Journals / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 34

The Meaning of the Term of “Rişte-i Cân” in Classical Turkish Poetry

KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE “RİŞTE-İ CÂN” KAVRAMININ ANLAM ÇERÇEVESİ

Pages
255–280
Publication Date
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

By classifying the examples, we attempted to reveal the meaning of "rişte-i cân", to conclude that this concept encompasses a wide range of analogies, it emerges associations in the consciousness of poets, and acquires different meanings depending on the context.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The poetic language differs from daily language in that, it appeals to emotions rather than logic and it carries intuitive and emotional value through various associations.
📊
Key Findings & Data:Thus, the poetic language created a different style of expression based on the usage of the same material as in daily language.
💡
Conclusion & Impact:By classifying the examples, we attempted to reveal the meaning of "rişte-i cân", to conclude that this concept encompasses a wide range of analogies, it emerges associations in the consciousness of poets, and acquires different meanings depending on the context.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The poetic language differs from daily language in that, it appeals to emotions rather than logic and it carries intuitive and emotional value through various associations. Thus, the poetic language created a different style of expression based on the usage of the same material as in daily language. As a result, poets transferred their intense inner feelings by establishing a similarity to objects in the outside world. Images open to connotation, multi-meaning and emotion were created by these abstract-to-concrete transfers. Such transfers were also made with uncommon correlation used widely by poets in classical Turkish poetry. One of them is the term of "rişte-i cân", which is the subject of our study. The physical properties of "rişte" were transferred to "cân", and various images were created by envisioning "cân" as a thread. This study examines eighty-seven couplets of twenty-one poets. By classifying the examples, we attempted to reveal the meaning of "rişte-i cân", to conclude that this concept encompasses a wide range of analogies, it emerges associations in the consciousness of poets, and acquires different meanings depending on the context.

Özet

Şiir dili; mantıktan çok duygulara hitap etmesi, sezgilere dayalı olması, çeşitli çağrışımlarla duygu değeri oluşturması yönüyle günlük konuşma dilinden ayrılmaktadır. Günlük konuşma dili ile aynı malzemenin kullanılması sebebiyle şiir dilinde farklı bir ifade tarzı oluşturulmuştur. Bunun sonucunda şairler, iç dünyalarındaki yoğun hisleri dış dünyadaki nesnelerle benzerlik ilişkisi kurarak aktarmıştır. Bu soyuttan somuta aktarmalar yoluyla çağrışıma ve çok anlamlılığa açık, duygu değerine sahip imgeler oluşturulmuştur. Bu tür aktarmalar, alışılmamış bağdaştırmalarla da yapılmıştır. Klasik Türk şiirinde de bu tür bağdaştırmalardan çokça yararlanılmıştır. Çalışmamızın konusunu oluşturan “rişte-i cân” kavramı da bunlardan biridir. Bu tamlamada “rişte”nin fiziki özellikleri “cân”a aktarılmış, “cân” iplik şeklinde tasavvur edilerek çeşitli imgeler oluşturulmuştur. Çalışmamızda yirmi bir şairden bu tamlamanın geçtiği seksen yedi beyit örneği tespit edilmiş ve örnekler tasnif edilerek “rişte-i cân”ın anlam çerçevesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın sonucunda bu kavramın geniş bir benzetme yelpazesine sahip olduğu, şairlerin zihinlerinde zengin çağrışımlar oluşturduğu ve bulunduğu bağlama göre farklı anlamlar kazandığı tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

ET, O. (2022). The Meaning of the Term of “Rişte-i Cân” in Classical Turkish Poetry. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 34, 255–280. https://ajindex.com/articles/533475

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (14)

  1. Abdel-Maksoud, B. S. M. (ty.). Leylâ ile Mecnûn Mesnevisinin Arap, Fars ve Türk Edebiyatı’nda Ele Alınış Biçimi ve Larendeli Hamdî’nin Eseri Cilt 2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. 11.09.2020 tarihinde https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78434/larendeli-hamdi----leyla-ve- mecnun.html adresinden erişildi. Akdoğan, Y. (ty.). Ahmedî Divân. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. 11.09.2020 tarihinde https://ekitap.ktb.gov.tr/TR- 78357/ahmedi-divani.html adresinden erişildi. Akkuş, M. (1991). Menâkıb-ı Sultan Süleyman (Risâle-i padişâh-nâme). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  2. Akkuş, M. (2018). Nefî Dîvânı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. 11.09.2020 tarihinde https://ekitap.ktb.gov.tr/TR- 206118/nefi-divani.html adresinden erişildi. Aksan, D. (2016). Şiir Dili ve Türk Şiir Dili. Ankara:
  3. Bilgi Yayınevi.
  4. Aksoy, Ö. A. (1984). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 2: Deyimler Sözlüğü. Ankara:
  5. TDK Yayınları.
  6. Aksoyak, İ. H. (2018). Gelibolulu Mustafa Âlî Dîvânı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. 11.09.2020 tarihinde https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-208602/gelibolulu-mustafa-ali-divani.html adresinden erişildi. Aktaş, Ş. (2013). Şiir Tahlili -Teori ve Uygulama-. Ankara: Kurgan Edebiyat. [Cürcânî] Abdülkâhir el-Cürcânî. (2018). Esrâru’l-Belâgat: Belâgatin Sırları (Z. Çelik, Çev.). İstanbul:
  7. Litera Yayıncılık. Çavuşoğlu, M. (1979). Amrî: Dîvan. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  8. Çetin, N. (2014). Şiir Çözümleme Yöntemi. Ankara:
  9. Öncü Kitap. Devellioğlu, F. (2015). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara:
  10. Aydın Kitabevi.
  11. Ercan, Ö. (2008). Peşteli Hisâlî Dîvânı. Bursa: Gaye Kitabevi.
  12. Erdem Uçar, F. M. (2015). Gedâyî Divânı: İnceleme- metin-dizin-tıpkıbasım. Ankara:
  13. Gazi Kitapevi. Eren Kaya, F. (2017). Rifâ’î’nin Bülbül-nâmesi Üzerine Bir İnceleme. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 19, 59-76.
  14. Kaçalin, M. S. (ty.). Âhî Dîvânı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. 11.09.2020 tarihinde https://ekitap.ktb.gov.tr/TR- 78356/ahi-divani.html adresinden erişildi. Kaplan, M. (2019). Neşâtî Dîvânı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. 11.09.2020 tarihinde https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/67330,nesati- divanipdf.pdf?0&_tag1=006964F7A491139BEB893C13F024BA71C07840A2 &crefer=BE0AB2715ADEC1524E12A098013042AFFFDC8078DA2391A68 FA81EA4ECBA