AI Summary & Key Takeaways
AI InsightWe do not know whether bull-men took part in these ceremonies or not due to the tablets being broken.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Among the artefacts won to the Hittite World during the third period of excavations at Eskiyapar is a fragment of a relief vase that drew our attention back to this type of vase. It is known that in the course of the Museum of Anatolian Civilization s excavations at Eskiyapar in previous years a large number of relief fragments were discovered in a large, destroyed, building. In the room where they were found was also a small, naked, female figurine and a container decorated with a relief bull s head; on account of these items this room was interpreted as being part of a religious building. It is established that all the fragments found in the room derived from six different vases, which interpretation and assessment in the 1980s proved to be a valuable contribution from Eskiyapar to Hittite relief vase art. In addition to the other artefacts this drew to attention Eskiyapar s position as a strong cult centre in the Heartland of the Hitite region The relief fragment that is the subject of this article was recovered from the debris of the 4th level of the Höyük s north side in 2010. The vase is idistinguishable from the nand k, Bitik, and Hüseyindede vase group of the Old Hittite period, it has a well-fired clay with small sand mica inclusions (goldglimmer) and a red slip. The bull-headed man on the Eskiyapar relief vase fragment belongs to a broken part of a scene relating to the Bull God cult. The bull-headed Hittite man holds an animal in his raised right hand. The animal is held from its hind leg in a head-down position and is probably a bull. The wearing of various animal masks by the participants in Hittite ceremonies is a known practice. In the Arpiya ritual a group wear goatskins and howl like wolves. In some texts relating to the culture of the Hatti god Teteshapi, probably the festivities of purullili(ya), in the ceremonial hunting dances the dancers wear bear or leopard masks. In the KI.LAM festival a group of dancing participants wear special costumes. Moreover there are examples known as wolf-men. Again, at the same festival a leopard man wears the skin and head of the animal. We do not know whether bull-men took part in these ceremonies or not due to the tablets being broken.
Özet
Eskiyaparda 2010 yılında başlayan üçüncü dönem kazılarında Hitit dünyasına kazandırılan eserler arasında yer alan kabartmalı bir vazo parçası, bu tür vazolara yeniden dikkatimizi çekmiştir. Bilindiği gibi önceki yıllarda Eskiyaparda Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinin kazıları sırasında gün ışı- ğına çıkarılan çok sayıdaki kabartmalı parçanın tahrip edilmiş büyük bir binaya ait oldukları belirtilmiştir. Bulundukları oda içinde ayrıca çıplak kadın heykelcikleri, kabartma boğa başlarıyla süslü kapların ele geçtiği ifade edilerek, bu odanın dini bir yapının parçası olduğu yorumu yapılmıştı. Odada bulunan tüm parçaların 6 ayrı vazoya ait olduğu vurgulanmış, yapılan yorum ve değerlendirmelerle 1980li yıllarda Eskiyapardan Hitit kabartmalı vazo sanatına değerli katkılar sağlanmıştır. Ayrıca bulunan diğer eserler de dikkate alınarak Eskiyaparın Hitit merkez bölgesinde güçlü bir kült merkezi olduğu kabul edilmektedir. Bu makaleye konu olan kabartmalı parça ise 2010 yılında höyüğün kuzey yamacında 4. seviye yıkıntısı içinde ele geçmiştir. Vazo, Eski Hititte gördüğümüz altınımsı ince kum mika katkılı (goldglimmer), pişkin bir hamura sahip, kırmızı astarıyla teknik açıdan Inandık, Bitik ve Hüseyindede grubu vazolarından farksızdır. Eskiyapar kabartmalı vazo parçası üzerindeki bo- ğa başlı adam, Boğa Tanrıya tapınımla ilişkili komposizyona ait bir sahnenin kırık parçasına aittir. Bo- ğa başlı Hititli yukarı kaldırdığı sağ elinde boğa olması muhtemel bir hayvanı arka bacağından baş aşağı pozisyonda tutar. Eskiyapar figürünün boğa maskesi takmış olması da bir olasılıktır. Hitit törenlerinde görevlilerin çeşitli hayvan maskelerini giymesi bilinen bir uygulamadır. Arpiya ritülelinde bir grup genç keçi derisi giyerler ve kurt gibi ulurlar. Hatti tanrısı Teteshapi kültürüyle ilgili olarak olası- lıkla purullili(ya) bayramıyla ilişkili bazı metinlerdeki törensel av danslarında dansçılar, ayı ya da leopar maskeleri takarlar. KI.LAM festivalinde dans eden bir grup görevli özel kostümler giyer. Ayrıca kurt adam olarak tanınanlar mevcuttur. Yine aynı festivalde leopar adam, derisi ve kafası giyilir. Belgelerde geçen Boğa adam ların törenlerde görev alıp almadıkları konusunda tabletlerin kırık olmaları nedeniyle bilgi alınamadığı belirtilmektedir. Törenlerde diğer hayvanların maskesini giyen gö- revliler hakkında metinlerde bilgi bulunmasına rağmen, boğa maskesinin giyilmesine ilişkin bir kanıt şimdilik mevcut değildir. Tabletlerin kırık olması nedeniyle ya da söz konusu sahne ile ilgili bir metin şimdilik bulunmamış olabilir.