Bu hâl ekleri de birinci derecede ayrılma, ikinci derecede ilgi hâlidir
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Türkçe ve Moğolca morfolojik bakımdan büyük benzerliklere sahiptir; bu dillerde isimler ve zamirler kendilerinden sonra gelen çekim edatlarına genellikle hâl eklerinden birisini alarak bağlanmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Bu makalede iki dildeki isim ve zamirlerin “önce (ömnö), sonra (dara), için (tölöö), kadar (hürtel, çinee), göre (yosoor, daguu), gibi (met, şig), beri (turş), karşı (esreg), hakkında (tuhay, talaar), başka (busad, öör, gadna)” gibi çekim edatlarına bağlanırken aldıkları hâl ekleri araştırılmış; sonuç olarak Türkçe ve Moğolcada hem isimlere hem de zamirlere “önce (ömnö), gibi (met, şig), başka (busad, öör, gadna)” edatlarının aynı hâl ekleri ile bağlandıkları tespit edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu hâl ekleri de birinci derecede ayrılma, ikinci derecede ilgi hâlidir
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkçe · Moğolca · morfoloji
Özet
Türkçe ve Moğolca morfolojik bakımdan büyük benzerliklere sahiptir; bu dillerde isimler ve zamirler kendilerinden sonra gelen çekim edatlarına genellikle hâl eklerinden birisini alarak bağlanmaktadır. Bu makalede iki dildeki isim ve zamirlerin “önce (ömnö), sonra (dara), için (tölöö), kadar (hürtel, çinee), göre (yosoor, daguu), gibi (met, şig), beri (turş), karşı (esreg), hakkında (tuhay, talaar), başka (busad, öör, gadna)” gibi çekim edatlarına bağlanırken aldıkları hâl ekleri araştırılmış; sonuç olarak Türkçe ve Moğolcada hem isimlere hem de zamirlere “önce (ömnö), gibi (met, şig), başka (busad, öör, gadna)” edatlarının aynı hâl ekleri ile bağlandıkları tespit edilmiştir. Bu hâl ekleri de birinci derecede ayrılma, ikinci derecede ilgi hâlidir
KARTALLIOĞLU, Y. D. D. Y. (2008). Türkçe ve Moğolcada Çekim Edatlarından Önce Gelen İsim ve Zamirlerin Aldığı Hal Ekleri. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 23, 131–143. https://ajindex.com/articles/708447
BADAMDORC, D., (1997), Orçin Tsagiyn Mongol Helniy Utgasudlalın Ündes, Ulaanbaatar. BAWDEN, C., (1997),
Mongolian-English Dictionary, Great Britain. BUYANTOGTOH, G., (1998),
Mongol Hel Hyalbar Surah Devter, Ulaanbaatar. HANGİN, G., (1986), A Modern Mongolian-English Dictionary, ABD. KORKMAZ, Zeynep, (2003), Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), TDK, Ankara, §829. ÖNÖRBAYAN, Ts., (1994),
Orçin Tsagiyn Mongol Helniy Üg Züy, Ulaanbaatar. TSERENPİL, D. KULLMANN, R., (1996),
Mongolian Grammar, Hong Kong. TURAN, Fikret, (1998), “Syntactic and Semantic Aspects of Postpositions in Old Anatolian Turkish”, Turcica, C. 30, s. 297-308.