Journals / Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 2

AHMED RÂŞİD’İN PEND-NÂME-İ LOKMAN HEKİM TERCEME-İ MANZUMESİ ADLI MESNEVİSİ

Pages
71–103
Publication Date
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmamızda, şahsî kütüphanemizde bulunan, H.1324/M.1906 yılında İstanbul’da basılmış bu eserin tanıtımı ve Arap harflerinden Latin alfabesine aktarımı yapılacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Pend-nâme; muhtevasını, öğütlerin teşkil ettiği dinî-ahlâkî mahiyetteki eserlere verilen genel addır.
📊
Key Findings & Data:Peygamber mi yoksa velî mi olduğu hususunda bazı tartışmaların olduğu Hz.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmamızda, şahsî kütüphanemizde bulunan, H.1324/M.1906 yılında İstanbul’da basılmış bu eserin tanıtımı ve Arap harflerinden Latin alfabesine aktarımı yapılacaktır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Hz. Lokman · Ahmed Râşid · Mesnevi

Özet

Öz Pend-nâme; muhtevasını, öğütlerin teşkil ettiği dinî-ahlâkî mahiyetteki eserlere verilen genel addır. Edebiyatımızda bu alanda yazılan sayısı yüzü aşkın pek çok eser mevcuttur. Özellikle pend-nâme/nasihat-nâme geleneğinin ortaya çıkmasının müsebbiblerinden biri olarak kabul gören Hz. Lokman’ın uyarı, tavsiye ve vasiyetlerini, gerek eser içinde bir bölüm gerek müstakil olarak ele alan manzum ve mensur bir takım eserlerin varlığı söz konusudur. Peygamber mi yoksa velî mi olduğu hususunda bazı tartışmaların olduğu Hz. Lokman, Kur’an-ı Kerim’in 31. sûresine ad olmuş, oğluna verdiği nasihatler ile hikmet sahibi örnek bir mümin olarak taltif edilmiştir. İslam dışındaki diğer din ve inanışlarda da karşımıza çıkan Hz. Lokman, Türk kültüründe bilgeliğin ve tabibliğin zirvesi olarak bilinmektedir. Onun bu özellikleri edebî metinlere de aksetmiş ve Hz. Lokman’ın nasihat ve vasiyetlerini içeren, ekseriyeti tercüme olmak üzere manzum, mensur bazı pend-nâmeler yazılmıştır. Son dönem şairlerinden Ahmed Râşid’in (1844-1934 sonrası), Medine kadılığı yaptığı dönemde Şeyhülislam Arif Hikmet’in (ö.1859) kütüphanesinde rastladığı “Pend-nâme-i Lokmân Hekîm Cihet-i Ferzend” adlı Farsça eserdeki 32 nasihati beşer beyit halinde Türkçe’ye tercüme ettiği “Pend-nâme-i Lokman Hekim Terceme-i Manzûmesi” adlı mesnevisi bu edebî ürünlerden biridir. Çalışmamızda, şahsî kütüphanemizde bulunan, H.1324/M.1906 yılında İstanbul’da basılmış bu eserin tanıtımı ve Arap harflerinden Latin alfabesine aktarımı yapılacaktır.

🔖

Cite This Article

KAYAOKAY, İ. (2018). AHMED RÂŞİD’İN PEND-NÂME-İ LOKMAN HEKİM TERCEME-İ MANZUMESİ ADLI MESNEVİSİ. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 71–103. https://ajindex.com/articles/43846

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Arslan, Mehmet. “Divan Edebiyatında Nasihat-nâmeler (Pend-nâmeler) ve Vak'a-nüvis Es'ad Efendi’nin Pendnamesi”, Türk Dili ve Edebiyatı Makaleleri, 4, (2004): 5-80.
  2. Atalay, Mehmet. “Câmî’nin Lüccetü’l-Esrâr Adlı Kasidesi ve Erzurum Kadı Vekili Ahmed Râşid’in Manzum Terzümesi”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 24, (2004): 23-42.
  3. Bayat, Ali Haydar. Türk Kültüründe Lokman Hekim, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları, 2000.
  4. Bilgin, Azmi. “Türk Edebiyatında Nasihatnâme ve Emre’nin Tercüme-i Pendnâme-i Attâr’ı”, Türk Dünyası Araştırmaları, 93, (1994): 197-208.
  5. Canım, Rıdvan. “Pendnameler ve Türk Edebiyatında Benzer Nitelikli Öğüt Kitapları”, Millî Kültür, 66, (1989): 22-25.
  6. Cerrahoğlu, İsmail. “Şeyhülislam Arif Hikmet ve Medine-i Münevvere’de Kurduğu Kütüphane”, Ankara Üni. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 30, (1988): 111-129. Ceyhan, Âdem. Türk Edebiyatı’nda Hazret-i Ali Vecizeleri, Ankara: Öncü Kitap, 2006. Ceyhan, Âdem. Ahlâk Düsturu- Hazret-i Ali’nin Şiir ve Vecizelerinden Seçmeler, İstanbul: Buhara Yayınları, 2010.
  7. Ekin, Yunus. “Lokman Sûresi’nin Tanıtımı”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1/1, (1996): 157-162.
  8. Eliaçık, Muhittin. “Fânî, Fânî Çelebi” Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü Maddesi, 2014,http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=5106 E.T. 02.12.2018
  9. Gül, Ahmet. “Lokman Hekim ve Öğütleri”, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2, (1985): 387-406.
  10. Güngör, Mevlüt. “Kur’ân-ı Kerim’de Hz. Lokman”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 35, (1996): 167-178.
  11. Harman, Ömer Faruk. “Lokman”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 27: 205-206. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  12. İnal, İ.Emin Mahmut Kemal. Son Asır Türk Şairleri, C. 3, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi., 1969.
  13. Kaplan, Mahmut. “Manzûm Nasîhat-nâmelerde Yer Alan Konular”, SÜ Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 9, (2001): 133-85.
  14. Kaplan, Mahmut. “Türk Edebiyatında Manzum Nasihat-nâmeler”, Türkler C. 11, (Ed: Hasan Celâl Güzel vd.), Ankara, (2002): 791-99.
  15. Keleş, Reyhan. “Türk Edebiyatı’nda Nasihat”, AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 44, (2010): 183-209.
  16. Keskioğlu, Osman. “Hazret-i Lokman'ın Oğluna Öğütleri”, Diyanet İlmi Dergi, 3, (1962): 5-6.
  17. Kocaer, Sibel. “Pendnâme-i Azmî’nin Osmanlı Nasihatnâme Geleneğendeki Yeri”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Bilkent Üniversitesi, 2009.
  18. Levend, Agâh Sırrı. “Ümmet Çağında Ahlâk Kitaplarımız”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı, Belleten, 11, (1963): 96-115.
  19. Meral, Yasin (2018). “Hz. Lokman’ın