Journals / Marifetname / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı

Pages
217–244
Publication Date
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Mitolojilerle ilahî dinlerin yaratılış anlatıları arasındaki benzerlikleri Allah’ın her topluma elçiler göndermesi dolayısıyla aynı kaynaktan bilgilendirilmiş olması gerçeğiyle açıklamak mümkün görünmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Düşünce tarihi boyunca ilk insanın nasıl var olduğu ve varlığının anlamı zihinleri hep meşgul etmiştir.
📊
Key Findings & Data:Çeşitli kültür ve coğrafyalarda toplumsal zihnin inşa ettiği bu yaratılış mitoslarında farklılıklar olduğu gibi benzer noktalar da tespit etmek mümkündür.
💡
Conclusion & Impact:Mitolojilerle ilahî dinlerin yaratılış anlatıları arasındaki benzerlikleri Allah’ın her topluma elçiler göndermesi dolayısıyla aynı kaynaktan bilgilendirilmiş olması gerçeğiyle açıklamak mümkün görünmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mitoloji · Yaratılış · İnsan

Özet

Düşünce tarihi boyunca ilk insanın nasıl var olduğu ve varlığının anlamı zihinleri hep meşgul etmiştir. İnsanın nasıl ve niçin yaratıldığı konusu varlığını anlamlı kılma açısından insan için hayati öneme sahiptir. Bu bağlamda en eski uygarlıklarda yaratılışa dair anlatıların olduğunu görmekteyiz. Çeşitli kültür ve coğrafyalarda toplumsal zihnin inşa ettiği bu yaratılış mitoslarında farklılıklar olduğu gibi benzer noktalar da tespit etmek mümkündür. İlahî dinlerde de ilk insanın yaratılış anlatıları ayrı bir önemi haizdir. Bu çalışmada mitolojilerle ilahî dinlerin yaratılış anlatıları arasındaki benzerliklerin ortaya konması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yöntem olarak öncelikle Sümer, Babil, İran ve Türk mitolojilerindeki yaratılış anlatıları incelenmiş daha sonra Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet’te ilk insanın yaratılışı ortaya konarak benzerlikler tespit edilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Sümer, Babil, İran ve Türk mitolojilerinde ilk insanın yaratılışında kullanılan en temel maddenin toprak olduğu görülmektedir. Bazı mitolojilerde toprakla birlikte tanrılara ait kan ve gözyaşı insanın yaratılışında hammadde olmuştur. İlahî dinlerde de ilk insan topraktan yaratılmış ve ona Tanrı tarafından ruh üflenmiştir. Hem mitolojilerde hem de dinlerde ilk insanın yaratılış gayesi en genel anlamda Tanrı’ya ya da tanrılara hizmet etmektir. Mitolojilerle ilahî dinlerin yaratılış anlatıları arasındaki benzerlikleri Allah’ın her topluma elçiler göndermesi dolayısıyla aynı kaynaktan bilgilendirilmiş olması gerçeğiyle açıklamak mümkün görünmektedir.

🔖

Cite This Article

HAFIZOĞLU, A. (2022). Mitoloji ve İlahi Dinlerde İnsanın Yaratılışı. Marifetname, Cilt: 9 - Sayı: 1, 217–244. https://ajindex.com/articles/688030

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Agitoğlu, Nurullah. Hz. Âdem İle İlgili Rivayetlerin Tespiti ve Değerlendirilmesi. Elazığ: Fırat Üniversitesi,
  2. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
  3. Armstrong, Karen. Mitlerin Kısa Tarih. çev. Dilek Şendil. İstanbul: Merkez Yayınları, 2005.
  4. Aydemir, Abdullah. Tefsirde İsrâiliyyât. Ankara, ts. Banarlı, Nihad Sami. Resimli Türk Edebiyatı Ansiklopedisi. 2 Cilt. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1983.
  5. Batuk, Cengiz. “Âdem ve Havva’nın Kitabı: Eski Ahit Apokrifasında Âdem ve Havva’nın Hayatı”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (2006).
  6. Batuk, Cengiz. Mitoloji ve Tarihsellik. İstanbul: İz Yayıncılık, 2006.
  7. Bolay, Süleyman Hayri. “Âdem”. 1/358-363. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  8. Bolle, Kees W. “Myth”. Encyclopedia of Religion. ed. Lindsay Jones. C. 9. USA: Thomson Gale, 2005.
  9. Campbell, Joseph. Batı Mitolojisi. çev. Kudret Emiroğlu. Ankara: İmge Kitabevi, 2003.
  10. Challaye, Félicien. Dinler Tarihi. çev. Semih Tiryakioğlu. İstanbul: Varlık Yayınları, 1960.
  11. Chipman, Leigh N. B. “Mythic Aspects of the Process of Adam’s Creation in Judaism and Islam”. Studia Islamica. “Adam”. The Oxford Dictionary of the Christian Church. ed. Frank Leslie Cross. New York: Oxford University Press, 1997.
  12. Dağıstanlı, Mustafa Alp (ed.). Mitoloji. İstanbul: NTV Yayınları, 3. Basım, 2010.
  13. Eliade, Mircea. Dinin Anlamı ve Sosyal Fonksiyonu. çev. Mehmet Aydın. Konya: Din Bilimleri Yayınları, 2004.
  14. Eliade, Mircea. Dinler Tarihi-İnançlar ve İbadetlerin Morfolojisi. çev. Mustafa Ünal. Konya: Serhat Kitabevi, 2005.
  15. Eliade, Mircea. Mitlerin Özellikleri. çev. Sema Rifat. İstanbul: Om Yayınevi, 2001.
  16. Erdem, Mustafa. Hz. Âdem. Ankara: TDV Yayınları, 2007.
  17. Fishbane, Michael. “Eve”. Encyclopedia of Religion. thk. Lindsay Jones. C. 5. USA: Thomson Gale, 2005.
  18. Gleiser, Marcelo. “Myth”. Encyclopedia of Science and Religion. ed. J. Wentzel vd. Van Huyssteen. 590-591. USA: Macmillan Reference, 2003.
  19. Gürkan, Salime Leyla. “Yahudi ve İslam Kutsal Metinlerinde İnsan’ın Yaratılışı ve Cennet’ten Düşüş”. İslâmî Araştırmalar Dergisi 9 (2003).
  20. Gürkan, Salime Leyla. Yahudilik. İstanbul: İSAM Yayınları, 2008.
  21. Hamilton, Edith. Mitologya. çev. Ülkü Tamer. İstanbul: Varlık Yayınları, 2002.
  22. Heidel, Alexander. Enuma Eliş: Babil Yaratılış Destanı. çev. İsmet Birkan. Ankara: Ayraç Yayınları, 2000.
  23. Hooke, Samuel Henry. Ortadoğu Mitolojisi. çev. Alaeddin Şenel. Ankara: İmge Kitabevi, 1993. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ. Tefsîrü’l-Kur’âni’l-Azîm. Beyrut: Dâru’l-Kalem, ts. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ’ İmâdüddîn İsmâî