Journals / Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı / 2019 / Cilt: 17 - Sayı: 26

Uzlette Bir Şair: Mehmed Bey b. Musâ Paşa (Emîrî)

Pages
203–254
Publication Date
2019-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Son bölümde ise Emîrî’nin edebî hüviyeti üzerinde durulmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Hayatı hakkında tezkire ve diğer biyografi kaynaklarında bilgi bulunmayan Emîrî, 16. yüzyıl şairlerindedir.
📊
Key Findings & Data:Beyşehir, Ankara ve Bursa’da sancak beyi olarak görev yapmıştır. 1579 yılında, sancak beyliğinden ayrıldıktan sonra, memleketi Bolu’ya dönerek şiirle ilgilenmeye başlamıştır.
💡
Conclusion & Impact:Son bölümde ise Emîrî’nin edebî hüviyeti üzerinde durulmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Emîrî · Kızıl Ahmed · divân

Özet

Öz Hayatı hakkında tezkire ve diğer biyografi kaynaklarında bilgi bulunmayan Emîrî, 16. yüzyıl şairlerindedir. Bu yüzyılın ilk çeyreğinde dünyaya gelen şairin annesi, Pîrî Mehmed Paşa’nın kızı Ala Hanım’dır. Babası Musâ Paşa ise Kızıl Ahmed’in oğludur. Küçük yaşta devlet hizmetine giren Emîrî, zamanla yükselerek sancak beyi olmuştur. Beyşehir, Ankara ve Bursa’da sancak beyi olarak görev yapmıştır. 1579 yılında, sancak beyliğinden ayrıldıktan sonra, memleketi Bolu’ya dönerek şiirle ilgilenmeye başlamıştır. Emîrî, şiirlerinde Türkçe ve Farsçayı aynı düzey ve yoğunlukta kullanan bir şairdir. Yaklaşık on yıl gibi kısa bir zaman zarfında, dört divan ve on dört mesnevi vücuda getirmiştir. Heft Vâdî, Mergûbu’l-Kulûb, Mahzen-i Râz, Sohbet-nâme, Sıfâtu’lÂşıkîn, Ahlâk-ı Kâmilîn, Bostân Tercümesi, Gülşen-i Ebrâr ve Mir’atü’l-Ebrâr, Aşknâme, Muhabbet-nâme, Tarîkat-nâme, İrâdet-nâme ve Pend-nâme isimlerini taşıyanmesnevilerinin çoğu Farsça’dan tercümedir.Bu makalede, hayatı ve eserleri hakkında çok az şey bilinen Emîrî’nin kısa bir monografisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde şairin hayatının karanlık dönemlerine ışık tutmak için dedesi ve babası hakkında etraflıca bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, arşiv ve dönemin kroniklerinden yararlanarak, Emîrî’nin hayatı aydınlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Emîrî’nin eserleri hakkında bilgi verilerek yazma nüshaları tanıtılmıştır. Son bölümde ise Emîrî’nin edebî hüviyeti üzerinde durulmuştur.

🔖

Cite This Article

AKPINAR, İ. (2019). Uzlette Bir Şair: Mehmed Bey b. Musâ Paşa (Emîrî). Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Cilt: 17 - Sayı: 26, 203–254. https://ajindex.com/articles/66742

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. ____, Defter-i Müsveddât-ı İnʽâmât ve Tasaddukât ve Gayrihi, Atatürk Kitaplığı, MC. O. 71. Abu Bakr-i Tihrânî, Kitâb-ı Diyarbakriyya: Ak-Koyunlular Tarihi, haz. Necati Lugal, Faruk Sümer, 2. bs., Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1993.
  2. Afyoncu, Erhan, “XVI. Yüzyılda Osmanlı Beylerbeyileri I: Temerrüd Ali Paşa”, Türk Tarih Kurumu Belleten, C. LXV, S. 244, 2001, s. 1007-1033.
  3. Akpınar, İsa, Klâsik Türk Şiirinde Tevhîd (Başlangıçtan XVI. Asrın Sonuna Kadar), (Yayımlanmamış doktora tezi), Marmara Üniversitesi,
  4. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2017.
  5. Akpınar, İsa, “XVI. Asır Şairlerinden Emîrî’nin Mergûbu’l-Kulûb Tercümesi”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, S. 89, Mart 2019, s. 147-168.
  6. Armağan, Latif, XVI. Yüzyılda Teke Sancağı: Tapu-Tahrir Defterlerine Göre, (Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara Üniversitesi,
  7. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 1996. Âşık Paşazâde, Osmanoğulları’nın Tarihi: Tevârîh-i Âl-i Osmân, haz. Kemal Yavuz, M. A. Yekta Saraç, Gökkubbe Yayınları, İstanbul 2007.
  8. Atik, Kayhan, Lütfi Paşa ve Tevârih-i Âl-i Osmân, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 2001. Attâr-i Nişâbûrî, Mantıku’t-Tayr, haz. Muhammed Rızâ Şefîʽî Kedkenî, İntişârât-i Suhân, Tahrân 1384. Averbek, Güler Doğan (haz.), Bolulu Emiri’nin İkinci ve Dördüncü Divanlarındaki Türkçe Şiirler, Kitabevi, İstanbul 2019.
  9. Aydın, Bilgin - Ekrem Tak (haz.), İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi 1 Numaralı Sicil (H.919-927 / M. 1513-1521),Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi Yayınları, İstanbul 2008.
  10. Aydın, Bilgin - Rıfat Günalan, “Ruus Defterlerine Göre XVI. Yüzyılda Osmanlı Eyalet Teşkilatı ve Gelişimi”, Osmanlı Araştırmaları / The Journal of Ottoman Studies, S. 38, 2011, s. 27-160.
  11. Aydın, Dündar, Erzurum Beylerbeyliği ve Teşkilatı: Kuruluş ve Genişleme Devri 1535-1566,
  12. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1998.
  13. Barkan, Ömer Lütfi, “H. 933-934 (M. 1527-1528) Malî Yılına Ait Bir Bütçe Örneği”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, C. 15, S. 1-4 (Ekim 1953-Temmuz 1954), 1955, s. 251-329. Behiştî Ahmed Çelebi, Târîh-i Behiştî: Vâridât-ı Subhânî ve Fütûhât-ı Osmânî (791-907-1389- 1502), haz. Fatma Kaytaz, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2016.
  14. Birgören, Hamdi (haz.), Bolu Vilâyeti Salnâmesi: Miladî 1925 Rumî 1341, Bolu Belediyesi Bolu Araştırmaları Merkezi Yayınları, Bolu 2008.
  15. BOA, Kamil Kepeci 262, Sancak Tevcîh Defteri. BOA, 45 Numaralı Mühimme Defteri. Çakar, Enver, “XVI. Yüzyılda Şam Beylerbeyiliğinin İdarî Taksimatı”, Fırat Üniversi