Journals / Ankara Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Traditional Sof Weavings of Ankara

Geleneksel Ankara Sof Dokumaları

Pages
170–179
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca sofun dokunduğu dokuma tezgâhları hakkında bilgi verilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Ankara keçisi, Ankara ve çevresinde yetiştiriciliği yapılan bu coğrafyaya özgü önemli bir keçi ırkıdır.
📊
Key Findings & Data:Geçmişte önemli kültürel bir değer olan sofun günümüzde dokunmamasına rağmen kültürel açıdan sahip çıkılması gereken bir değer olduğu düşünülmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca sofun dokunduğu dokuma tezgâhları hakkında bilgi verilmiştir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Ankara keçisi, Ankara ve çevresinde yetiştiriciliği yapılan bu coğrafyaya özgü önemli bir keçi ırkıdır. Tekstil sanayinde hayvansal lifler arasında uzunluğu, mukavemeti, parlaklığı ile önemli bir yere sahip olan, modaya göre tüketimi yıldan yıla değişen tiftik; Anadolu’nun kırsal kesiminin gelir kaynağıdır ve el sanatları açısından dokuma ve örmelerde kullanılan başlıca hammaddelerden biridir. Ankara sofu, Ankara keçisinden elde edilen tiftikten dokunan bir çeşit kumaştır.Tiftik lifinin eğrilip iplik haline getirilmesi, iplikten sof kumaşın dokunması, boyanması, kısacası sof yapımı Ankara ve yöresine ait özgün bir el sanatıydı. Ankara keçisi tiftiğinden üretilen, toplumun seçkin kesimleri tarafından tercih edilen sof dokumaları Ankara ili ve İç Anadolu bölgesine özgü geleneksel dokumalardandır. Günümüzde dokunulmamakta ve örnekleri sadece müzelerde görülmektedir. Bu bakımdan, Ankara sofu bu coğrafyaya ait kültürel miraslardan biridir. Yapılan literatür incelemelerinde Ankara Etnoğrafya Müzesi’nde iki, Sadberk Hanım Müzesi’nde bir sof örneği olduğu tespit edilmiştir. Ancak Ankara Etnoğrafya Müzesi’nde yürütülen çalışmada iki yerine beş adet sof dokuma ile karşılaşılmıştır. Geçmişte önemli kültürel bir değer olan sofun günümüzde dokunmamasına rağmen kültürel açıdan sahip çıkılması gereken bir değer olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, Ankara sofunun özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ankara Etnoğrafya Müzesi’nde bulunan beş adet sof dokumanın en, boy, atkı-çözgü sıklığı, dokuma kalınlığı gibi bazı özellikleri incelenmiş ve fotoğraflarla belgelenmiştir. Ayrıca sofun dokunduğu dokuma tezgâhları hakkında bilgi verilmiştir.

Özet

Ankara keçisi, Ankara ve çevresinde yetiştiriciliği yapılan bu coğrafyaya özgü önemli bir keçi ırkıdır. Tekstil sanayinde hayvansal lifler arasında uzunluğu, mukavemeti, parlaklığı ile önemli bir yere sahip olan, modaya göre tüketimi yıldan yıla değişen tiftik; Anadolu'nun kırsal kesiminin gelir kaynağıdır ve el sanatları açısından dokuma ve örmelerde kullanılan başlıca hammaddelerden biridir. Ankara sofu, Ankara keçisinden elde edilen tiftikten dokunan bir çeşit kumaştır.Tiftik lifinin eğrilip iplik haline getirilmesi, iplikten sof kumaşın dokunması, boyanması, kısacası sof yapımı Ankara ve yöresine ait özgün bir el sanatıydı. Ankara keçisi tiftiğinden üretilen, toplumun seçkin kesimleri tarafından tercih edilen sof dokumaları Ankara ili ve İç Anadolu bölgesine özgü geleneksel dokumalardandır. Günümüzde dokunulmamakta ve örnekleri sadece müzelerde görülmektedir. Bu bakımdan, Ankara sofu bu coğrafyaya ait kültürel miraslardan biridir. Yapılan literatür incelemelerinde Ankara Etnoğrafya Müzesi'nde iki, Sadberk Hanım Müzesi'nde bir sof örneği olduğu tespit edilmiştir. Ancak Ankara Etnoğrafya Müzesi'nde yürütülen çalışmada iki yerine beş adet sof dokuma ile karşılaşılmıştır. Geçmişte önemli kültürel bir değer olan sofun günümüzde dokunmamasına rağmen kültürel açıdan sahip çıkılması gereken bir değer olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, Ankara sofunun özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ankara Etnoğrafya Müzesi'nde bulunan beş adet sof dokumanın en, boy, atkı-çözgü sıklığı, dokuma kalınlığı gibi bazı özellikleri incelenmiş ve fotoğraflarla belgelenmiştir. Ayrıca sofun dokunduğu dokuma tezgâhları hakkında bilgi verilmiştir.

