Journals / İSTEM / 2026 / Sayı: 33

Trt Repertuvarında Yer Alan Dokuz Zamanlı Ölçülmüş Türkülerin Aksak Usûlüne Göre İrdelenmesi ve Aksak Usûlündeki Türkülerin Öğretimine Yönelik Öğretim Modeli Önerisi

Journal
İSTEM
Pages
167–188
Publication Date
2019-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu araştırmada, TRT THM repertuvarındaki 9 zamanlı ölçülmüş türküler, Aksak usûlüne göre irdelenmiştir ve Aksak usûlündeki türkülerin öğretimine yönelik bir öğretim modeli önerilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Usûl, müziğin iki temel unsurundan (ses, ritm) biridir .
📊
Key Findings & Data:Köklü geçmişi ile Türk müziği icrası ve eğitiminde önemli bir yere sahip olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bu araştırmada, TRT THM repertuvarındaki 9 zamanlı ölçülmüş türküler, Aksak usûlüne göre irdelenmiştir ve Aksak usûlündeki türkülerin öğretimine yönelik bir öğretim modeli önerilmiştir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Usûl · Türk Halk Müziği · Aksak

Özet

Usûl, müziğin iki temel unsurundan (ses, ritm) biridir . Köklü geçmişi ile Türk müziği icrası ve eğitiminde önemli bir yere sahip olmuştur. Notanın mûsikî dünyasına girmesi ile birlikte usûl uygulamalı eğitim sistemi olan Meşkin kullanımı giderek azalmış ve Türk müziği eserleri batı nota sistemi esas alınarak notaya alınan nüshalardan icra edilir olmuştur. Cumhuriyet döneminde yapılmış olan derleme çalışmalarında, türkülerin notaya alınması da aynı bakış açısı ile olmuştur. Türkülerin Türk müziği usûl kuramından uzak bir tutum ile kendi gereklerince irdelenmemesi; türkülerde usûl tespitlerinin yanlış yapılmasına, türkülerin; okunması zor ve yöre, tür, tavır vb. açıları yansıtmaktan yetersiz bir şekilde notaya alınmasına sebebiyet vermiştir. Araştırmamıza konu olan Aksak usûlündeki türkülerin mevcut notalar ile icra edilemediği ve bu notaların THM eğitiminde kullanılamadığı görülmektedir. Dolayısıyla bu konunun çözüme kavuşturulması, mevcut âsarın doğru intikal edebilmesi için önemlidir. Bu araştırmada, TRT THM repertuvarındaki 9 zamanlı ölçülmüş türküler, Aksak usûlüne göre irdelenmiştir ve Aksak usûlündeki türkülerin öğretimine yönelik bir öğretim modeli önerilmiştir.

🔖

Cite This Article

Toprak, B. (2019). Trt Repertuvarında Yer Alan Dokuz Zamanlı Ölçülmüş Türkülerin Aksak Usûlüne Göre İrdelenmesi ve Aksak Usûlündeki Türkülerin Öğretimine Yönelik Öğretim Modeli Önerisi. İSTEM, Sayı: 33, 167–188. https://doi.org/10.31591/istem.544573

