Journals / Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 19 - Sayı: 1

Ahmed Feyzî Çorumî’nin el-Müntehab min Tertibi’l-‘ulûm Adlı Eserinin Tahkik, Tercüme ve Değerlendirilmesi

Pages
427–476
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Değerlendirme noktasında ise Ahmed Feyzi’nin ele aldığı konular, Saçaklızâde’nin eserinde ilgili bölümde yerleri bulunarak karşılaştırma yapılmış, aralarındaki farklar ve benzerlikle- re dikkat çekilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Geleneğimizde ilimlerin tasnif edilmesiyle ilgili pek çok eser kaleme alın- mıştır.
📊
Key Findings & Data:Bu seçme işlemini yaparken kimi zaman Saçaklızâde’nin cümleleri- ni olduğu gibi aktarırken, kimi zaman da farklı yerlerde zikrettiği cümleleri bir araya getirerek aktarmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Değerlendirme noktasında ise Ahmed Feyzi’nin ele aldığı konular, Saçaklızâde’nin eserinde ilgili bölümde yerleri bulunarak karşılaştırma yapılmış, aralarındaki farklar ve benzerlikle- re dikkat çekilmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Geleneğimizde ilimlerin tasnif edilmesiyle ilgili pek çok eser kaleme alın- mıştır. Bunların arasında Saçaklızâde’nin Tertîbü’l-‘ulûm adlı eserinin önemli bir yeri vardır. Bu eserde ilimlerin tanımları, tahsil sırası, ilimleri tahsil et- menin hükümleri ve dönemin eğitim kurumları olan medreselerde takip edi- lecek eserlerin isimleri gibi hususların yanında, hoca ve talebelere birtakım tavsiyelere de yer verilmiştir. Ahmed Feyzi Çorumî ise el-Müntehab min Tertî- bi’l-‘ulûm adlı risalesini, Saçaklızâde’nin eseri olan Tertîbü’l-‘ulûm’dan bazı seçkiler yaparak oluşturmuştur. Seçki işlemini genellikle ilimlerin tanımı ve bu ilimleri öğrenmek isteyenlerin okuması gereken kitaplar konusunda yap- mıştır. Bu seçme işlemini yaparken kimi zaman Saçaklızâde’nin cümleleri- ni olduğu gibi aktarırken, kimi zaman da farklı yerlerde zikrettiği cümleleri bir araya getirerek aktarmıştır. Ahmed Feyzi, Saçaklızâde’nin vermiş olduğu malumattan faydalanmasının yanında bazen Saçaklızâde’nin cümlelerini açıklamış, Saçaklızâde’nin yer vermediği eserleri örnek olarak zikretmiştir. Bazen de Saçaklızâde’nin belirtmiş olduğu kimi eserleri değiştirerek kendi- sine göre daha uygun olanını tercih etmiştir. Bu çalışmada el-Müntehâb’ın tahkik, tercüme ve değerlendirmesi yapılarak iki eser arasındaki farklılıklar ortaya konmuştur. Elde edebildiğimiz tek nüsha üzerinden yaptığımız tah- kik kısmında, metnin daha anlaşılır olması için tarafımızca eklenen yerler ve başlıklar köşeli parantezle belirtilmiş ve bazı dipnotlar eklenmiştir. An- lamın kapalı olduğu bazı noktalarda ise Saçaklızâde’nin ifadelerinden yarar- lanılmış bu işlem dipnotlarda açıklanmıştır. Değerlendirme noktasında ise Ahmed Feyzi’nin ele aldığı konular, Saçaklızâde’nin eserinde ilgili bölümde yerleri bulunarak karşılaştırma yapılmış, aralarındaki farklar ve benzerlikle- re dikkat çekilmiştir.

🔖

Cite This Article

İlhan, A. S. (2022). Ahmed Feyzî Çorumî’nin el-Müntehab min Tertibi’l-‘ulûm Adlı Eserinin Tahkik, Tercüme ve Değerlendirilmesi. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 1, 427–476. https://ajindex.com/articles/537505

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Akgündüz, Ahmet. “Gaznevî, Ahmed b. Muhammed”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 13/486-487. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.
  2. Altıkulaç, Tayyar. “İbnü’l-Cezerî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 20/551-557. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  3. Apaydın, Yasin. “İlimlerin Rütbelendirilmesi: Saçaklızâde ve Tertîbü’l-ulûm Bağlamında Bir İn- celeme”. İlimleri Sınıflamak İslam Düşüncesinde İlimler Tasnifi. ed. Mustakim Arıcı. İstan- bul: Klasik, 2019.
  4. Arslan, Ahmet Turan. “Vasiyetnâme”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 42/556-558. İstan- bul: TDV Yayınları, 2012.
  5. Ateş, Süleyman. “İrşâdü’l-Akli’s-Selîm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 22/67-68. İstan- bul: TDV Yayınları, 2000.
  6. Atik, M. Kemal. “Ca’berî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 6/527-528. İstanbul: TDV Ya- yınları, 1992.
  7. Bağdatlı, İsmâil Paşa. Hediyyetü’l-ârifîn. 2 Cilt. Beyrut: Dâru İhyai’t-Türasi’l-Arabi, 1951.
  8. Bağdatlı, İsmâil Paşa. Hediyyetü’l-ârifîn. 2 Cilt. Beyrut: Dâru İhyai’t-Türasi’l-Arabi, 1951.
  9. Baktır, Mustafa. “İbn Melek”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 20/175-176. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  10. Bayraktar, Mehmet Faruk. “Zernûcî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 44/294-295. İstan- bul: TDV Yayınları, 2013.
  11. Bingöl, Abdulkuddüs. “Ebherî, Esîrüddin”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 10/75-76. İs- tanbul: TDV Yayınları, 1994.
  12. Bulut, Ali. “Hamza b. Turgut Aydınî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Ek-1/528-529. İs- tanbul: TDV Yayınları, 2016.
  13. Cebeci, Lütfullah. “Mefâtîhu’l-Gayb”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 28/348-350. İstan- bul: TDV Yayınları, 2003.
  14. Cerrahoğlu, İsmail. “Câmiu’l-Beyân an Te’vîli Âyi’l-Kur’ân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklope- disi. 7/105-107. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  15. Cerrahoğlu, İsmail. “Envârü’t-Tenzîl ve Esrârü’t-Te’vîl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 11/260,261. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  16. Çağrıcı, Mustafa. “İhyâü Ulûmi’d-Dîn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 22/10-13. İstan- bul: TDV Yayınları, 2000.
  17. Çelebi, İlyas. “Remil”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 34/555-556. İstanbul: TDV Yayın- ları, 2007.
  18. Çelik, Yüksel. “Seyyid Şerif Cürcani’nin Dilciliği Ve Dilciliğe Yöneltilen Tenkitler Ve Tahlili”. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10 (Kasım 2017), 143-153.
  19. Çetin, Abdurrahman. “Şâtıbî, Kâsım b. Fîrruh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 38/376- 377. İstanbul: TDV Yayınları, 2010. Çorumî, Ahmed