Journals / Marifetname / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1

Kudüs’te İlk Cuma: 2 Ekim 1187

Pages
41–63
Publication Date
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Dımaşk kadısı İbnü’z-Zeki, ilk hutbeyi okuma ayrıcalığını elde etmiş, Müslümanların sevincine tercümanlık yapmıştı.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Haçlıların 1099 yılında Kudüs’ü ele geçirerek burasını yakıp yıkmaları, mabetlere sığınan Müslümanları öldürmeleri İslâm âleminde büyük bir hüzün doğurmuştu.
📊
Key Findings & Data:Haçlılara karşı ilk ciddî taarruzu Zengî yapmış, onun 1146’da ölümünden sonra da mücadeleyi daha başarılı olarak oğlu Nureddin devam ettirmişti.
💡
Conclusion & Impact:Dımaşk kadısı İbnü’z-Zeki, ilk hutbeyi okuma ayrıcalığını elde etmiş, Müslümanların sevincine tercümanlık yapmıştı.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslâm Tarihi · Kudüs · Haçlılar

Özet

Haçlıların 1099 yılında Kudüs’ü ele geçirerek burasını yakıp yıkmaları, mabetlere sığınan Müslümanları öldürmeleri İslâm âleminde büyük bir hüzün doğurmuştu. Müslümanlar arsındaki kavgalar ve ayrışmalar Haçlıların işini kolaylaştırmış ve Urfa, Antakya yanında Kudüs’te de bir krallık kurarak buraya yerleşmişlerdi. Bundan sonra Müslümanlar Kudüs’ü geri almakla değil, Haçlılar karşısında kendilerini korumakla vakit harcamışlardı. Haçlılara karşı ilk ciddî taarruzu Zengî yapmış, onun 1146’da ölümünden sonra da mücadeleyi daha başarılı olarak oğlu Nureddin devam ettirmişti. Nureddin’in 1154 yılında Dımaşk’ı ele geçirmesi Suriye’de bir Müslüman bütünlüğü oluşturmuş, ancak bu yeterli olmamıştı. Kudüs’e hâkim olmak için Mısır’ı da ele geçirmek gerekiyordu. Bu sırada Mısır’da karşıklıklar çıkınca, Nureddin de kumandanı Şirkûh ve onun yeğeni Selahaddin’i Mısır’a gönderdi. Haçlıların da duruma el koymaları Şirkûh’u yavaşlatamadı ve 1169 yılında Mısır’a hâkim olundu. Bu sırada Şirkûh öldü ve onun yerine yeğeni Selahaddin vezir oldu. 1171 yılında Mısır’da hutbe, iki asır aradan sonra yeniden Abbasiler adına okutularak Fatımîler devri sona erdirildi. 1174’de Nureddin’in ölümü ile bayrağı devir alan Selahaddin, bir müddet iç karışıklıklarla uğraştı ve daha sonra Haçlılara karşı harekete geçti. 1187 yılında önce Hıttîn Savaşı’nda Haçlılar mağlup edildi, sahildeki şehirler Sûr kenti hariç ele geçirildi ve ardından da 2 Ekim 1187’de Kudüs fethedildi. Bu gelişen süreçte önemli rollerden birisi, Selahaddin yanında Nureddin’in idi ve Müslümanlar büyük bir sevinç yaşıyorlardı. Miraç gecesi sabahı şehre girildi ve ilk Cuma namazı kılınarak ilk hutbe okundu. Kutsal yerlerden haç temizlenmiş yerine tevhid bayrağı dikilmişti. Dımaşk kadısı İbnü’z-Zeki, ilk hutbeyi okuma ayrıcalığını elde etmiş, Müslümanların sevincine tercümanlık yapmıştı.

