Journals / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2012 / Sayı: 48

BATILILAŞMA SÜRECİNDE ‘FEMİNİZM’İN TEHDİDİ ALTINDAKİ TÜRK AİLE YAPISINI VE EVLİLİK KURUMUNU BELGELEYEN ROMAN: JÖN TÜRK

Pages
217–239
Publication Date
2013-01-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Genç kız ve erkekler arasında evlilik öncesi döneme ait ilişkiler gibi dönemin başlıca temel problemleri arasında Türk aile yapısının ve evlilik kurumunun nasıl biçimlendirilmeye çalışıldığı; erkek egemenli toplumsal yapıda değişen yeni şartlara paralel olarak kadının feminist yaklaşımı ve hürriyet arayışı, araştırmamızın asıl yoğunlaşma alanını oluşturmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Ahmet Mithat Efendi’nin yirmi beş kitaptan oluşan Letaif-i Rivâyât (1871-1894) serisinin üçüncü hikâyesi Felsefe-i Zenân başta olmak üzere iki Meşrutiyet dönemi arasındaki süreçte yazılmış pek çok roman ve hikâye Osmanlı aile yapısını ve evlilik kurumunu problematik bir mahiyette konu edinir.
📊
Key Findings & Data:Mithat’ın Jön Türk (1910) adlı romanı, II.
💡
Conclusion & Impact:Genç kız ve erkekler arasında evlilik öncesi döneme ait ilişkiler gibi dönemin başlıca temel problemleri arasında Türk aile yapısının ve evlilik kurumunun nasıl biçimlendirilmeye çalışıldığı; erkek egemenli toplumsal yapıda değişen yeni şartlara paralel olarak kadının feminist yaklaşımı ve hürriyet arayışı, araştırmamızın asıl yoğunlaşma alanını oluşturmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Ahmet Mithat · Jön Türk · Feminizm

Özet

Öz Ahmet Mithat Efendi’nin yirmi beş kitaptan oluşan Letaif-i Rivâyât (1871-1894) serisinin üçüncü hikâyesi Felsefe-i Zenân başta olmak üzere iki Meşrutiyet dönemi arasındaki süreçte yazılmış pek çok roman ve hikâye Osmanlı aile yapısını ve evlilik kurumunu problematik bir mahiyette konu edinir. Tarihî roman kapsamında ele alınabilecek bu eserler arasında A. Mithat’ın Jön Türk (1910) adlı romanı, II. Meşrutiyet öncesi dönemde geleneksel Osmanlı aile yapısına ve ciddi bir değişim sürecine giren evlilik kurumuna ışık tutması bakımından oldukça mühim bir tarihî belge özelliğini taşır. Bu çalışma, Türkiye’de romana konu olmuş Batılılaşma sürecindeki toplumsal değişmeyi ve kültürel yozlaşmayı sebep ve sonuçlarıyla ortaya koymayı esas almaktadır. Bu temelde Türk kültüründe çok önemli iki temel toplumsal kurumun -aile yapısı ve evlilik kurumu- Tanzimat’tan Cumhuriyet öncesine kadar geçirdiği değişim ve dönüşüm seyri ile bunun feminist eğilimler çerçevesinde özellikle Ahmet Mithat Efendi’nin Jön Türk adlı romanına nasıl yansıdığı araştırılacaktır. Bunlardan başka, romanın derin yapısında görülen yabancılaşma, geleneğe isyan ve kuşak çatışması ayrıca değinilecek tematik unsurları oluşturacaktır. Genç kız ve erkekler arasında evlilik öncesi döneme ait ilişkiler gibi dönemin başlıca temel problemleri arasında Türk aile yapısının ve evlilik kurumunun nasıl biçimlendirilmeye çalışıldığı; erkek egemenli toplumsal yapıda değişen yeni şartlara paralel olarak kadının feminist yaklaşımı ve hürriyet arayışı, araştırmamızın asıl yoğunlaşma alanını oluşturmaktadır.

