Journals / Ekonomik Yaklaşım / 2009 / Cilt: 20 - Sayı: 72

Türkiye'de iktisadi faaliyet kollarında verimlilik ve etkinliğin üretim fonksiyonları ile incelenmesi

Pages
43–58
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

En yüksek artış 2004 – 2005 yıllarında madencilik ve taş ocakçılığı alanında gerçekleşmiştir. 10 farklı iktisadi faaliyet kolu içinde 2002 – 2004 dönemlerine göre 2004 – 2006 dönemleri arasında üretim faktörlerinin çok daha rasyonel kullanıldığı daha fazla kalkınma ve büyüme performansı gösterildiği tespit edilmiştir. 2002 – 2004 dönemleri arasında sermaye ve işgücü faktörleri arasında ikame özelliğinin bulunmasına karşın 2004 – 2006 dönemlerinde yoktur. 2002 – 2004 dönemleri arasında ölçeğe göre azalan getiri bulunmuşken 2004 – 2006 dönemlerinde ise ölçeğe göre artan getiri bulunmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İktisadi faaliyet kollarındaki verimlilik artışları, üretim faktörlerinin rasyonel kullanılıp kullanılmadığının göstergesi olduğu kadar, kalkınma ve büyüme performansları açısından da önemlidir.
📊
Key Findings & Data:Endüstriyel yapının verimliliği, üretim ölçeği, teknoloji ve sermaye yoğunluğu açısından incelenir.
💡
Conclusion & Impact:En yüksek artış 2004 – 2005 yıllarında madencilik ve taş ocakçılığı alanında gerçekleşmiştir. 10 farklı iktisadi faaliyet kolu içinde 2002 – 2004 dönemlerine göre 2004 – 2006 dönemleri arasında üretim faktörlerinin çok daha rasyonel kullanıldığı daha fazla kalkınma ve büyüme performansı gösterildiği tespit edilmiştir. 2002 – 2004 dönemleri arasında sermaye ve işgücü faktörleri arasında ikame özelliğinin bulunmasına karşın 2004 – 2006 dönemlerinde yoktur. 2002 – 2004 dönemleri arasında ölçeğe göre azalan getiri bulunmuşken 2004 – 2006 dönemlerinde ise ölçeğe göre artan getiri bulunmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:2004 – 2006 Verileri
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

İktisadi faaliyet kollarındaki verimlilik artışları, üretim faktörlerinin rasyonel kullanılıp kullanılmadığının göstergesi olduğu kadar, kalkınma ve büyüme performansları açısından da önemlidir. Endüstriyel yapının verimliliği, üretim ölçeği, teknoloji ve sermaye yoğunluğu açısından incelenir. Bir ekonomide yapısal özellikler gösteren ve farklı nedenlerden kaynaklanan aksaklıklar varsa, bu iktisadi faaliyet alanlarının üretim yapısına yansıyacaktır. Çalışmada hem uygulamada sağladığı pratik yararlar nedeniyle hem de Neoklasik İktisat teorisinin özelliklerini taşıması bakımından 2004 – 2006 dönemleri arasında 10 ayrı iktisadi faaliyet kolu için oluşturulan Cobb/Douglas üretim fonksiyonunu yardımıyla bilançoya dayalı mali etkinlik sınırları incelenmiştir. Çalışmada “Q” iktisadi faaliyet kollarının her bir finansal dönem için net kar/zarar değerleri, “L” sektördeki işyerlerinde yılda çalışılan işçi toplamı ve “K” iktisadi faaliyet kollarının yaratmış olduğu toplam aktif/pasif değerleri alınmıştır. Etkinlik skoru hesaplamak için Battese ve Coelli (1992) stokastik sınır analizi kullanılmıştır. Sonuçta 10 farklı iktisadi faaliyet kollarında ilgili dönemlerde etkinlik skorlarında sürekli bir artış gözlenmiştir. En yüksek artış 2004 – 2005 yıllarında madencilik ve taş ocakçılığı alanında gerçekleşmiştir. 10 farklı iktisadi faaliyet kolu içinde 2002 – 2004 dönemlerine göre 2004 – 2006 dönemleri arasında üretim faktörlerinin çok daha rasyonel kullanıldığı daha fazla kalkınma ve büyüme performansı gösterildiği tespit edilmiştir. 2002 – 2004 dönemleri arasında sermaye ve işgücü faktörleri arasında ikame özelliğinin bulunmasına karşın 2004 – 2006 dönemlerinde yoktur. 2002 – 2004 dönemleri arasında ölçeğe göre azalan getiri bulunmuşken 2004 – 2006 dönemlerinde ise ölçeğe göre artan getiri bulunmuştur.

🔖

Cite This Article

ATAN, M., ÜNVAN, Ö., UZUN, C. B., YAŞAR, Z. R. (2022). Türkiye'de iktisadi faaliyet kollarında verimlilik ve etkinliğin üretim fonksiyonları ile incelenmesi. Ekonomik Yaklaşım, Cilt: 20 - Sayı: 72, 43–58. https://ajindex.com/articles/499724

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. BALTAGI, Badi, H., (1995), “Econometric Analysis of Panel Data”, John Wiley, West Sussex. BATTESE, G.E. and COELLI, T.J. (1992), “Frontier Production Functions, Technical Efficiency and Panel Data: With Application to Paddy Farmers in India”, Journal of Productivity Analysis, 3, 153 - 169. BERGER, A.N., HUMPHREY, D.B., (1997), Efficiency of Financial Institutions: International Survey and Directions for Future Research, European Journal of Operational Research, Vol.98, No.2, 175 - 212. COELLI, T.J. (1992), “A Computer Program for Frontier Production Function Estimation: FRONTIER, Version 2.0”, Economics Letters, 39, 29 - 32. HSIAO, C., (1986), “Analysis of Panel Data”, Cambridge University Press,
  2. UK. İNAN, E., (2000), “Banka Etkinliğinin Ölçülmesi ve Düşük Enflasyon Sürecinde Bankalarda Etkinlik”, Bankacılar Dergisi, Sayı 34, 82 - 96. PAZARLIOĞLU, Vedat (2001), “1980 - 1990 Döneminde Türkiye’de İç Göç Üzerine Ekonometrik Model Çalışması”, Çukurova Üniversitesi, 5.Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu, http://www.ceterisparibus.net/kongre/cukurova_5.htm, 15.04. 2009.
  3. TATOĞLU, YERDELEN, F., (2005), “Sermaye Piyasasında Riskin Sınırlı Bağımlı Değişkenli Panel Veri Modelleri ile Analizi”, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, İstanbul. www.tuik.gov.tr, Erişim Tarihi: 09:03:2009 www.tcmb.gov.tr, Erişim Tarihi: 09:03:2009