Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2014 / Cilt: 108 - Sayı: 212

Research and Views on the North Caucasian Hunnic Turkish 1: The Origin And Meaning of the Tribe Names of Barsil ~ Barsel and Bursula; the Capital City of North Caucasian Huns, Varaç an; the City Name of Varasan Located The South Of River Aras; The Person Name of Presiyan In The Danube Bulgars; the T

Kuzey Kafkasya Hun Türkçesi üzerinde araştırma ve incelemeler 1: Barsil ~ Barsel, Bursula kavim adları, Kuzey Kafkasya Hunlarının başkenti Varaç'an, Aras GÜneyindeki Varasan şehir adları; Tuna Bulgar Türklerindeki presiyan şahıs adı; Barsan, Barsak ~ Barsuk, Varsak boy adlarının köken ve anlamla

Pages
221–240
Publication Date
2022-11-05
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Here barsang has the meaning of small leopard, the young leopard and became the name of a tribe.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Barsils seen in the North Caucasus region in the 6-7th centuries is one of the Turkish tribes.
📊
Key Findings & Data:One of these is the city name Varaç an, which cited in the 7th century Armenian sources.
💡
Conclusion & Impact:Here barsang has the meaning of small leopard, the young leopard and became the name of a tribe.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Barsils seen in the North Caucasus region in the 6-7th centuries is one of the Turkish tribes. Then they had seen amongst the Volga Bulgars under the name of Bursula. Barsil ~ Barsel is a unified Turkish word and its meaning is heroic people, brave as panther (pars). The tribe names of Barsan and Barsak derived from the bars, and then these tribe names became city names. One of these is the city name Varaç an, which cited in the 7th century Armenian sources. Just as a city of the same name located, the south of the River Aras, is the city Varsan ~ Varasan. According to our opinion, the first element in both Varaçan and Varsan ~ Varasan is the Turkish word of bars/pars. The suffix -ang>ak gives a reduction function to the words which it attaches to. Here barsang has the meaning of small leopard, the young leopard and became the name of a tribe.

Özet

VI-VII. yüzyıllarda Kuzey Kafkasya bölgesinde görülen Barsiller Türk kavimlerinden biridir. Sonraları İdil Bulgar Türkleri içerisinde Bursula adıyla görünmüşlerdir. Barsil ~ Barsel birleşik bir Türkçe sözcük olup manası pars gibi cesur, kahraman halk tır. Türklerde bars sözünden türeyen Barsan, Barsak kabile adları görülmüş, kabile adlarından şehir adları meydana gelmiştir. Bunlardan biri de VII. asırda Ermenice kaynaklarda zikredilen Varaçan şehridir. Hemen aynı adda bir şehir de Aras Nehrinin güneyinde yer alan Varsan ~ Varasan şehridir. Görüşümüze göre gerek Varaçan, gerek Varsan ~ Varasanın ilk öğesi Türkçenin pars kelimesidir. İkinci öğe, yani ek *-angdır. Bars sözüne -ang ekini getirirsek elde edeceğimiz kelime *barsang olur. *barsang sondaki gsini kaybederek *barsan, sondaki nsini kaybederek *barsak olmuştur. *-ang > ak eki küçültme işlevinde olup *Barsan küçük pars, genç pars anlamında bir kabile, boy adıdır.

🔖

Cite This Article

GEDİKLİ, Y. (2022). Research and Views on the North Caucasian Hunnic Turkish 1: The Origin And Meaning of the Tribe Names of Barsil ~ Barsel and Bursula; the Capital City of North Caucasian Huns, Varaç an; the City Name of Varasan Located The South Of River Aras; The Person Name of Presiyan In The Danube Bulgars; the T. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 108 - Sayı: 212, 221–240. https://ajindex.com/articles/622720

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (17)