🔖

Cite This Article

EROL, K. (2013). BATILILAŞMA SÜRECİNDE ‘FEMİNİZM’İN TEHDİDİ ALTINDAKİ TÜRK AİLE YAPISINI VE EVLİLİK KURUMUNU BELGELEYEN ROMAN: JÖN TÜRK. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı: 48, 217–239. https://ajindex.com/articles/61960

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Ahmet Mithat Efendi, Jön Türk, İstanbul: Turna Yayınları, 2009a.
  2. Ahmet Mithat Efendi, Paris’te Bir Türk, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2000b.
  3. AKYÜZ, Kenan, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri I (1860-1923), Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1979.
  4. BERKES, Niyazi, Türk Düşününde Batı Sorunu, Ankara: Bilgi Yayınları, 1975.
  5. MORAN, Berna, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış, İstanbul: İletişim Yayınları, 1983.
  6. CEBECİ, Dilaver, Tanzimat ve Türk Ailesi, İstanbul: Bilgeoğuz Yayınları, 2010.
  7. DOĞAN, İsmail, ‚Tanzimat Sonrasi Sosyo-Kültürel Değişmeler ve Türk Ailesi‛ Sosyo-Kültürel Değişme Sürecinde Türk Ailesi, I. Cilt, T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu, Ankara: 1992.
  8. ERAYDIN, ARGUNŞAH, Hülya, Türk Edebiyatında Tarihî Roman, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeni Türk Edebiyatı ABD Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul: 1990.
  9. FİGEN Aydıngör, Tanzimat Döneminde (1839-1876)
  10. Kadın Yaşamındaki Modernleşme, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir: 2006.
  11. GÖKÇEK, Fazıl, Küllerinden Doğan Anka – Ahmet Mithat Üzerine Yazılar, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2012.
  12. GÜLENDAM, Ramazan, Türk Romanında Kadın Kimliği(1946-1960), Konya: Salkımsöğüt Yayınları, 2006.
  13. GÜRİZ, Adnan, Feminizm, Postmodernizm ve Hukuk, Ankara üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, No: 521, 2003.
  14. Hayati Baki, Tanzimat Edebiyatında Roman ve İnsan, Ankara: Promete Yayınları, 1993. http://www.okurgah.com/tarih/‚İslam Öncesi ve Sonrası Eski Türk Ailesinin Sosyokültürel Nitelikleri‛ (13.05.2009)
  15. İMANÇER, Dilek, (Yeni Düşünce Hareketleri-Dünya Neyi Tartışıyor?), ‚Feminizm ve Yeni Yönelimler‛ Doğu Batı Dergisi, Sayı:.19, 1990.
  16. KAPLAN, Mehmet, Kültür ve Dil, İstanbul: Dergâh Yayınları, 1982.
  17. KOLCU, Ali İhsan, Tanzimat Edebiyatı – Roman Hikâye, Erzurum: Salkım-Söğüt Yayınları, 2005.
  18. MARDİN, Şerif, Türk Modernleşmesi, İstanbul: İletişim Yayınları, 1994.
  19. ESEN, Nüket, Türk Romanında Aile Kurumu (1870-1970), Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 1994.
  20. OKAY, Orhan, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, İstanbul: Dergâh Yayınları, 1985a. _________, Batı Medeniyeti Karşısında Ahmed Midhat Efendi, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1989b.
  21. ÖGEL, Bahaeddin, Türk Kültürünün Gelişme Çağları, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1971.
  22. SEZEN, Lütfi,‚Evlilik Çeşitleri‛, www.hpamuk.blogcu.com, (14.05.2009).
  23. ŞAHİNKAYA, Rezan, Psiko-Sosyal Yönleriyle Aile, Ankara: Kardeş Basımevi, 1979.
  24. TANPINAR, Ahmet Hamdi, 19’uncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Çağlayan