SavedAdd your journal

Journals / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2006 / Cilt: 0 - Sayı: 20

Tarihî Ve Çağdaş Türk Lehçelerinde Gelecek Zaman Ekleri Üzerine Bir Deneme

TARİHÎ VE ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİNDE GELECEK ZAMAN EKLERİ ÜZERİNE BİR DENEME

Mevlüt GÜLTEKİN
Pages
33–59
Publication Date
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışma tarihî-karşılaştırmalı Türk dili araştırmalarına bir katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Gelecek zaman ekleri, Türk dilinde oldukça farklılık arz eden ve Türk dilinin tarihî seyri içinde sıkça değişen şekil ve zaman eklerindendir.
📊
Key Findings & Data:Tarihî Türk yazı dillerinde kullanılan gelecek zaman eklerinden büyük bir kısmı bugün kullanımdan düşmüştür.
💡
Conclusion & Impact:Çalışma tarihî-karşılaştırmalı Türk dili araştırmalarına bir katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:gelecek zaman ekleri · şekil ve zaman ekleri · Türk lehçeleri

Özet

Gelecek zaman ekleri, Türk dilinde oldukça farklılık arz eden ve Türk dilinin tarihî seyri içinde sıkça değişen şekil ve zaman eklerindendir. Tarihî Türk yazı dillerinde kullanılan gelecek zaman eklerinden büyük bir kısmı bugün kullanımdan düşmüştür. Bu çalışma, Türkçenin bugünkü bilgilerimize göre ilk yazılı metinlerine sahip olduğumuz Eski Türkçe döneminden başlayarak, Orta Türkçe ve çağdaş Türk lehçelerinde gelecek zaman ifadesi için kullanılan ekleri gözden geçirmekte, bunların işlevleri ve bazılarının kökenleri, çekimlerinde kullanılan şahıs ekleri ile ilgili bilgiler vermektedir. Çalışmada tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinin gramer kitapları başlıca kaynak olarak kullanılmış, verilen örnek çekimler ve cümleler de bu kitaplardan alınmıştır. Çağdaş Türk lehçelerinin ağızları ise çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışma tarihî-karşılaştırmalı Türk dili araştırmalarına bir katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır

🔖

Cite This Article

GÜLTEKİN, M. (2022). Tarihî Ve Çağdaş Türk Lehçelerinde Gelecek Zaman Ekleri Üzerine Bir Deneme. Türklük Bilimi Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 20, 33–59. https://ajindex.com/articles/635689

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Abdullaev, E, et all., 1987. Grammatika Kirgizskogo Literaturnogo Yazıka. Frunze: İzdatel’stvo “İlim”. Adamović, M., 1985. Konjugationsgeschichte der Türkischen Sprache. Leiden – E. J. Brill. Agar, M. E., 1991. Kırım Türkçesi Kılavuzu. İstanbul:
  2. Yaşayan Türk Şiveleri Dizisi. Ata, A., 2002. Harezm-Altın Ordu Türkçesi. İstanbul: Türk Dilleri Araş- tırmaları Dizisi. ---------, 1992.
  3. Karaçay, Balkar ve Kumuk Türkçelerinin Karşılaştırmalı Ses Bilgisi. Türkoloji Dergisi, X. Cilt, Ankara: DTCF, 227-270.
  4. Baskakov, N.A.,1952. Karakalpakskiy Yazık II. Fonetika i Morfologiya. Moskva: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR. --------------- (redaktör), 1973. Grammatika Nogayskogo Yazıka. Çerkessk: Stavropol’skogo Knijnogo İzdatel’stvo. --------------- (redaktör), 1975. Grammatika Xakasskogo Yazıka. Izdatelstva “Nauka”. Benzing, J., 1959.
  5. Das Tschuvaschische, Philologiae Turcicae Fundamenta I (edit. Jean Deny vd.), Wiesbaden. Franz Steiner, 695-745.
  6. Bodrogligeti, A., 1970. Finite Forms in -ısar / -iser in Fourteenth Century Turkish Literary Documents, Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, XXIII, 167-176.
  7. Buran, A. ve Alkaya, E., Çağdaş Türk Lehçeleri. Elazığ: TİSAV. Coşkun, V., 2000. Özbek Türkçesi Grameri. Ankara:
  8. TDK Dırenkova, N.P., 1940. Grammatika Oyrotskogo Yazıka. Moskva - Le- ningrad: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR. ------------------ 1941. Grammatika Şorskogo Yazıka. Moskva: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR. Doerfer, G., 1959.
  9. Das Krimtatarische, Philologiae Turcicae Fundamenta, I (edit. Jean Deny vd.), Wiesbaden. Franz Steiner, 369-390. ----------------- 1988. Grammatik des Chaladsch. Wiesbaden: Otto Harrassowitz. Dmitriev, N.K., 1940. Grammatika Kumıkskogo Yazıka. Moskva: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR. Eckmann, J., 1966. Chagatay Manual. (Türkçe tercümesi: Günay Karaa- ğaç, Çağatayca El Kitabı, İstanbul, 1988). Bloomington: Indiana University. Ercilasun, A. B., 1984. Kutadgu Bilig Grameri -Fiil-. Ankara: Gazi Üni- versitesi Yayınları. ------------------------, 2004. Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara:
  10. Akçağ. Ergin, M., 198412. Türk Dil Bilgisi. İstanbul:
  11. Boğaziçi Yayınları.
  12. Habiçev, M. A., 1966.
  13. Karaçayevo- Balkarskiy Yazık, Yazıki Narodov SSSR, II, Tyurkskie Yazıki, 213-233. Moskva: İzdatel’stvo “Nauka”. Hacıeminoğlu, N., 1996. Karahanlı Türkçesi Grameri. Ankara: TDK. ------------------------------ 1997. Harezm Türkçesi ve Grameri. Ankara:
  14. TDK. İlker, A., 1977. Batı Grubu Türk Yazı Dillerinde Fiil. Ankara:
  15. TDK. İsxakov, F.G. ve A.