SavedAdd your journal

Journals / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2015 / Sayı: 38

TÜRKÇEDE ARAPÇA KÖKENLİ KELİMELERLE KURULAN BİRLEŞİK FİİLLERİN İSTEMLERİ

Yrd. Doç. Dr. Bağdagül MUSA
Pages
201–216
Publication Date
2015-12-09
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makalede Türkçeye geçmiş olan Arapça kökenli kelimelerle kurulan birleşik fiillerin istemleri Arapça asıllarıyla mukayese edilerek ele alınacak; istemlerde uygunluk gösterip göstermediği incelenecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Birçok dilden farklı nispette kelime alan Türkçenin, en çok Arapça ile etkileşime girdiğini, dolayısıyla en çok Arapçadan kelime aldığını söylemek mümkündür.
📊
Key Findings & Data:Ancak Arapça fiiller Türkçeye genellikle takdim, teşrif, tehdit, ikna, izah, ifşa, ispat, şükür, müdafaa, vs şeklinde farklı kalıplarla isim olarak girmişlerdir ve fiil olarak kullanıldıkları zaman Türkçenin zengin yardımcı fiil malzemesinden istifade edilmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede Türkçeye geçmiş olan Arapça kökenli kelimelerle kurulan birleşik fiillerin istemleri Arapça asıllarıyla mukayese edilerek ele alınacak; istemlerde uygunluk gösterip göstermediği incelenecektir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arapça · Türkçe · fiil

Özet

Birçok dilden farklı nispette kelime alan Türkçenin, en çok Arapça ile etkileşime girdiğini, dolayısıyla en çok Arapçadan kelime aldığını söylemek mümkündür. Türkçeye girmiş kelime türlerinin başında Arapça asıllı mastarlar gelmektedir. Ancak Arapça fiiller Türkçeye genellikle takdim, teşrif, tehdit, ikna, izah, ifşa, ispat, şükür, müdafaa, vs şeklinde farklı kalıplarla isim olarak girmişlerdir ve fiil olarak kullanıldıkları zaman Türkçenin zengin yardımcı fiil malzemesinden istifade edilmektedir. Bilindiği üzere Türkçede fiiller belirli bir hâl eki ister. Bükümlü bir dil olması sebebiyle Arapçada hâl ekleri yoktur. Türkçedeki hâl eklerinin Arapçadaki karşılıkları harf-i cerlerdir. Türkçede şükür ismi ve etmek yardımcı fiiliyle kurulan şükretmek birleşik fiilinin Arapça aslı شكرşeklinde bir fiildir. Söz konusu fiil Arapçada meful isterken; Türkçedeki karşılığı yönelme (yaklaşma) hâli eki istemektedir. Bu makalede Türkçeye geçmiş olan Arapça kökenli kelimelerle kurulan birleşik fiillerin istemleri Arapça asıllarıyla mukayese edilerek ele alınacak; istemlerde uygunluk gösterip göstermediği incelenecektir.

🔖

Cite This Article

MUSA, Y. D. D. B. (2015). TÜRKÇEDE ARAPÇA KÖKENLİ KELİMELERLE KURULAN BİRLEŞİK FİİLLERİN İSTEMLERİ. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 38, 201–216. https://ajindex.com/articles/708203

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. BANGUOĞLU, Tahsin (2011), Türkçenin Grameri, 9. baskı, TDK Yay., Ankara.
  2. BOZ, Erdoğan (2007), “Adın Yükleme (Nesne) Durumu ve Tümcenin Nesne Ogesi Uzerine”, T ürkish Studies /Türkoloji Araştırmaları Dergisi 2(2), s. 102—108. BURAN, Ahmet (2011), “Türkçede İsim Çekim Ekleri”, Türk Grameri— nin Sorunları (Bildiriler), s. 375—389, TDK Yay., Ankara.
  3. CEMİLOĞLU, İsmet (2000), “Nesne Kavramı Üzerine”, Milli Eğitim Dergisi, s. 148. ÇERNOV, P.V. (1995), Spravoçnik p0 Grammatike Arabskogo Litera— türnogo Yazıka, (Editörü: V.S.Morozova), s. 80—95, RAN “Vostoç- naya Literatura” Yay., Moskova. DENY, Jean (1941), Türk Dili Grameri (Osmanlı Lehçesı), (Çev. Ali U1— vi Elöve), Maarif Vekâleti, İstanbul.
  4. DOĞAN, Nuh (2010), “Türkçede Nesneyi Belirleme Sorunu”, Uluslara— rası Sosyal Araştırmalar Dergisi, The Journal of International So— cial Research 3 (10). ERGİN, Muharrem (1984), Türk Dil Bilgisi, 11. baskı, Boğaziçi Yay., İs— tanbul. FİNKELBERG, N.D (2004), Arabskiy yazık/Kurs T eorii Perevoda, s. 64— 65, “Vostok”—“Zapad” Yay., Moskova. GENİŞ, Eyüp (2013), Cnoeapb mypeüıcux anaeonoe ü ynpaenenüe anaeonoe & mypeüıcom n3bııce — naöeoıcu cyıaecmeüme/ıbnbıx, cmanıaux npu anaeonax — yııeönüıc epamıamuıcü. Librokom yay., Moskova. İŞLER, Emrullah — İbrahim ÖZBAY (2011), T ürkçe—Arapça Kapsamlı Sözlük, 3.baskı, Fecr Yay., Ankara.
  5. KALKAN, Uğur (2006), Türkiye Türkçesinde Hal (Dürüm) Kavramı ve Hal (Dürüm) Eklerinin İşlevleri, Yüksek Lisans Tezi, Afyon Koca— tepe Universitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar. KARAHAN, Leylâ (1997), “Fiil—Tamlayıcı İlişkisi Üzerine”, Türk Dili, 549: 209—213, TDK Yay., Ankara.
  6. KARAHAN, Leylâ (1999), "Yükleme (Accusative) ve İlgi (Genetive) Hali Ekieri Üzerine Bazı Düşünceler", 3. Uluslararası Türk Dili Kurultayı — 1996, 605-61 1, TDK Yay., Ankara.
  7. KAHRAMAN, Tahir (1996), Çağdaş Türkiye Türkçesindeki F iillerin Du- rum Ekli T amlayıcıları, Filiz Yay., Ankara.
  8. KAHRAMAN, Tahir (20 11), “Çağdaş Türkiye Türkçesinde Ad Çekimi Eklerinin Kullanım Ozellikleri ve İşlevleri”, Türk Gramerinin So— runları (Bildiriler), s. 390-409,
  9. TDK Yay., Ankara.
  10. ÖZKAN, Mustafa (1997), “Türkiye Türkçesi’nin Ana Hatları”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, XUII (1981: l 75 —202 ) / Prof.Dr. Faruk Kad— ri T ümürtaş Makaleler (Dil ve Edebiyat İncelemeleri), TDK Yay., Ankara.
  11. ÖZTÜRK, Jale (2008), “Türkçede Çift Geçişli Fiiller”, Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Journal of Turkish World Studies, VIH (1), s. 63-170 SARICA,