Journals / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 3 - Sayı: 1

Divan Şiirinde Para Birimlerinin Gerçek Anlamı Dışında Kullanımı

Pages
75–95
Publication Date
2019-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışmada incelediğimiz divan ve mesnevilerde, Osmanlı devletinin kuruluşundan 19. yüzyıla kadar tedavülde olan madeni para birimlerinin gerçek anlamı dışında nasıl kullanıldığı, âdet-gelenek içerisinde nasıl konu olduğu ve hangi benzetmelere konu edildiği üzerinde duracağız.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İnsanoğlunun tüketebileceğinden veya ihtiyacından fazlasını üretmeye başlaması ticaretin ortaya çıkmasındaki önemli etkenlerden biri olmuştur.
📊
Key Findings & Data:Üretim fazlasını kendinde olmayanla değiştirme isteği başlangıçta trampa denilen takas yöntemini doğurmuş, bu yöntem zamanla ürün mübadelesinde değerli kumaş, deri ve madenlerin kullanılmasına önayak olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada incelediğimiz divan ve mesnevilerde, Osmanlı devletinin kuruluşundan 19. yüzyıla kadar tedavülde olan madeni para birimlerinin gerçek anlamı dışında nasıl kullanıldığı, âdet-gelenek içerisinde nasıl konu olduğu ve hangi benzetmelere konu edildiği üzerinde duracağız.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Divan şiiri · para birimleri · mecaz

Özet

İnsanoğlunun tüketebileceğinden veya ihtiyacından fazlasını üretmeye başlaması ticaretin ortaya çıkmasındaki önemli etkenlerden biri olmuştur. Üretim fazlasını kendinde olmayanla değiştirme isteği başlangıçta trampa denilen takas yöntemini doğurmuş, bu yöntem zamanla ürün mübadelesinde değerli kumaş, deri ve madenlerin kullanılmasına önayak olmuştur. Ticari faaliyetlerinin ülke sınırları dışına taşıp uluslararası boyuta taşınması ile alışverişin hızlı ve kolay yapılması isteği veya arayışının sonucunda para bulunmuştur. Parayla birlikte ticari faaliyetler daha kolay ve geniş coğrafyalarda yapılmaya başlanmış ve ekonomik hayat, maddi refah, zenginlik gibi unsurlar bir devlet için en az siyasi veya askeri güç kadar önem arz etmiştir. Yaşadığı coğrafyada söz sahibi olmak ve dünya siyasetine yön vermek isteyen her devlet gibi Osmanlı Devleti de ticarete önem vermiş, bunun için sıkı para politikaları izlemiştir. Yüzyıllar boyunca hem örnek alıp başka devletlere ait para birimlerini kullanmış hem de kendi para birimlerini üretmiştir. Maddi kültür unsurlarından olan para birimleri, içinde bulunduğu toplumun parçası olan ve bu topluma ait her türlü malzemeyi şiirlerine yansıtan divan şairleri tarafından şiirde bir malzeme olarak kullanılmıştır. Kuşkusuz bu kullanım para birimlerinin gerçek manaları veya alışverişteki maddi kullanımlarıyla sınırlı kalmamıştır. Sanatçı hassasiyetinin devreye girmesiyle para birimleri çeşitli teşbihler ve mecazlı kullanımlarla, atasözü ve deyimler eşliğinde, gelenek ve kültüre ait kavramlarla karşımıza çıkmıştır. Bu çalışmada incelediğimiz divan ve mesnevilerde, Osmanlı devletinin kuruluşundan 19. yüzyıla kadar tedavülde olan madeni para birimlerinin gerçek anlamı dışında nasıl kullanıldığı, âdet-gelenek içerisinde nasıl konu olduğu ve hangi benzetmelere konu edildiği üzerinde duracağız.

🔖

Cite This Article

YÜKSEL, Y. (2019). Divan Şiirinde Para Birimlerinin Gerçek Anlamı Dışında Kullanımı. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 1, 75–95. https://ajindex.com/articles/454258

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Âgâh Dîvânı (2012). Haz. Şerife Akpınar. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 02.07.2014). Ahmed-i Rıdvân, Rıdvâniyye (2006). Haz. Nebi Yılmaz. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2016).
  2. Akdağ, Mustafa (2014). Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi. İstanbul:
  3. YKY. Akyıldız, Ali (2007). Para. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi cilt:34. S. 163-166. Âşık Çelebi Dîvânı (ty.). Haz. Filiz Kılıç. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 02.07.2014). Âşık Paşa, Garib-Nâme (2000). Haz. Kemal Yavuz. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2016). Ayşe Teymûrî Dîvânı (2013). Haz. Abuzer Kalyon. Ankara: Akçağ Yayınları. Bâkî Dîvânı-Tenkitli Basım (1994). Haz. Sabahattin Küçük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Behiştî Dîvânı, Haz. Yaşar Aydemir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 02.07.2014). Bursalı Rahmî Dîvânı (2011). Haz. Mustafa ERDOĞAN. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 02.07.2014).
  4. Devellioğlu, Ferit (2012). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat. Ankara: Aydın Kitebevi. Emrî Dîvânı (ty.). Haz. Mehmet A. Yekta Saraç. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 02.07.2014). Firâkî (2017). Husrev ü Şîrîn. Haz. Asuman Bayram. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2016). Fuzûlî Dîvânı (1990). Haz. Kenan Akyüz-Süheyl Beken-Sedit Yüksel-Müjgan Cunbur, Ankara: Akçağ Yayınları. Gelibolulu Mustafa Âlî, Mihr ü Mâh (2010). Haz. Ahmet İçli. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2016).
  5. Gülşehri, Mantıku’t-Tayr. Haz. Kemal Yavuz. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2016). Hamdullah Hamdî Dîvânı (Ty.). Haz: Ali Emre Özyıldırım. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 02.07.2014). Hayâlî Divanı (1992). Haz. Ali Nihat Tarlan. Ankara: Akçağ Yayınları. İbrahim Tırsî ve Dîvân’ı, İnceleme-Tenkidli Metin. Haz. Kadriye Yılmaz Orak. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2014).
  6. İnalcık, Halil (1996). Filori. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi cilt:13. S. 106-107. Keçecizâde İzzet Molla, Mihnetkeşan. Haz. Ali Emre Özyıldırım. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (erişim tarihi: 07.07.2016).
  7. Kolerkılıç, Ekrem (1958). Osmanlı İmparatorluğunda Para. Ankara:
  8. Doğuş Ltd. Şirketi Matbaası. Kuşoğlu, Mehmet Zeki (2006). Resimli Ansiklopedik Kuyumculuk ve Maden Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ötüken. Lâmiî Çelebi (2017). Ferhâd İle Şîrîn. Haz. Hasan Ali Esir. http://ekitap. kulturturizm.gov.tr (e