Abstract
-
Özet
Hayvancılık işletmelerinde üretilip küresel ısınmaya etkisi olan başlıca sera gazları, metan (CH,) ve diazot monoksit (N20)’tir. Türkiye’de toplam sera gazı üretiminin %7’si tarım ve hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Ruminantlar tarafından enterik fermantasyon sonucu üretilen CH, gazı, alınan yem miktarı, yemin sindirilebilirlik oranı ve bileşimi gibi faktörler ile yakından ilgilidir. Bu gaz, çevre için bir tehlike unsuru olması dışında, hayvanlarda verim düşüklüğüne sebep olması açısından da önemlidir. Hayvancılık işletmelerinde, CH, gazı çıkışı, enerji kaybı ile ilişkilendirilmekte, CH, gazı çıkışının azaltılması ile de dışarı salınmayan enerji işletmeye ürün, yani et ve süt olarak kazandırılabilmektedir. Bu sebeple başta enterik fermantasyon sonucu üretilen CH, gazı olmakla birlikte sera gazları yayılımının azaltılması gerekmektedir. Dünyada yapılan çalışmalarda, hayvancılık işletmeleri tarafından üretilen sera gazlarının azaltılmasına katkıda bulunabilecek pek çok seçeneğin olduğu bildirilmektedir. Bu seçenekler arasında, yemden yararlanma yeteneği yüksek hayvan ırklarının yetiştirilmesi, kaliteli ve enerjisi yüksek yemlerin kullanılması, rasyondaki kaba-kesif yem oranına dikkat edilmesi, rasyona yağ ve tanen gibi mitigant özelliği olan katkı maddelerinin ilavesi ve stratejik gübre yönetimi gibi yöntemler vardır. Ancak bu yöntemlerin işletme sahipleri tarafından kullanılabilmesi için, verim artışı sağladığının kanıtlanması ve uygulama maliyetinin getirisinden düşük olması gerekmektedir. Dolayısıyla, Türkiye’de hayvancılık kaynaklı sera gazı yayılımını azaltıcı etkisi olabilecek yöntemler ile bu yöntemlerin verimlilik ve kârlılık artışına etkisinin araştırılmasına yönelik çalışmaların yapılması için büyük bir potansiyel bulunmaktadır