Journals / Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 38

JADIDISM MOVEMENT IN BUKHARA AND YASH BUKHARIANS

BUHARA'DAKİ CEDİTÇİLİK HAREKETİ VE YAŞ BUHARALILAR

Pages
1–33
Publication Date
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The emergence of innovation movement in Bukhara Amirate which was depend on Russia, how this movement become to be mentioned ad "Yaş Bukharians", the activities hold by Yaş Bukharas formation, convertion of this movement into political party, Emirate's independence and its attitude towards Yaş Bukharians, collaboration with Bolsheviks and take down Amirate administration, the establishment of Bukhara People Soviet Republic are the subjects of this study.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The changes that experienced at the first quarter of 20. century caused by the political developments after the First World War and Bolshevik Revolution has affected Turkestan geography as well.
📊
Key Findings & Data:In that period, when radical changes had occured in international political area, the extension of Jadidism (innovation) movement in Bukhara Amirate, which was emerged in Turkestan geography based on education and culture, has converted into a revelotionary political movement that aimed to remove existed amirate government because the influence of Bolshevik Revolution.
💡
Conclusion & Impact:The emergence of innovation movement in Bukhara Amirate which was depend on Russia, how this movement become to be mentioned ad "Yaş Bukharians", the activities hold by Yaş Bukharas formation, convertion of this movement into political party, Emirate's independence and its attitude towards Yaş Bukharians, collaboration with Bolsheviks and take down Amirate administration, the establishment of Bukhara People Soviet Republic are the subjects of this study.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The changes that experienced at the first quarter of 20. century caused by the political developments after the First World War and Bolshevik Revolution has affected Turkestan geography as well. In that period, when radical changes had occured in international political area, the extension of Jadidism (innovation) movement in Bukhara Amirate, which was emerged in Turkestan geography based on education and culture, has converted into a revelotionary political movement that aimed to remove existed amirate government because the influence of Bolshevik Revolution. As the result of collaboration with Bolsheviks, last Amir of Bukhara Amitare's Âlim Khan has fallen and Bukhara People Soviet Republic? has established. Although innovator (Jadids) intellectuals took part in that republic's cadre, the state has been controlled by Soviet Russia which has Red Army. National intellectuals has been eliminated over time and Republic was abolished by Soviet administration in 1924. The emergence of innovation movement in Bukhara Amirate which was depend on Russia, how this movement become to be mentioned ad "Yaş Bukharians", the activities hold by Yaş Bukharas formation, convertion of this movement into political party, Emirate's independence and its attitude towards Yaş Bukharians, collaboration with Bolsheviks and take down Amirate administration, the establishment of Bukhara People Soviet Republic are the subjects of this study.

Özet

20. yüzyılın ilk çeyreğinde meydana gelen Birinci Dünya Savaşı ve Bolşevik Devrim'i gibi önemli siyasi gelişmelerin ortaya çıkardığı değişimlerden, Türkistan coğrafyası da üzerine düşen nasibi almıştır. Uluslararası siyaset arenasında köklü değişimlerin yaşandığı bu süreçte, Türkistan coğrafyasında eğitim ve kültür temelli ortaya çıkmış olan Ceditçilik (yenileşme) hareketinin Buhara Emîrliği'ndeki kolu, Bolşevik Devrimi'nin etkisi ile mevcut emîrlik idaresini ortadan kaldırmayı amaçlayan devrimci siyasi bir harekete dönüşmüştür. Bolşevikler ile yapılan iş birliği neticesinde Buhara Emîrliği'nin son emîri Âlim Han devrilerek yerine Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti kurulmuştur. Ceditçi aydınlar bu yeni cumhuriyetin yönetim kadrolarında yer alsalar da, ülkenin kontrolü kızıl ordunun sahibi olan Sovyet Rusya'nın elinde olmuştur. Milliyetçi aydınlar zamanla tasfiye edilerek cumhuriyetin siyasi varlığına Sovyet yönetimi tarafından 1924 yılında son verilmiştir. Rusya'ya bağlı olan Buhara Emîrliği'nde yenileşeme hareketlerinin ortaya çıkışı, bu hareketin Yaş Buharalılar adını alması, Yaş Buharalılar oluşumunun yürüttüğü faaliyetler, hareketin siyasi partiye dönüşmesi, emîrliğin bağımsızlığına kavuşması ve Yaş Buharalılara karşı tutumu, Bolşevikler ile iş birliği yaparak Emîrlik idaresini devirmeleri, Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti'nin kurulması gibi konular bu çalışmanın konusunu teşkil etmektedir.

