SavedAdd your journal

Journals / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2009 / Sayı: 26

Eski Anadolu Türkçesiyle Yazılmış Tıp Yazmalarındaki Türkçe Organ Adları Üzerine Bir İnceleme

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİYLE YAZILMIŞ TIP YAZMALARINDAKİ TÜRKÇE ORGAN ADLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Yrd. Doç. Meriç GÜVEN
Pages
109–141
Publication Date
2009-09-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu dönemde dile kazandırılan, çoğu tek kelimeden meydana gelmiş ve aktarma yoluyla oluşturulmuş terimlerin, genel dilden ve halk ağzından aktarılanlarının kalıcı; müellif veya müstensih tarafından aktarılanlarının geçici adlardan oluştuğu ve bir kısmının bugün artık kullanılmadığı bir görüş ve tespit olarak ortaya konmuştur

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Eski Anadolu Türkçesi Döneminde çok sayıda Türkçe tıp eseri yazılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Doğrudan tıp konusunda yazılmış dönemin önemli 16 eseri üzerinde fonetik, semantik ve leksik özelliklere riayet ederek yaptığımız inceleme sonucunda, Türk tıp dilinin bu verimli ve üretken döneminin kendisinden sonraki dönem tıp dili için hazırlayıcı bir işlev gördüğü anlaşılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu dönemde dile kazandırılan, çoğu tek kelimeden meydana gelmiş ve aktarma yoluyla oluşturulmuş terimlerin, genel dilden ve halk ağzından aktarılanlarının kalıcı; müellif veya müstensih tarafından aktarılanlarının geçici adlardan oluştuğu ve bir kısmının bugün artık kullanılmadığı bir görüş ve tespit olarak ortaya konmuştur
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Eski Anadolu Türkçesi · Tıp dili · Türkçe organ adları

Özet

Eski Anadolu Türkçesi Döneminde çok sayıda Türkçe tıp eseri yazılmıştır. Eserlerdeki anatomik ve fizyolojik terimler, hem terim yapma kurallarına uygun oluşturulmuş hem de Türk Tıp dilinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Doğrudan tıp konusunda yazılmış dönemin önemli 16 eseri üzerinde fonetik, semantik ve leksik özelliklere riayet ederek yaptığımız inceleme sonucunda, Türk tıp dilinin bu verimli ve üretken döneminin kendisinden sonraki dönem tıp dili için hazırlayıcı bir işlev gördüğü anlaşılmıştır. Bu dönemde dile kazandırılan, çoğu tek kelimeden meydana gelmiş ve aktarma yoluyla oluşturulmuş terimlerin, genel dilden ve halk ağzından aktarılanlarının kalıcı; müellif veya müstensih tarafından aktarılanlarının geçici adlardan oluştuğu ve bir kısmının bugün artık kullanılmadığı bir görüş ve tespit olarak ortaya konmuştur

🔖

Cite This Article

GÜVEN, Y. D. M. (2009). Eski Anadolu Türkçesiyle Yazılmış Tıp Yazmalarındaki Türkçe Organ Adları Üzerine Bir İnceleme. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 26, 109–141. https://ajindex.com/articles/708402

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. AĞIRAKÇA, Ahmet (2004), İslâm Tıp Tarihi – Başlangıçtan VII / XIII. yüzyıla Kadar, Nobel Tıp Kitabevi,
  2. İstanbul.
  3. AĞIRAKÇA, Ahmet (2006),“Osmanlı Tıbbının Kaynakları”, Osmanlılarda Sağlık Ansiklopedisi, C. I, s.133-165,
  4. Biofarma Yayınları,
  5. İstanbul.
  6. ALTINTAŞ, Ayten (2004 ), Tabib İbn-i Şerif -Yâdigâr-15. Yüzyıl Türkçe Tıp Kitabı Yâdigâr-ı İbn-i Şerif 2. C. (hzl Okutan M. Yahya, Doğan Koçer, Mecit Yıldız) Merkezefendi Geleneksel Tıp Derneği, İstanbul ARGUNŞAH, Mustafa (1999),
  7. TDK Yayınları,
  8. Ankara.
  9. ATALAY, Besim (1991-1992), Divanu Lûgat-it Türk, C.1, 2, 3, 4, TDK Yayın- ları, Ankara.
  10. AYDIN, Sabahattin (2006), “Modern Tıp Penceresinden Osmanlı Tıp anlayışına Bakış” Osmanlılarda Sağlık Ansiklopedisi, C.I s.27-40,
  11. Biofarma Yayın- ları, İstanbul.
  12. BAYAT, Ali Haydar (2001), “Osmanlı Sarayına Sunulan İlk Tıp Kitabı Müntahab (- 1430 )”, Tıp Tarihi Araştırmaları Dergisi, s. 38-50,
  13. İstanbul.
  14. BAYAT, Ali Haydar vd. (2004), Muhammed bin Mahmûd-ı Şirvânî -Mürşid, AKM Yayınları,
  15. Ankara.
  16. BAYAT, Ali Haydar (2005), Kitâbu’l- Müntehab fî’t Tıb, (inceleme-Metin- Dizin-Sadeleştirme-Tıpkıbasım) Merkezefendi Geleneksel Tıp Derneği Yayını, İstanbul.
  17. BAYAT, Ali Haydar (2006), “Anadolu Selçuklularında Tıp”, Türk Tıp Eğitimi- nin Önemli Adımları CSA Global Puublishing, s. 10-19,
  18. İstanbul.
  19. BAYAT, Ali Haydar (2006), “Beylikler Devri Anadolu Türk Devletlerinde Ta- babet”, Türk Tıp Eğitiminin Önemli Adımları CSA Global Puublishing, s. 20-29, İstanbul. BAYLÂV, Naşid (1953), Fatih Sultan Mehmed Devrinde-Te’lif, Tercüme ve İstinsah Edilen-Tıb Eserleri İle İlaçlar, Kader Matbaası, İstanbul.
  20. CANPOLAT, Mustafa (1973), “XIV. Asırda Yazılmış Değerli Bir Tıp Eseri Edviye-i Müfrede”, Türkoloji Dergisi C. 5, S. 1, s. 21-47,
  21. Ankara.
  22. CANPOLAT, Mustafa, Önler Zafer (2007), İshak Bin Murad Edviye-i Müfrede TDK Yayınları,
  23. Ankara.
  24. ÇAĞIRAN, Önder (1992), Tıbb-ı Nebevî (İmlâ-Fonetik-Morfoloji- Karşılaştırmalı Metin) (İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ya- yımlanmamış Doktora Tezi I. II. III. Cilt), Malatya. DEMİR, Hüseyin (2002), Zahire-i Muradiye (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilim- ler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara.
  25. DERİN, Adnan (1987), Tuhfe-i Mübarizî-Metin- Gramer Notları-Sözlük (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara.
  26. DİLAÇAR, Agop (1957), “Terim Nedir?” Türk Dili, C.IV S.64, s. 207-210,
  27. Ankara.
  28. ERDAĞI, Binnur (2000), Tuhfe-i Mübarizi İnceleme- Metin-Sözlük (Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Dokt