Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2012 / Cilt: 99 - Sayı: 197

Developmental stages of Turkish from reforms to republic

Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türkçenin geçirdiği aşamalar

Pages
157–182
Publication Date
2022-11-04
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Also he claimed that the Ara- bic was the sacred language which was protected by Allah just like Quran.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:At the sixteenth century, İmam-ı Birgivi said that Arabic which was so called the sacred language has to be learned as a duty.
📊
Key Findings & Data:So, Ottoman edu- cational institutions was dominated by Arabic for centuries.
💡
Conclusion & Impact:Also he claimed that the Ara- bic was the sacred language which was protected by Allah just like Quran.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

At the sixteenth century, İmam-ı Birgivi said that Arabic which was so called the sacred language has to be learned as a duty. So, Ottoman edu- cational institutions was dominated by Arabic for centuries. Only at the last quarter of nineteenth century, complexity of the language became a matter for discussion. This discussion was about the following questions like; the main language of Ottoman was Ottoman Turkish or Turkish?Should Latin or Armenian alphabet be get? Is it possible for Turkish to be a science and literature language without Arabic? Şemsettin Sami was the first person, who put forwad the idea of Turkish is the main language not the Ottoman Turkish. This idea was objected by the Hodjas of Mad- rassas, but Kemal Paşazade Sait supported the idea. Hacı İbrahim Efen- di was sided by the Hodjas. He was claiming that the Ottoman Turkish was the language of Ottoman Empire and without Arabic this language can not be a science and literature language. Also he claimed that the Ara- bic was the sacred language which was protected by Allah just like Quran.

Özet

Birgivî, 16. yüzyılda mukaddes olarak kabul edilen Arapçayı öğren- menin farz olduğunu söyler. Dolayısıyla, bu lisan asırlarca eğitim kurum- larımıza hâkim olur. 19. asrın son çeyreğinde ise, zorluğu tartışma konu- su olur. Bu tartışma, dilimiz Osmanlıca mı yoksa Türkçe mi? Lâtin alfabe- si ya da Ermeni alfabesi alınsın mı, alınmasın mı? Arapça olmadan Türk- çe ilim ve edebiyat dili olabilir mi, olamaz mı, meseleleri üzerine cereyan etmiştir. Dilimizin Osmanlıca değil, Türkçe olduğu tezini ilk ortaya atan Ş. Sâmidir. Ona medrese hocaları itiraz eder. Bu konuda Ş. Sâmiyi K. Pa- şazâde Sait, medrese hocalarını da H. İbrâhim destekler. O, Arapçasız bir Osmanlıcanın, ilim ve edebiyat dili olamayacağını söyler. Ayrıca, Arapça- nın dini lisanımız olmasından dolayı, Kurân-ı Kerîm gibi, Tanrının hima- yesinde olduğu iddiasında bulunur.

🔖

Cite This Article

AKSOY, M. (2022). Developmental stages of Turkish from reforms to republic. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 99 - Sayı: 197, 157–182. https://ajindex.com/articles/622865

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (5)

  1. Ahmet Midhat, “Belâgat-ı Osmânîye Mübâhasesinden Hâsıl Olan Menfâat”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1109-1110, 7-8 Rebîülâhır 1299-15- 16 Şubat 1296-27-28 Şubat 1882. Akı, Niyazi, Türk Tiyatro Edebiyatı Tarihi, C. 1, Birinci Baskı,
  2. Eylül, Dergâh Yayınları, İstanbul, 1989.
  3. Aksoy, Musa, Moderniteye Karşı Geleneğin Savaşçısı Hacı İbrahim Efendi, Akçağ Yayınları, s. 58-61, Ankara, 2005.
  4. Aksoy, Musa, “1885 Yılında Bir Methiye’nin Sebep Olduğu Yeni Bir Lisan Kavgası Daha”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, s. 63-65, Haziran, 1994. Ali Kemal, “Paris Muhabirimizden-Hafta Mektupları”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 5668, 7 Ramazan 1314-28 Kanûni-sânî 1312-9 Şubat 1897. Ali Sedad, “Tağyir-i Hat”, Vakit, nr. 2502, 9 Zilhicce 1299-10 Teşrînievvel 1298-22 Teşrînievvel 1882. Arslan, Ahmet Turan, İmam Birgivî, Sehâ Neşriyat, s. 50, İstanbul, 1992.
  5. Cevdet Paşa, Ahmet, Tarih-i Cevdet, Yeni Basım, c. 7, s. 223, İstanbul, 1303. Ebüzziya, Ziyâd, Şinâsî, Hz. Hüseyin Çelik, I. baskı, İletişim Yayınları, s. 216-219, İstanbul, 1997. “Esbak Matbuat Müdîri Saâdetlü Nüzhet Efendi Tarafından Vârid Olan Varakadır”, Vakit, nr. 2538, 16 Muharrem 1300-16 Teşrînisânî 1298-28 Teşrînisânî 1882. “Fâtih Ders-i Âmlarından Mehmed ve Mehmed Hâlis, Beyazıt Ders-i Âmlarından Hâfız Mustafa Efendi”, Cerîde-i Havâdis, nr. 4789, 27 Zilhicce 1298-8 Teşrînisânî 1881. Hacı İbrahim, “İkinci Makale-Belâgat-ı Osmânîye Münâzarasından Husûle Gelen Netâyic”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1119, 18 Rebîülâhır 1299-26 Şubat 1298-10 Mart 1882. Hacı İbrahim, “Tercemân-ı Hakîkat’ın 1122 Numaralı Nüshasında Münderic Bakiye-i Mütâleâdan Mâba’d”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1124, 24 Rebîülâhır 1299-4 Mart 1298-16 Mart 1882. Hacı İbrahim, “Tercemân-ı Hakîkat’ın 1125 Numaralı Nüshasındaki Makale-i Âcizânemizin Mâba’di”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1128, 29 Rebîülâhır 1299-9 Mart 1298-21 Mart 1882.) Hacı İbrahim, “Bakiye-i Mütâleat”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1129, 30 Rebîülâhır 1299-9 Mart 1298-21 Mart 1882. Hacı İbrahim, “Mevâd-ı Fenniye”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1136, 10 Cemâziyel-evvel 1299-18 Mart 1299-30 Mart 1882. Hacı İbrahim, “İhtarât”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1236, 11 Ramazan 1299-14 Temmuz 1298-26 Temmuz 1882. Hacı İbrahim, “Tekmile”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1243, 19 Ramazan 1299-22 Temmuz 1298-3 Ağustos 1882. Hacı İbrahim, “Bakiye-i İbret”, Tercemân-ı Hakîkat, nr. 1257, 8 Şevvâl 1289-10 Ağustos 1298-22 Ağustos 1882. Hacı İbrahim, Serh-i Belâgat, s. 3-4, İstanbul, 1301. “İcmâl-i Ahvâl”, Vakit, nr. 2795, 12 Şevvâl 1300-3 Ağustos 1299-15 A