Journals / İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi / 2022 / Cilt: 0 - Sayı: 16

Evaluating Modernization Efforts During the Tanzimat Era and Early Republican Period Through Translation Institutions: Examples of Encümen-i Daniş and Translation Bureau

Tanzimat ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde Girişilen Modernleşme Çabalarını Çeviri Kurumları Üzerinden Değerlendirmek: Encümen-i Daniş ve Tercüme Bürosu Örnekleri

Pages
71–103
Publication Date
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicated that Encümen-i Daniş and the Translation Bureau supported the modernization and Westernization efforts, and translation was directly related to these concepts.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Tanzimat Edict and the period it opened represent an important threshold in our history in terms of both modernization and institutional translation activities.
📊
Key Findings & Data:Similarly, an intense modernization process was followed in the early Republican period.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicated that Encümen-i Daniş and the Translation Bureau supported the modernization and Westernization efforts, and translation was directly related to these concepts.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tanzimat Dönemi · erken Cumhuriyet dönemi · Encümen-i Daniş

Abstract

The Tanzimat Edict and the period it opened represent an important threshold in our history in terms of both modernization and institutional translation activities. Similarly, an intense modernization process was followed in the early Republican period. A dynamic translation activity was conducted by both institutions, Encümen-i Daniş and the Translation Bureau. This study aimed to examine the relationship between translation and the modernization and Westernization efforts of Encümen-i Daniş established in the Tanzimat Era and the Translation Bureau established in the early Republican period. Although the translation institutions that existed in earlier periods were individually examined from different perspectives, this study provides a comparative analysis of their influence on social transformation processes. Because translation is a social, historical, and cultural phenomenon, the polysystem theory was selected as the theoretical basis. The findings indicated that Encümen-i Daniş and the Translation Bureau supported the modernization and Westernization efforts, and translation was directly related to these concepts.

Özet

Tanzimat Fermanı ve onun açtığı dönem gerek modernleşme gerekse de kurumsal çeviri faaliyetleri açısından tarihimizde önemli bir eşiği temsil eder. Benzer şekilde erken Cumhuriyet döneminde de yoğun bir modernleşme süreci takip edilmiş hem bireyler hem de Tercüme Bürosu aracılığıyla dinamik bir çeviri faaliyeti sürdürülmüştür. Bu çalışmada Tanzimat Dönemi’nde kurulan Encümen-i Daniş ve erken Cumhuriyet döneminde kurulan Tercüme Bürosu örneklerinde çevirinin modernleşme ve Batılılaşma çabalarıyla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Daha önce tarihsel süreçte var olan çeviri kurumları tekil olarak farklı bakış açılarıyla ele alınsa da farklı dönemlerden iki kurumun toplumsal değişim süreçlerine yapılan etki açısından karşılaştırmalı olarak birlikte incelenmesi bu çalışmanın literatüre özgün katkısını oluşturmaktadır. Çalışmada çeviri toplumsal, tarihî ve kültürel bir olgu olarak ele alındığından kuramsal altyapıyı oluşturması amacıyla Çoğuldizge Kuramı seçilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Encümen-i Daniş’in ve Tercüme Bürosu’nun modernleşme ve Batılılaşma çabalarını destekledikleri ve ilgili dönemlerde gerçekleştirilen çeviri faaliyetlerinin bu kavramlarla doğrudan ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

UZUNKÖPRÜ, B., DEMEZ, N. (2022). Evaluating Modernization Efforts During the Tanzimat Era and Early Republican Period Through Translation Institutions: Examples of Encümen-i Daniş and Translation Bureau. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 16, 71–103. https://ajindex.com/articles/552764

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (2)

  1. Ahmad, F. (1993).
  2. The Making of Modern Turkey, Londra: Routledge. google scholar Akyıldız, A. (2018). İlk Türk Akademisi Encümen-i Dâniş’in Kuruluşu ve Faaliyetleri (1851-1862), Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi. google scholar Albachten, Ö. B. (1999). Translation and Westernisation in Turkey from the 1840s to the 1980s (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Warwick Üniversitesi google scholar Arslan, N. (2017). Recaizade Mahmut Ekrem’in Atala Çevirisini Biçimlendiren Kültürel ve Estetik Kaygılar, Bilig, 81, s. 139-163. google scholar Balcı, S. (2006). Osmanlı Devleti’nde Tercümanlık ve Bab-ı Ali Tercüme Odası (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. google scholar Berkes, N. (2012). Türkiye’de Çağdaşlaşma (18 bs.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. google scholar Bilim, C. (1985). İlk Türk Bilim Akademisi: Encümen-i Daniş. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3(2), 81-104. google scholar Bozdemir, S. (1998). Atatürk ve Eğitim - Cumhuriyet Döneminde Eğitimdeki Gelişmeler. Erdem - İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 11(32), 439 - 458. google scholar Delilbaşi, A. S. (1944). Cimri Tercümesi Dolayisiyle. Tercüme, 4(24), 461-468. google scholar Demez, N. (2007). Osmanlı İmparatorluğu’nda Yenileşme Hareketleri ve Çeviri: Encümen-i Dâniş Örneğinde Tanzimat Dönemi Çeviri Yaklaşımları (Yayimlanmamiş Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. google scholar Eruz, S. (2010). Çokkültürlülük ve Çeviri - Osmanlı Devleti’nde Çeviri Kültürü ve Çevirmenler. İstanbul: Multilingual. google scholar Even-Zohar, I. (1979). Polysystem Theory. Poetics Today, 1(1-2), 287-310. google scholar Even-Zohar, I. (1990). Polysystem Theory. Poetics Today, 11(1), 9-26. google scholar Even-Zohar, I. (1990). The Position of Translated Literature within the Literary Polysystem. Poetics Today, 11(1), 45-51. google scholar Even-Zohar, I. (1997). The Making of Culture Repertoire and the Role of Transfer. Target International Journal of Translation Studies, 9(2), 355-363. doi:10. 1075 google scholar Even-Zohar, I. (2002). Culture Planning and Cultural Resistance in the Making and Maintaining of Entities. Sun Yat-Sen Journal of Humanities, 14, 45-52. google scholar Gökalp, Z. (2019). Türkçülüğün Esasları. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları. google scholar Güney, E. (2006, 29 Haziran) Tercüme Bürosu’nun Öyküsü/ Mülakat: Ü. Bayazoğlu. (Sayı 854), Cumhuriyet Kitap, İstanbul. google scholar Günyol, V. (1983). Türkiye’de Çeviri, C