🔖

Cite This Article

YANAR, A., AKPINARLI, F. (2022). Traditional Sof Weavings of Ankara. Ankara Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 170–179. https://ajindex.com/articles/440847

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Akpınarlı, F. (1996). Şanlıurfa cülha dokumacılığı (Cilt,13). Şanlıurfa: Şanlıurfa İli Kültür Eğitim Sanat ve Araştırma Vakfı Yayınları.
  2. Aktan, S. (1982). Ankara sofu. Türk Folklor Araştırmaları, 44, 7-20.
  3. Arlı, M. ve Yazıcıoğlu, Y. (1993). Tiftik el sanatları. Ankara Keçisi ve Tiftik Kongresi’93 içinde (ss. 35-37). Ankara: Orta Anadolu İhracatçıları Birliği. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı. (2012). Küçükbaş hayvancılık çalıştayı raporu. 12.03.2016 tarihinde http://www.daka.org. tr/panel/files/files/yayinlar/kucukbas_2012.pdf adresinden erişildi. Davaslıgil, Ş. (1966). Türkiye tiftiklerinin kıymetlendirilmesi. Tiftik Elyafı Menşei, Özellikleri, Kullanıldığı Yerler, İşlenmesi. Ankara: TÜBİTAK Projesi: MAG-55. Kısım 1. Dellal, G.,Eliçin, A., Tuncel, E., Erdoğan, Z., Taşkın, T., Cengiz, F., vd. (2010). Türkiye’de hayvansal lif üretiminin durumu ve geleceği. Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi içinde (ss. 735-757). Ankara: TMMOB Ziraat Mühendisliği Odası. Doğruol, H. (t.y.). Bir Anadolu zenginliğinin Ayaş’ta biçimlenmesi: Tiftik Yünü. Dün, bugün ve Daima: Tiftik Ürünleri ve Kültürel Zenginlikleri ile Ayaş içinde. Ankara:
  4. VEKAM. Duran, H. (2011). Tiftik. Ankara: Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ev Ekonomisi El Sanatları Anabilim Dalı Dönem Projesi. Erdoğan, Z. ve Jirousek, C. (2005). Ankara (Angora) goathair: The Turkish Mohair Tradition. R. T. Marchese (Ed.).TheFabric of Life içinde (ss. 209-224). New York: Global Academic Publishing. Ertem, F. (1970). Tiftik ihracatının murakabesine dair nizamname gereğince sınıflandırılan ve ihraç edilen tiftiklerimizin bazı teknolojik özellikleri ve dünya standartlarına intibak imkanları üzerinde araştırmalar. Ankara: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Lif Teknolojisi ve Köy El Sanatları Ev Ekonomisi Kürsüsü. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü (2014). 2013 yılı tiftik raporu. 12.03.2016 tarihinde http:// koop.gtb.gov.tr/data/5342b6ec487c8ea5e4b4d9c2/2013%20 Tiftik%20Raporu.pdf adresinden erişildi. Gürtanın, N. (1972). Siirt ili dahilinde yetiştirilen tiftik keçilerinin lifleri ve bunların mamulleri üzerinde yapılan bazı teknolojik araştırmalar.Ankara: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Lif Teknolojisi ve Köy Sanatları- Ev Ekonomisi Kürsüsü. İmer, Z. (1993). Ankara sofları. Ankara Keçisi ve Tiftik Kongresi’93 içinde (ss. 38-42). Ankara: Orta Anadolu İhracatçıları Birliği. Kaya, F., Ergenekon, C. (1989). Mekikli el dokumacılığı. Ankara:
  5. G.Ü.M.E.F. Yayınevi.
  6. Su, K. (1982). Tift