boğaziçi Yayınları:
  45. İstanbul.
  46. KARASAR, N. (1999)
  47. Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayınevi:
  48. Ankara.
  49. KAYA, C. (1994) Uygurca Altun Yaruk (Giriş, Metin ve Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları:
  50. Ankara.
  51. KILIÇ, V. (2009) Anlambilime Giriş(Temel Kavramlar), Papatya Yayıncılık: İstanbul.
  52. KIRAN, Z. ve KIRAN. A. E. (2010)
  53. Dilbilime Giriş, Seçkin Yayıncılık: Ankara. MİSALLİ BÜYÜK TÜRKÇE SÖZLÜK(MBTS) (2005). Kubbealtı Lugatı: İstanbul.
  54. SAMİ, Ş. (2011) Kâmûs-ı Türkî (Haz. Dr. Raşit Gündoğdu, Dr. Niyazi Adıgüzel, Ebul Faruk Önal), İdeal Kültür Yayıncılık: İstanbul.
  55. ŞEN, S. (2007) Eski Türkçede Gök ile Yerin Adlandırılışında Renklere Dayalı Deyim