Journals / Gazi Türkiyat / 2016 / Sayı: 18

GİRESUN’UN EYNESİL AĞZINDA YAŞAYAN ARKAİK BİR KELİME: “İÇİKMEK”

Pages
157–162
Publication Date
2016-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İçikmek fiili, bu ağızda “sevincime içiktim” kalıp söyleyişiyle Köktürk kitabelerindeki anlamıyla kullanılmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türk yazı dilinin bilinen en eski kaynağı Köktürk kitabeleridir.
📊
Key Findings & Data:Türkiye Türkçesi ağızlarında, Köktürk kitabelerinden günümüze ulaşan aynen veya kısmen değişmiş bir biçimde yaşayan birçok kelime mevcuttur.
💡
Conclusion & Impact:İçikmek fiili, bu ağızda “sevincime içiktim” kalıp söyleyişiyle Köktürk kitabelerindeki anlamıyla kullanılmaktadır.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Köktürk kitabeleri · Türkiye Türkçesi Ağızları · Giresun-Eynesil Ağzı

Özet

Türk yazı dilinin bilinen en eski kaynağı Köktürk kitabeleridir. Türkiye Türkçesi ağızlarında, Köktürk kitabelerinden günümüze ulaşan aynen veya kısmen değişmiş bir biçimde yaşayan birçok kelime mevcuttur. Bu kelimeler üzerine yapılmış çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Köktürk kitabelerinde yer alan ve hâlâ Türkiye Türkçesi ağızlarında yaşayan kelimelerden biri de içikmek fiilidir. İçikmek fiili metinlerde “boyun eğmek, bağımlı olmak, iltica etmek, esir olmak” gibi anlamlara gelmektedir. Bu fiil, derleme sözlüğünde Köktürk kitabelerindeki anlamıyla verilmemiştir. Tarafımızca yapılan derlemelerde içikmek fiili, Giresun’un Eynesil ağzında Köktürk kitabelerindeki anlamıyla tespit edilmiştir. Eynesil ağzı, Şalpazarı ağzı ile birlikte batı grubu ağızlarının kuzeydoğudaki başlangıç noktasıdır. İçikmek fiili, bu ağızda “sevincime içiktim” kalıp söyleyişiyle Köktürk kitabelerindeki anlamıyla kullanılmaktadır.

🔖

Cite This Article

TOPAL, E. (2016). GİRESUN’UN EYNESİL AĞZINDA YAŞAYAN ARKAİK BİR KELİME: “İÇİKMEK”. Gazi Türkiyat, Sayı: 18, 157–162. https://ajindex.com/articles/666896

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. DOĞAN İsmail - USTA Zerrin (2014),
  2. Eski Uygur Türkçesi Söz Varlığı, Ankara:
  3. Altınpost Yayıncılık. ERCİLASUN, Ahmet Bican( 2004); Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Ankara:
  4. Akçağ Yayınları.
  5. ERGİN, Muharrem (2012),
  6. Orhun Abideleri, İstanbul:
  7. Boğaziçi Yayınları.
  8. KANAR, Mehmet (2011),
  9. Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü, İstanbul:
  10. Say Yayınları.
  11. KARAHAN, Leyla (1996), Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.