  1. ARTAMONOV, Mihail İllarionoviç: Hazar Tarihi, Selenge Yayınları, İstanbul, 2004.
  2. Azerbaycan Dilinin İzahli Lüğeti, Cilt: 2, Bakü, 1980. “Barsiller”, Büyük Larousse, Cilt: 3. “Barsiller”, Azerbaycan Sovyet Ansiklopedisi, Cilt: 2. “Barsuklar”, Azerbaycan Sovyet Ansiklopedisi, Cilt: 2. “Barsum”, Azerbaycan Sovyet Ansiklopedisi, Cilt: 2. BASKAKOV, Nikolay Aleksandroviç: Türk Kökenli Rus Soyadları, Çev. Samir Kazımoğlu, TDK Yayınları, Ankara, 1997.
  3. BİLGİLİ, Ali Sinan: Tarsus Sancağı ve Tarsus Türkmenleri, KB Yayın- ları, Ankara, 2001.
  4. BÜNYADOV, Ziya: Azerbaycan VII. - IX. Asırlarda, Bakü, 1989.
  5. CAFEROĞLU, Ahmet: Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, 3. Baskı,
  6. Enderun Kitabevi, İstanbul, 1993.
  7. DİLÇİN, Cem: Yeni Tarama Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara, 1983. Divanü Lügat’it-Türk Dizini, TDK Yayınları, Ankara, 1972.
  8. DİVİTÇİOĞLU, Sencer: “Büyük Çöküşten Sonra (744) Türk İlinde Arda Kalan Boylar”, Orta-Asya Türk Tarihi Üzerine Altı Çalışma, İmge Kitabevi, Ankara, 2006. El-Belâzurî: Fütuhul Büldân, Çev. Mustafa Fayda, KB Yayınları, Ankara, 2002.
  9. ERGİN, Muharrem: Orhun Abideleri, MEB Yayınları, İstanbul, 1970.
  10. ERÖZ, Mehmet: Türkiye’de Alevilik Bektaşilik, İstanbul, 1977. FEHÉR, Géza: Bulgar Türkleri Tarihi, TTK, Ankara, 1984.
  11. GEDİKLİ, Yusuf: “Türk Kültürünün Kürt Kültürüne Tesirleri: Kırmanç ve Lur Kürtlerinde Misafire Koyun Başı İkramı ve Diğerleri”, Mehmet Eröz Armağanı, Hazırlayanlar: M. Aksoy - O. Yorulmaz, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2011.
  12. GEDİKLİ, Yusuf: “Hun Türkçesi Üzerine Araştırma ve İncelemeler -17: Avrupa Hunlarına Ait Basık, Kursık, Uldin, Oktar, Oibarsios, Ruga ~ Rua, Mundiukhos ~ Mundzucus, Bleda ~ Blidas, Attila, Cerca ~ Creca, Ellak, Dengidzik, İrnek, Berichos, Esla, Edeko ~ Edekon, Onegesios, Scotta, Curidachus, Kelkal, Laudaricus, Suptar ~ Uptar, Hormidak, Plin- tas, Modaris, Donatos Şahıs Adlarının Köken ve Anlamları”, Yom, Sayı: 25, Kış, 2012.
  13. GOLDEN, Peter B.: “Hazar Dili”, TDAYB, 1971.
  14. GOLDEN, Peter B.: Hazar Çalışmaları, Çev. E.Ç. Mızrak, Selenge Yayınları, İstanbul, 2006.
  15. GÖKBİLGİN, Tayyib: “XVI. Asır Başlarında Kayseri Şehri ve Livası”, Zeki Velidi Togan’a Armağan, Maarif Basımevi, İstanbul, 1950-1955.
  16. GUKASYAN, V.L.: “Azerbaycan Dilinin Teşekkül Tarihine Dair Geydler”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, Sayı: 31, Ağustos, 1984. İbn Fazlan: Seyahatname, Tercüme Eden: Ramazan Şeşen, Bedir Yayınları, İstanbul, 1995. Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü, KB Yayınları, Ankara, 1991.
  17. KLYAŞTORNIY, Sergey G. - KLYAŞTORNIY – Livşiç - VLADİMİR A.: “Buguttaki