Journals / Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Arif Mustafa el-Kütâhî'nin “Risâle fî Aksami'l-İsti'âre" Adlı Ee-serinin Değerlendirilmesi ve Tahkiki

Pages
631–649
Publication Date
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışma bir Osmanlı müderrisinin Arap dillindeki meziyetlerini göstermesi bakımından da önemlidir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı döneminde Arap dili ve belagatı alanında çok kıymetli eserler verilmiştir.
📊
Key Findings & Data:Bu bağlamda eserin değerlendirilmesi ve tahkiki, bir müderrisin belagat konusunu nasıl öğrettiğine dair veriler sunması bakımından önemlidir.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışma bir Osmanlı müderrisinin Arap dillindeki meziyetlerini göstermesi bakımından da önemlidir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap Dili ve Belagatı · Arif Mustafa el-Kütâhî · Risâle fî aksâmi’l-isti‘âre

Özet

Osmanlı döneminde Arap dili ve belagatı alanında çok kıymetli eserler verilmiştir. Bunlar arasında konuyu teorik yönden inceleyenler olduğu gibi eğitim-öğretim amacıyla oluşturulan eserler de bulunmaktadır. Bu çalışmada tahkiki yapılacak olan Risâle fî aksâmi’l-isti‘âre adlı eser de Osmanlı müderrislerinden Arif Mustafa el-Kütâhî’nin isti‘âre ve kısımlarını öğretim amacıyla ele aldığı bir eserdir. Zira bu eser yazarının ifadesine göre zamanın sadrazamının çocuğu için kaleme alınmış bir eserdir. Bu bağlamda eserin değerlendirilmesi ve tahkiki, bir müderrisin belagat konusunu nasıl öğrettiğine dair veriler sunması bakımından önemlidir. Tahkiki yapılacak olan eser, İstanbul, Süleymaniye Kütüphanesi, Aşir Efendi, 00351-003 numarasıyla kayıtlı olan bir mecmuada yer alan üç eserden birisidir. Beş varaktan oluşan eser müellif nüshası olup bu nüshadan başka bir nüshaya ulaşılamamıştır. Müellifin hayatı ile ilgili malumat, risalesinde kendi verdiği bilgilerle sınırlıdır. Bu sınırlı bilgilerden müellifin kim olduğu tam olarak tespit edilememektedir. Ancak hattat Mustafa el-Kütâhî olduğuna dair bir takım işaretler vardır. Müellifinin şahsiyetine dair kesin bilgiler olmasa da bir Osmanlı müderrisi olduğu kesindir. Mukaddimesindeki ifadelerinden müellifin Arap diline vukufiyeti ve dili kullanmadaki ustalığı da görülmektedir. Bir belagat konusunu ele aldığı risalesinde müellifin kendi üslubu da oldukça beliğ olup şiirdeki ustalığının yanında nesri de secilerle süslüdür. Bu çalışma bir Osmanlı müderrisinin Arap dillindeki meziyetlerini göstermesi bakımından da önemlidir.

🔖

Cite This Article

KIZILKAYA, Y. (2020). Arif Mustafa el-Kütâhî'nin “Risâle fî Aksami'l-İsti'âre" Adlı Ee-serinin Değerlendirilmesi ve Tahkiki. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 631–649. https://ajindex.com/articles/696729

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Aktepe, M. Münir. “Hekimoğlu Ali Paşa”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17/166-168. Ankara: TDV Yayınları, 1989.
  2. Alparslan, Ali. Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2016. Bâmyânî, Muhammedî. Durûs fi’l-belâga. 4 Cilt. Lübnan: Muessetu’l-belâga, 1429/2008.
  3. Berk, Süleyman. Devlet-i Aliyye’den Günümüze Hat Sanatı (İstanbul: İnkılâb Yayınları, 2013), 143. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail. el-Câmiʿu’s-sahîh. Thk. Muhammed Züheyr b. Nasr. 9 Cilt. B.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 1422. Cevherî, İsmail b. Hammâd. es-Sıhâh tâcu’l-luga ve sıhâhu’l-‘Arabiyye. Thk. Ahmet Abdulgâfur ‘Attar. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l- Melâyîn, 1399/1989.
  4. Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (Ankara: TDV Yayınları, 1989), 17/169- 173. Dârimî, Ebû Abdillah b. Abdirrahman. Sunenu’d-Dârimî. Thk. Huseyn Selim Esed ed-Dârânî. 4 Cilt. Suudi Arabistan: Dâru’l-Muğnî, 1312/2000.
  5. Derman, M. Uğur. Türk Hat Sanatından Seçmeler. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 2017. Ebû Dâvûd Süleymân b. el-Eş’as es-Sicistânî. Sunenu Ebî Dâvûd. Thk. Muhammed Muhyiddîn Abdulhamîd. 4 Cilt. Beyrut: Mektebetu’l-‘Asriyye, ts. Enîs, İbrahim – Muntasar, Abdulhalim – Sevâlihî, Atiyye – Ahmed, Muhammed Halefullah. Mu‘cemu’l-vasît. Kahire: Mektebetu’ş- Şurûki’d-devliyye, 1392/1972.
  6. Güler, Semra. “Hattat Mustafa Kütâhî ve Sanatı”, İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 2/1 (2016), 51-72.
  7. Hızlı, Mefail. “Osmanlı Medreselerinde Okutulan Dersler ve Eserler”. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 17/1 (2008), 25-46. Huzelî, Ebû Zueyb. Dîvânu Ebî Zueyb el-Huzelî. Thk. Ahmed Halîl eş-Şâl. Bursaid: Merkezu’d-dırâsât ve’l-buhûsi’l-İslâmiyye, 2014.
  8. İbn Abdirabbih, Ahmed b. Muhammed el-Endelûsî. İkdü’l-ferîd. Thk. Abdulmecid et-Terhînî, 1404/1983. İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekr Abdullah b. Muhammed b. İbrahim. Musannefu İbn Ebî Şeybe. Kemal Yûsuf el-Hût, Riyad: Metebetu’r-Ruşd, 1409. İbn Fâris, Ebû’l-Huseyn Ahmed b. Zekeriyyâ, Mu‘cemu mekâyîsi’l-luğa. Thk. Abdusselâm Muhammed Harun. 6 Cilt. Dimeşk: Dâru’l-fikr, 1399/1979. İbn Mâce, Ebû Abdillâh Muhammed b. Yezîd el-Kazvînî. Sunenu İbn Mâce. Thk. Muhammed Fuâd Abdulbâkî, Kahire: Dâru ihyâi kutubi’l-‘Arabî, ts. İbn Manzûr, Ebu’l-Fadl Cemaluddin Muhammed b. Mukerrem. Lisânu’l-‘Arab. 20 Cilt. Beyrut, Dâru Sâdır, 1300. Kazvînî, Celaleddin Muhammed b. Abdirrahman. et-Telhîs fî ‘ulûmi’l-belâga. Thk. Abdurrahman el-Berkûkî. Lübnan: Dâru’l-fikri’l-‘Arabî. 1904. Kazvînî, Celaleddin Muhammed b. Ab