Journals / Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 1 - Sayı: 2

BURSA ESKİ KAPLICA: MİMAR VE YAPININ ORİJİNİ MESELESİ

Pages
3–43
Publication Date
2018-10-12
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makalede yapının tarihlendirilmesine dair yeni bazı tespitler ile birlikte, esas olarak yapının orijini ve mimarı konusu ele alınarak değerlendirilecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bursa Eski Kaplıca’nın kesin inşa tarihini ortaya koyan her hangi bir belge bulunmamakla birlikte gerek Osmanlı kronikleri, gerekse arşiv belgelerinde yer alan bilgiler yapının I.
📊
Key Findings & Data:Bu plan şeması Roma Mauseliumları ile 6. yüzyıl Bizans vaftizhaneleri ve bazı kiliselerde de tercih edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede yapının tarihlendirilmesine dair yeni bazı tespitler ile birlikte, esas olarak yapının orijini ve mimarı konusu ele alınarak değerlendirilecektir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Erken Osmanlı · Mimari · Bursa

Özet

Bursa Eski Kaplıca’nın kesin inşa tarihini ortaya koyan her hangi bir belge bulunmamakla birlikte gerek Osmanlı kronikleri, gerekse arşiv belgelerinde yer alan bilgiler yapının I. Murad döneminde inşa edilmiş olduğunu ortaya koyar. Bursa Eski Kaplıca’nın “Yıldızvari Sıcaklıklı Tip” olarak tanımlanan ve antik dönem hamamları ile ilişkilendirilen sekizgen planlı sıcaklık bölümünün dört köşesinde yer alan yarım daire nişlerden ibaret mekan düzeninin öncül örnekleri Roma ve Geç Antik dönem Hamamlarında karşımıza çıkmaktadır. Bu plan şeması Roma Mauseliumları ile 6. yüzyıl Bizans vaftizhaneleri ve bazı kiliselerde de tercih edilmiştir. Söz konusu plan tipi ile yapının cephe düzeni ve malzeme teknik detaylarında karşımıza çıkan Geç Dönem Bizans Mimarisi’nde yaygın kullanımı gözlenen bazı unsurlar, Bursa Eski Kaplıca’nın özellikle yapıyı gören Avrupalı seyyahlar tarafından bir Bizans yapısı olarak tanıtılmasına sebep olmuş, bazı araştırmacılar seyyahlarla aynı görüşü savunmuş; bazı araştırmacılar ise kaplıcanın Türk mimar ve ustalar tarafından inşa edildiği yönünde görüş bildirmişlerdir. Çok sayıda yayında değinilen bir yapı olmasına karşın Eski Kaplıca monografik bir çalışmaya konu olmamış, yapıya dair belge ve bilgiler kapsamlı bir değerlendirmede ele alınmamıştır. Yapının mimarı ve orijini hususunda ise farklı görüşler güncelliğini korumakta, bir fikir birliğine varılmadığı anlaşılmaktadır. Bu makalede yapının tarihlendirilmesine dair yeni bazı tespitler ile birlikte, esas olarak yapının orijini ve mimarı konusu ele alınarak değerlendirilecektir.

🔖

Cite This Article

YILMAZYAŞAR, H. (2018). BURSA ESKİ KAPLICA: MİMAR VE YAPININ ORİJİNİ MESELESİ. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 2, 3–43. https://ajindex.com/articles/460263

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. KAYNAKÇAArmi, C. E. (2004). Desingn and construction in Romanesque architecture. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Armi, C. E. (2000). The corbel table. Gesta, 39(2), 89-116.
  3. Aru, K. A. (1949). Türk hamamları etüdü. Yayınlanmamış Doçentlik Tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi.
  4. Aslanapa, O. (2004) Osmanlı Devri mimarisi. İstanbul: İnkılap Kitabevi. Atsız, (1992). Aşıkpaşaoğlu tarihi. Ankara:
  5. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  6. Ayverdi, E. H. (1966). Osmanlı mimarisinin ilk devri. İstanbul:
  7. Fetih Cemiyeti Yayınları.
  8. Barsanti, C. (2010). L’antico bagno (Eski Kaplica) di Bursa: ieri e oggi, in “Alle gentili arti ammaestra”. Studi in onore di Alkistis Proiou (Testi e studi bizantino-neoellenici), Roma, s.125-161
  9. Başar, F. (2010). Çirmen Savaşı'nın Balkan Tarihindeki Yeri. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, (12), 51-55.
  10. Baykal, K. (1950). Bursa ve anıtları. İstanbul: Eski Eserleri Sevenler Derneği Yayınları.
  11. Bekker, I. (1838). Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus. Bonn: E. Weber. Benedum, J. (1978). Der Badearzt Asklepiades und seine bithynische Heimat. Gesnarus 35, s. 20-43
  12. Bernard, C. A. (1842). Les Bains de Brousse, En Bithynie (Turquie D’Asie), İstanbul: Imprimerie De Mille Préres. Beşbaş, N. Ve H. Denizli. (1983). Türkiye’de vakıf abideler ve eski eserler 3. Cilt. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  13. Botez, A. E. (2013). The tectonics of Byzantine architecture. First International Conference on Architecture and Urban Design. s. 189-204.
  14. Brandt, O. vd. (2014). Photomodelling as an Instrument for Stratigraphic Analysis of Standing Buildings: the Baptistery of Albenga, in Rivista di Archeologia Cristiana, 90 (2014), pp. 259-293.
  15. Corsten, T. (1991-1993). Die Inschriften von Prusa ad Olympum. Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien 39-40. 2 vols. Bonn: Habelt. Covel, J. Diary, British Museum, Mus., Add. 22.912. Çaylak Türker, A. (2014). Çanakkale’den Ion-Impost Sütun Başlıkları, OLBA, vol. XXII, pp.337-368.
  16. Çetintaş, S. (1952). Türk mimari anıtları - Osmanlı Devri - Bursa’da Murad I. Beyazıd I. binaları. İstanbul:
  17. Milli Eğitim Basımevi. Ecochard, M. ve C. Le Coeur (1943). Les Bains De Damas. Beyrut: Institut Français de Damas. Ersen, A. (1986). Erken Osmanlı mimarisinde cephe biçim düzenleri ve Bizans etkilerinin niteliği. İstanbul: İTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  18. Eyice, S. (1960). İznik'te Büyük Hamam ve Osmanlı Devri hamamları hakkında bir deneme. Tarih Dergisi, 11, 99-120.
  19. Faroqhi, S. (2010).