🔖

Cite This Article

KARAKUŞ, N. (2022). Kudüs’te İlk Cuma: 2 Ekim 1187. Marifetname, Cilt: 8 - Sayı: 1, 41–63. https://ajindex.com/articles/578175

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Abu’l-Farac, Gregory. Abu’l-Farac Tarihi. trc. Ömer Rıza Doğrul. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1950. Aksarâyî, Kerîmüddin Mahmud. Müsâmeretü’l-Ahbâr. trc. Mürsel Öztürk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2000. Albert of Aachen. History of the Journey to Jerusalem, The Early History of the Latin States, 1099-1119. ed. Susan B. Edgington. England: Ashgate Publishing Company, 2013.
  2. Asbridge, Thomas. Haçlı Seferleri. trc. Ekin Duru. İstanbul: Say Yayınları, 1. Baskı, 2014. Azîmî, Ebû Abdullah Muhammed. Azîmî Tarihi, Selçuklular İle İlgili Bölümler, 1037-1144. trc. Ali Sevim. Ankara: TTK Basımevi, 2006.
  3. Bakır, Abdulhalık. Ortaçağ İslâm Dünyasında Itriyat, Gıda, İlaç Üretimi ve Tağşişi. Ankara: Şahıs Yayını, 2000.
  4. Barber, Malcolm. Yeni Şövalyelik, Tapınak Tarikatının Tarihi. trc. Berna Ülner. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2006.
  5. Becker, Alfons. “Papst Urban II. (1088-1099)”. Schriften der Monumenta Germaniae Historica 19. 2 vols. Stuttgart: Hiersemann, 1964-88. Belâzurî. Fütûhu’l-Büldân, Ülkelerin Fetihleri. trc. Mustafa Fayda. İstanbul: Siyer Yayınları 2013.
  6. Cahen, Claude. Haçlı Seferleri Zamanında Doğu ve Batı. trc. Mustafa Daş. İstanbul: Yeditepe Yayınları, 2016.
  7. Cahen, Claude. “La Turquie pre-ottomane”. Varia Turcica,,. 7, İstanbul: Divit, 1988. Cevzî, Cemâleddin. Târîhu Beyti’l-Mukaddes. thk. Muhammed Azb. y.y, Mektebetü’s-Sekafeti’d-Dîniyye, t. y. Cobb, Paul M. Müslümanların Gözüyle Haçlı Seferleri. trc. Ekin Duru. İstanbul: Say Yayınları, 2018. Ebû Şâme el-Makdisî. Kitabu’r-Ravzateyn fî Ahbâri’d-Devleteyn en-Nuriyye ve’s-Salâhiyye. thk. İbrahim ez-Zeybek. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1418/1997. Ebu’l-Fidâ. Takvîmu’l- Büldân: Ebu’l-Fidâ Coğrafyası. trc. Ramazan Şeşen. İstanbul: Yeditepe Yayınları, 2017.
  8. Elisseef, Nikita. Nur Ad-Din Un Grand Prince Musulman de Syrie au Temps des Croisades (511-569 H./1118-1174). Damascus: Institut Francais De Damas, 1967.
  9. Ernoul. Kronik, Haçlı Seferleri Tarihi, Selhaddin Eyyûbî ve Kudüs’ün Fethi. trc. Ahmet Deniz Altunbaş. İstanbul: Kronik Kitap, 2019. Eymen Fuâd Seyyid. ed-Devletü’l-Fâtımiyye fî Mısr. Kahire: yy. y., 1992.
  10. Fliche, Augustin. "Urbain II et la Croisade". Revue d'histoire de l'eglise de France, 13 (1927), 289-306. Fulcherius Carnotensis. Fulcher of Chartres, A History of the Expedition to Jerusalem 1095-1127. trc. F. Rita Ryan. Konoxville: University of Tennessee Press, 1969.
  11. Gaon, Saadia. Dictionaire de la Bible. Paris: Avec Privilege Du Roi, 1912.
  12. Hamilton, Bernard. "The Impact of Crusader Jerusalem on