Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2010 / Cilt: 94 - Sayı: 187

Evaluation of folk beliefs in the Golbasi's public culture on the basis of old Turk religions

Gölbaşı halk kültüründe halk inanışlarının eski Türk inançları bağlamında değerlendirilmesi

Pages
51–80
Publication Date
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ground, sky, water, tree, fire, iron and ancestors cults are connected to Sky God and still used to ask help to realize every kind wishes in Golbasi.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Turks mostly believed Sky God, Buddhism and Manichaeism before accepting Islam.
📊
Key Findings & Data:The big immigration from Central Asia to Anatolia was not able to erase the effects of old believes.
💡
Conclusion & Impact:Ground, sky, water, tree, fire, iron and ancestors cults are connected to Sky God and still used to ask help to realize every kind wishes in Golbasi.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Turks mostly believed Sky God, Buddhism and Manichaeism before accepting Islam. The big immigration from Central Asia to Anatolia was not able to erase the effects of old believes. These old believes that are reflecting to the important transition periods of human life such as parturition, marriage and death, still can find life. In this study, some of the folk believes and traditions which are still can find application in the Gölbaşı town of Adıyaman city, have been investigated. This believes that have important role in the town culture, are based on Turks’s old religions and Islam. Investigated folk religions and their applications are the remainder of pre-Islam Turk believes. Ground, sky, water, tree, fire, iron and ancestors cults are connected to Sky God and still used to ask help to realize every kind wishes in Golbasi.

Özet

Türkler İslâmiyet’in kabulünden evvel, daha çok, Gök Tanrı, Budizm ve Maniheizm gibi dinlere tâbi olmuşlardır. Orta Asya’dan Anadolu’ya yapılan göçler ve İslâm’ın kabulü, eski inançların zihinlerdeki izlerini silememiştir. Doğum, evlenme ve ölüm gibi insan hayatının önemli geçiş dönemlerine akseden bu inanışlar, çeşitli pratikler dâhilinde canlılığını halen korumaktadır. Bu çalışmada, Adıyaman iline bağlı Gölbaşı ilçesinde tespit edilen halk inanışları ile bazı âdet ve gelenekler ele alınmıştır. İlçe halk kültüründe önemli bir yeri olan bu inanışlar, Türklerin mensubu oldukları eski dinleri ile İslâm’a dayalı inanışlardır. Burada incelediğimiz halk inanışları ile bunlara dayalı uygulamalar, büyük ölçüde İslâm öncesi Türk inanışlarının kalıntılarıdır. Yer, gök, su, ağaç, ateş, demir ve atalar kültü gibi yardımcı iyeler, Gök Tanrı inancıyla bağlantılı olup Gölbaşı’nda bu iyelerden her türlü temenninin gerçekleşmesi noktasında yardım istenmektedir.

🔖

Cite This Article

GÖKSU, C. (2022). Evaluation of folk beliefs in the Golbasi's public culture on the basis of old Turk religions. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 94 - Sayı: 187, 51–80. https://ajindex.com/articles/622989

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Akalın, L. Sami, Türk Folklorunda Kuşlar, Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, 1993.
  2. Altıntaş, Ayten, “Eski Türk Kültüründe Hayat Ağacı ve Ölümsüzlük Otu”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, Sayı: 51, Aralık 1987, s. 143- 156. Ata, Ahmet, “Türkmenlerde Tuzun Kutsallığı”, Tuz Kitabı, Ed: Emine Gürsoy Naskali, Mesut Şen, Kitabevi Yayınları, İstanbul, 2004, s. 87-92.
  3. Baraz, Nesrin, Halkbilimine Genel Bakış, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, 1998.
  4. Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Folkloru: İnanışlar, Töre ve Töreler, Oyunlar, Gerçek Yayınevi, İstanbul, 1994.
  5. Buluç, Sadettin, “Şaman”, İslâm Ansiklopedisi - İslâm Âlemi, Tarih, Coğrafya, Etnografya ve Biyografya Lügati, 11. Cilt, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1979, s. 310-335.
  6. Dilek, İbrahim, “Sibirya Türklerinde Ateşle İlgili İnançlar, Törenler ve Bazı Efsaneler”, http://www.yesevi.edu.tr/yayinlar/view_file.php?file_id=130, s. 33-52.
  7. Doğan, D. Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük - Türkçe/Osmanlıca/Yabancı Dillerden Türkçeye Geçen ve En Çok Kullanılan Kelimeler, Birlik Yayınları, İstanbul, 1986.
  8. Eliade, Mircea, Şamanizm: İlkel Esrime Teknikleri, Çev: İsmet Birkan, İmge Kitabevi, Ankara, 2006.
  9. Er, Piri, “Türklerde Ağaç Kültü ve Bunun Anadolu Alevi İnancındaki İzleri”, Türk Halk Kültürü Araştırmaları 1994, Kültür Bakanlığı Halk Kültürünü Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, 1996, s. 61-75.
  10. Ergun, Pervin, Türk Kültüründe Ağaç Kültü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2004.
  11. Eröz, Mehmet, Eski Türk Dini (Gök Tanrı İnancı) ve Alevîlik-Bektaşilik, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, İstanbul, 1992.
  12. Ersoylu, Halil, “Türk Dünyasının İnanç ve Yaşayışındaki Bazı Kuşlar”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, Sayı: 17, Nisan 1982, s. 167- 192. Eyuboğlu, İsmet Zeki, Anadolu İnançları -Anadolu Mitologisi- İnanç- Söylence Bağlantısı, Geçit Kitabevi, İstanbul, 1987.
  13. Eyuboğlu, İsmet Zeki, Anadolu Uygarlığı, Der Yayınları, İstanbul, 1997.
  14. Gökalp, Ziya, Türk Medeniyeti Tarihi, Hazırlayanlar: Kâzım Yaşar Kopraman- Afşar İsmail Aka, Kültür Bakanlığı, Ziya Gökalp Yayınları, İstanbul, 1976, s. 40, 116, 117. Göksu, Cebrail, “Adıyaman İli Gölbaşı İlçesi’nin Tarihi, Sosyo-Ekonomik, Kültürel Yapısı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Niğde, 2008.
  15. Gömeç, Sadettin, Uygur Türkleri Tarihi ve Kültürü, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara, 1997.
  16. Gömeç, Sadettin, Kök Türk