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. KaynaklarArel, H. Sadettin. Türk Mûsikîsi Nazariyatı Dersleri. İstanbul: İleri Türk Mûsikîsi Konservatuvarı Yayınları, 1968.Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. “Türk Dil Kurumu”. Erişim: 10 Eylül 2018. http://www.tdk.gov.tr/Behar, Cem. Aşk Olmayınca Meşk Olmaz. 5. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2014.Aslan, Ferhat. “Âşık Edebiyatı ‘Usta Çırak Geleneği’ile Geleneksel Osmanlı Türk Müziği ‘Meşk Usûlü’nün Karşılaştırılması”. 38. ICANAS Uluslar arası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, (10-15 Eylül 2007 Ankara).Fonton, Charles. “Türk Mûsîkisi ve Nota Yazısı”. Mûsîkiden Müziğe Osmanlı/Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik. ed. Cem Behar.152-160. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2008.Gönül, Mehmet. “Türk Mûsikîsi Usûllerinin Gösterimi, İfadesi ve Tasnifine Bir Bakış”. İSTEM 25 (2015): 31-46. http://dergipark.gov.tr/download/articlefile/260971.Gönül, Mehmet. Türk Müziği Solfej-Makam-Usûl-Dikte Alıştırmaları. Ankara: Gece Kitaplığı, 2017.Gündeşli, Ali. Türk Halk Müziği Usûllerine Yönelik Yapılmış Çalışmaların Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, 2017.Gürbüz, Mehmet. “Trt Thm Repertuvarındaki Curcuna Usûlü ile Ölçülmüş Kerkük Türküleri Üzerine Bir İnceleme”. İSTEM 32 (2018): 345-356. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/610490.
  2. Hatipoğlu, Vasfi. Mesleki Müzik Eğitimi Veren Kurumlarda Türk Müziği Usûlleri Öğretiminin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2008.Kaçar, Gülçin Yahya. Türk Mûsikîsi Rehberi. Ankara: Maya Akademi Yayın Dağıtım Eğitim Danışmanlık, 2012.Koç, Mehmet. Trt Müzik Dairesi Başkanlı’nın Halk Müziği Repertuvarında Tespit Edilen Sözlü-Sözsüz Ezgilerdeki Usûl Sorunları Üzerine Bir Çalışma. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2010.Mûsikî Dergisi. “Geleneksel Müziklerin “Westernizasyonu Binilen Dalın Kesilmesi… Okan Murat Öztürk. Erişim: 10 Eylül 2018. http://www.musikidergisi.net/?p=388.Özkan, İsmail Hakkı. Türk Mûsikîsi Nazariyatı ve Usûlleri. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş, 2007.Öztürk, Okan Murat. “Benzerlik ve Farklılıklar: Bütünleşik bir ‘Geleneksel Anadolu Müziği’ Yaklaşımına Doğru”, Pan’a Armağan 20. Yıl Kitabı, 151-188. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2006.Öztürk, Serkan. Ses Eğitiminde Türkü Söylemeye Yönelik Öğretim Modeli ve Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, 2014.Sarısözen, Muzaffer. Türk Halk Mûsikîsi Usûlleri. Ankara: Resimli Posta Matbaası Ltd. Şirketi, 1962.Şimşek, Esma. “Âşık Veysel’in Âşıklık Geleneği İçerisindeki Yeri Üzerine Bir Değerlendirme”. AKRA 9 (2016): 117-126.Tanrıkorur, Cinuçen. “Türk Halk Mûsikîsi ve Klasik Türk Mûsikîsi”. Türk Halk Mûsikîsinde Çeşitli Görüşler. ed. Salih Turhan. 381-385. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1992.Terzi, Cihangir. Türk Halk Müziğinde Metrik Yapı. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuvarı Yayınları, 2015.Ungay, M. Hurşit. Türk Mûsîkisinde Usûller ve Kudüm. İstanbul: T. M. Devlet Konservatuvarı Yayınları, 1981.Yekta, Rauf. Türk Mûsikîsi. Trc. Orhan Nasuhioğlu. İstanbul: Pan Yay, 1986.Yedinota.com. Erişim: 20 Ekim 2018. www.yedinota.com. KaynaklarArel, H. Sadettin. Türk Mûsikîsi Nazariyatı Dersleri. İstanbul: İleri Türk Mûsikîsi Konservatuvarı Yayınları, 1968.Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. “Türk Dil Kurumu”. Erişim: 10 Eylül 2018. http://www.tdk.gov.tr/Behar, Cem. Aşk Olmayınca Meşk Olmaz. 5. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2014.Aslan, Ferhat. “Âşık Edebiyatı ‘Usta Çırak Geleneği’ile Geleneksel Osmanlı Türk Müziği ‘Meşk Usûlü’nün Karşılaştırılması”. 38. ICANAS Uluslar arası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, (10-15 Eylül 2007 Ankara).Fonton, Charles. “Türk Mûsîkisi ve Nota Yazısı”. Mûsîkiden Müziğe Osmanlı/Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik. ed. Cem Behar.152-160. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2008.Gönül, Mehmet. “Türk Mûsikîsi Usûllerinin Gösterimi, İfadesi ve Tasnifine Bir Bakış”. İSTEM 25 (2015): 31-46. http://dergipark.gov.tr/download/articlefile/260971.Gönül, Mehmet. Türk Müziği Solfej-Makam-Usûl-Dikte Alıştırmaları. Ankara: Gece Kitaplığı, 2017.Gündeşli, Ali. Türk Halk Müziği Usûllerine Yönelik Yapılmış Çalışmaların Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, 2017.Gürbüz, Mehmet. “Trt Thm Repertuvarındaki Curcuna Usûlü ile Ölçülmüş Kerkük Türküleri Üzerine Bir İnceleme”. İSTEM 32 (2018): 345-356. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/610490.
  3. Hatipoğlu, Vasfi. Mesleki Müzik Eğitimi Veren Kurumlarda Türk Müziği Usûlleri Öğretiminin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2008.Kaçar, Gülçin Yahya. Türk Mûsikîsi Rehberi. Ankara: Maya Akademi Yayın Dağıtım Eğitim Danışmanlık, 2012.Koç, Mehmet. Trt Müzik Dairesi Başkanlı’nın Halk Müziği Repertuvarında Tespit Edilen Sözlü-Sözsüz Ezgilerdeki Usûl Sorunları Üzerine Bir Çalışma. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2010.Mûsikî Dergisi. “Geleneksel Müziklerin “Westernizasyonu Binilen Dalın Kesilmesi… Okan Murat Öztürk. Erişim: 10 Eylül 2018. http://www.musikidergisi.net/?p=388.Özkan, İsmail Hakkı. Türk Mûsikîsi Nazariyatı ve Usûlleri. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş, 2007.Öztürk, Okan Murat. “Benzerlik ve Farklılıklar: Bütünleşik bir ‘Geleneksel Anadolu Müziği’ Yaklaşımına Doğru”, Pan’a Armağan 20. Yıl Kitabı, 151-188. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2006.Öztürk, Serkan. Ses Eğitiminde Türkü Söylemeye Yönelik Öğretim Modeli ve Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, 2014.Sarısözen, Muzaffer. Türk Halk Mûsikîsi Usûlleri. Ankara: Resimli Posta Matbaası Ltd. Şirketi, 1962.Şimşek, Esma. “Âşık Veysel’in Âşıklık Geleneği İçerisindeki Yeri Üzerine Bir Değerlendirme”. AKRA 9 (2016): 117-126.Tanrıkorur, Cinuçen. “Türk Halk Mûsikîsi ve Klasik Türk Mûsikîsi”. Türk Halk Mûsikîsinde Çeşitli Görüşler. ed. Salih Turhan. 381-385. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1992.Terzi, Cihangir. Türk Halk Müziğinde Metrik Yapı. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuvarı Yayınları, 2015.Ungay, M. Hurşit. Türk Mûsîkisinde Usûller ve Kudüm. İstanbul: T. M. Devlet Konservatuvarı Yayınları, 1981.Yekta, Rauf. Türk Mûsikîsi. Trc. Orhan Nasuhioğlu. İstanbul: Pan Yay, 1986.Yedinota.com. Erişim: 20 Ekim 2018. www.yedinota.com.