🔖

Cite This Article

HATUNOĞLU, N. (2022). JADIDISM MOVEMENT IN BUKHARA AND YASH BUKHARIANS. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 38, 1–33. https://ajindex.com/articles/625645

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Buhara Ahbarı, 15 Eylül 1920, "Maksad ve Meslek", Sayı 1. Buhara Ahbarı, 15 Eylül 1920, "Mihim İlan", Sayı 2. Buhara Ahbarı, 19 Ekim 1922, "Türkiye'nin Galebesi Münasebetiyle Buhara'da Bayram" Sayı: 103. ABDİRASHİDOV, Zaynabidin (2008). İsmail Gansprinskiy ve Turkistanda Ceditçilik, Taşkent: Merkezi Asyani Tadkik Faransuz İnstitutı Neşriyatı. ALİM HAN, Said (1991) Buhara Halkıning Hasretı Tarihi, (Haz: Abdussadık İrisov) Taşkent: Ozbekitan SSC Fan Neşriyatı. ALİMOVA, Dilaram - RAŞİDOV, Umar (2009). XIX Ahırı XX Başlerıde Buharadaki Siyasi Hareketler ve Kureşler, Buhara: Buhara Devlet Unıversitıtı Neşriyatı. ALLWORTH, Edward (1994). Central Asia: 130 Years of Russian Dominance in Historical Overview, London: Duke University Pres. AMANOVA, Firuze (2011). Buhara Rusya İktisadi Alakelerı Tarihige Bir Nezer (XIX Asr Ahırı XX Asr Başlerı), Taşkent: Ozbekistan Milli Kutuphanesı Neşriyatı. AYNİ, Sadrettin (1926). Buhara İnkılabı Tarihi İçun Materyaller, Moskova: SSSC Halklarınıng Merkezi Neşriyatı. AYNİ, Sadrettin (1966). Külliyat, (Haz: S. Ömerov-M. Tursunzade vd), Duşanbe: Neşriyat-ı İrfan. BALTABAYEV Hamidulla (2000), Abdurrauf Fıtrat (Tenlengen Eserler I. Cilt), ÖRŞHHC Taşkent: Maneviyat Yayınları.
  2. BECKER, Seymour (2004). Russia's Protectorates İn Central Asia (Bukhara And Khiva, 1865-1924, Newyork: RoutledgeCurzon. BEDİRİ, Abdullah (1919b). Yaş Buharaliler: Biçare Halk Dehkanlerı İçun Yahşi mi, Yamanmi? Moskova: Yaş Buharaliklerning Moskov Komiteti Neşriyatı. BEDİRİ, Abdullah (1919a).
  3. Yaş Buharalikler Kimler, Moskova: Yaş Buharaliklerning Moskov Kemiteti Neşriyatı. BELCUVANİ, Muhammed Ali (2001). Tarih-i Nefe-i (Haz: F.R Ergeşev - R.E Halikova), Taşkent: Akedemiya Neşriyatı. CORAEV M. v.d (2000).
  4. Ozbekıstannıng Yengı Tarihi, Ozbekıstan Sovyet Mustemlekeçılıgı Devrıde, 2. Kitap, Taşkent: Şark Neşrıyatı. DİLEK, Kaan (2007). "İran'da Meşrutiyet Hareketi ve Dönemin Siyasi Gelişmeleri", Akademik Orta Doğu Dergisi, Cilt 2, Sayı 1: 50-68.
  5. FITRAT Abdurrauf (2000). Buhara'da Ceditçilik - Eğitim Reformu Münazara ve Hind Seyyahının Kıssası, (Haz: Seyfettin Erşahin), Ankara:
  6. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  7. FITRAT, Abdurrauf (1992). Emîr Âlim Hannıng Hukumranlık Devrı, (Haz. H. Marifet), Taşkent: Ozbekistan Yazuvçular Uyuşması (Minhac) Hayriye Neşriyatı. GRİŞİN V. S. (1973). Buhara Revolyutsiyesınde Kızıl Armiyening İnternatsional Missiyesı, Taşkent: Ozbekıstan Neşriyatı. GÜNGÖR, Ebubekir (2011),
  8. Türkistan'da Fikir Akımları, İstanbul:
  9. IQ Yayınları HALBAYEV, S. - RAZIKULOV O (