SavedAdd your journal

Journals / Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 14 - Sayı: 14

Büveyhîlerin Din Siyaseti Bağlamında Eşarîlik’in Gelişimine Katkıları

İsmail PIRLANTA
Pages
167–191
Publication Date
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu bağlamda makalemizde Büveyhî iktidarı döneminde Eşarîlik’in gelişim seyri hakkında bilgiler vermeyi amaçlamaktayız.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İslam tarihinde, iktidarı elinde tutan unsurların hâkimiyetlerini daha sağlam bir şekilde tesis etmek gayesine matuf olarak çoğu zaman bazı mezheplere toleranslı yaklaştıkları görülmüştür.
📊
Key Findings & Data:Zikri geçen bu hususiyetler iktidarların idari mekanizma anlamında meşruiyetlerini tabana yayma açısından etkili bir yöntem olarak telakki edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu bağlamda makalemizde Büveyhî iktidarı döneminde Eşarîlik’in gelişim seyri hakkında bilgiler vermeyi amaçlamaktayız.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Büveyhîler · Eşarîlik · Sâhib b. Abbâd

Özet

İslam tarihinde, iktidarı elinde tutan unsurların hâkimiyetlerini daha sağlam bir şekilde tesis etmek gayesine matuf olarak çoğu zaman bazı mezheplere toleranslı yaklaştıkları görülmüştür. Bunun yanında kimi iktidarların birkaç mezhep arasında bir denge siyaseti güttüğü de vaki olmuştur. Zikri geçen bu hususiyetler iktidarların idari mekanizma anlamında meşruiyetlerini tabana yayma açısından etkili bir yöntem olarak telakki edilmiştir. Ayrıcalık kazanan mezhepler siyasi iktidarlar için sağlamış oldukları faydalara ilaveten asıl olumlu katkıları kendilerine yapmışlardır. Zira mevcut iktidardan almış oldukları destek hem görüşlerinin yayılmasında hem de nüfuz alanlarının genişlemesin de onlara avantajlar sağlamıştır. Bu açıdan bakıldığında pek çok amelî veya itikadî mezhebin kimi zaman direkt olarak sebebini, bazen de sonucunu siyasetin şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Anlatılan hususlar Eşarîlik bağlamında değerlendirildiğinde siyasi yönetimlerin bu mezhebin oluşumu ve tesir alanının genişlemesinde de etkili oldukları görülmektedir. Bu bağlamda makalemizde Büveyhî iktidarı döneminde Eşarîlik’in gelişim seyri hakkında bilgiler vermeyi amaçlamaktayız.

🔖

Cite This Article

PIRLANTA, İ. (2018). Büveyhîlerin Din Siyaseti Bağlamında Eşarîlik’in Gelişimine Katkıları. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 14, 167–191. https://ajindex.com/articles/480105

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Abdulhamid, İrfan. “Eş'ârî”. DİA. 11: 444. İstanbul: 1995.
  2. Akoğlu, Muharrem. Büveyhiler Döneminde Mutezile. Ankara: 2008.
  3. Ateş, Ahmed. “Deylem”. İA. 3:568. İstanbul: 1963.
  4. Azimli, Mehmet. “Sünni Hilafete Tahakküm Kurmuş Bir Şiî Hanedan: Büveyhîler”. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 7/2 (2005): 19-32. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkâhir b. Tâhir b. Muhammed. Usûlu’d-dîn. Beyrut: Dârü’l-Âfâki'l-Cedîde, 1981. Bâkıllânî, Kâdî Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib. el-İnsâf fîmâ yecibu i‘tikâduhû velâ yecûzu el-cehl bihî. Thk. M. Z. el-Kevserî. Kahire: Müessesetü'l-Hancî, 1963; thk. I. A. Haydar. Beyrut: Âlemü'l-Kütüb, 1986. Bedevî, Abdurrahman. Mezâhibu'l-İslâmiyyîn. Beyrut, 1996.
  5. Bozkuş, Metin. Büveyhîler ve Şiîlik. Sivas: 2003. el-İstahrî, Ebû İshâk İbrâhim b. Muhammed el-Fârisî. Kitâbu Mesâliki’l-Memâlik. Leiden: 1927. el-Eş'arî, Ebu'I-Hasen. Risâle fî istihsâni'l-havd fî ilmi'l-kelâm. Richard J. Mc. Carty, The Theology of al-Ash'ârî içinde. Beyrut: 1953. el-Hamevî, Ebu Abdillah Yakut. Mu'cemu'l-udebâ, 1-10. cilt. Kahire: Dâru'l-Fikr, 1980. el-Hemedânî, Kâdî Abdulcebbâr Abdullah b. Ahmed. el-Muhît bi’t-teklîf. Tah. Ö. S. Azmi, Kahire ts. el-Hemedânî, Muhammed b. Abdilmelik. Tekmiletü târîhi't-Taberî. Târîhü'l-ümem ve'l-mülûk içinde. Thk., Muhammed Ebü'l-Fadl İbrahim. 11: 354-355. Beyrut ts. el-İsfahanî, Ebu’l-Ferec. Makâtilü’t-Tâlibiyyîn. Thk. Seyyid Ahmed. Beyrut: 1987. el-Makdisî, Ahsenu’t-tekâsim fî mârifeti’l-ekâlim. Ed. M. D. De Goeje. Leiden: 1906. el-Mütevellî, Ebû Saîd Abdurrahmân b. el-Me’mûn en-Nîsâbûrî. el-Ğunye fî usûli‟d-dîn. Thk. I. A. Haydar. Beyrut: 1987. es-Sübkî, Ebu Nasr Abdulvehhâb b. Takiyyüddîn. Tabakâtü’ş-şafiîyyeti'l-kübrâ. 1-6. Mısır, ts. eş-Şehristanî, Abdulkerim. el-Milel ve'n-nihâl. 1. cilt. Beyrut: 1406/1986.
  6. Demircan, Adnan. Hz. Ali’nin Hilâfet Hakkı Meselesinde Gadîr-i Hum Olayı. İstanbul: Beyan Yay., 2014. Eş'arî, Ebu'l-Hasen. el-İbâne 'an usûli'd-diyâne, Medine: 1410. et-Taftazanî, Ebu'I-Vefâ. Kelam İlminin Belli Başlı Meseleleri. Trc. Şerafeddin Gölcük. İstanbul: 1980.
  7. Gölcük, Şerafettin. “Bâkıllânî”. DİA. 4: 531. İstanbul: 1991.
  8. Güner, Ahmet. Büveyhîler’den Adudu’d-Devle ve Dönemi. İzmir: 1992.
  9. Güner, Ahmet. “Büveyhîler Dönemi ve Çok Seslilik”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 12 (1999): 47-72.
  10. Güner, Ahmet. Büveyhîlerin Şiî-Sünnî Siyaseti. İzmir: 1999.
  11. Hasan İbrahim, Hasan. Siyasî-Dinî-Kültürel-Sosyal İslâm Tarihi. 3. cilt. Çev. İsmail Yiğit, Sadreddin Gümüş, Hamdi Aktaş. İstanbul: 1987. Hilâl es-Sâbî,