AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThus, the intervention of the center to the periphery and the local expansions of the modernization observed in peripheral cities are discussed by focusing on Giresun and this city and its buildings that could not find a place in researches of modern architectural history have been brought to the literature.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Republic modernization, as a representation of a modern and national state system, forms the ideological basis of the reconstruction process determined by the internal components of Anatolia, social structure, topographic features and most importantly temporal components. In this context, these practices, which come into existence with different meanings and reveal their own modernity that they blend with their localities, have witnessed the history of modern architecture and planning while telling the evolution of the Republican ideology in peripheral cities following the center city with a limited content and in successive times. Today, it is possible to understand the center city or to perform a reverse reading in terms of its temporal consecutives looking at the periphery of Anatolia. For these reasons, the aim of the study is to reveal its contradictions, complexities, unknowns and the locally focused modernization experience in the periphery and to contribute to the history of modern architecture apart from the center-oriented architectural writing that includes homogeneous, measurable, generalizable assumptions. Giresun, located in the periphery of Anatolia, was placed at the center of the study, and the public buildings and urban arrangements built between the years of 1930-1980 were evaluated in the axis of the center-periphery paradigm as the practices of the Republic modernization. In this context, the buildings in the study, which focuses on the buildings that still exist in the city, are grouped in relation to three concepts identified as “ideology”, “ideal” and “development” and the similar or different aspects of each group are examined in the context of periodic developments. Thus, the intervention of the center to the periphery and the local expansions of the modernization observed in peripheral cities are discussed by focusing on Giresun and this city and its buildings that could not find a place in researches of modern architectural history have been brought to the literature.
Özet
Cumhuriyet modernleşmesi, modern ve ulusal bir devlet sisteminin temsili olarak; Anadolu’nun sahip olduğu içsel bileşenlerin, toplumsal yapının, topoğrafik özelliklerin ve en önemlisi zamansal bileşenlerin belirlediği yeniden inşa sürecinin ideolojik temelini oluşturur. Bu kapsamda merkezin ardından sınırlı bir içerikle ve ardıl zamanlarda periferi kentlerinde; farklı anlamlarla varlık bulan, yerellikleri ile harmanladıkları kendi modern oluşlarını ortaya koyan bu uygulamalar, Cumhuriyet ideolojisinin evrimini anlatırken modern mimarlık ve planlama tarihinin de tanıklığını yapmışlardır. Bugün, Anadolu’nun periferisine bakarak merkezi anlamak ya da zamansal ardıllıkları bağlamında tersine bir okuma gerçekleştirmek mümkündür. Bu nedenlerle çalışmanın amacı; homojen, ölçülebilir, genellenebilir kabuller içeren merkez odaklı mimarlık yazımının dışında; çelişkileri, karmaşıklıkları, bilinmezleri ile periferideki yerel odaklı modernleşme deneyimini açığa çıkarmak ve modern mimarlık tarihine katkı sağlamaktır. Anadolu’nun periferisindeki Giresun çalışmanın odağına yerleştirilmiş, 1930- 1980 aralığında inşa edilmiş kamu yapıları ve kentsel düzenlemeler Cumhuriyet modernleşmesinin uygulamaları olarak merkez-periferi paradigması ekseninde değerlendirilmiştir. Bu kapsamla kentte halen varlığını sürdüren yapılara odaklanan çalışmada yapılar; modernleşme sürecini tanımlayan olguların yereldeki temsili üzerinden “ideoloji”, “ideal” ve “kalkınma” olarak belirlenen üç kavramla ilişkili gruplanmış, her grubun benzeşen ya da farklılaşan yönleri dönemsel gelişmeler bağlamında irdelenmiştir. Böylece, merkezin periferiye müdahalesi ve periferi kentlerde izlenen modernleşmenin yerel açılımları; Giresun odağında tartışılabilmiş, kendine modern mimarlık tarihi araştırmalarında yer bulamayan bir kent ve yapıları literatüre kazandırılmıştır.