Journals / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 17

AN EVALUATION ON THE TOPONOMY RELATED TO SACRED PLACES CALLED “DEDE-BABA” IN BALIKESIR

BALIKESİR YER ADLARINA YANSIYAN DEDEBABA ADLI ZİYARET YERLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Pages
183–196
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Besides, the importance of folk narratives such as legend and menkıbe (legends about saints) in the development of cultural identity and toponomy is evaluated in this study.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The scope of this study is sacred places called “dede” and “baba” in Balıkesir and surrounding settlements.
📊
Key Findings & Data:The Khorasan Saints (Erenler) who were migrated from Central Asia to Anatolia played an important role in Turkification and Islamization of Balıkesir as well as other places in Anatolia.
💡
Conclusion & Impact:Besides, the importance of folk narratives such as legend and menkıbe (legends about saints) in the development of cultural identity and toponomy is evaluated in this study.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The scope of this study is sacred places called “dede” and “baba” in Balıkesir and surrounding settlements. There are many locations in Balıkesir visited by people as sacred places reflecting the collective memory of locals. The Khorasan Saints (Erenler) who were migrated from Central Asia to Anatolia played an important role in Turkification and Islamization of Balıkesir as well as other places in Anatolia. When the cult of Ata (ancestors) transformed into the cult of dede and baba with the influence of Islam, many tombs, shrines and places of residence in Anatolia were called certain names with the adjective dede and baba. In this study, the place naming culture (tradition) of Turks and the effect of the cult of dede and baba in this tradition are evaluated based on Balıkesir toponomy. Moreover, the folkloric aspect of the sacred place phenomenon is discussed in the light of data collected through a fieldwork from Balıkesir. Besides, the importance of folk narratives such as legend and menkıbe (legends about saints) in the development of cultural identity and toponomy is evaluated in this study.

Özet

Bu çalışmanın konusu Balıkesir veçevresindeki dede, baba adlı ziyaret yerleridir.Balıkesir’de pek çok ziyaret yeri halkıntoplumsal hafızasında yer etmiş kutsalmekânlar olarak ziyaret edilmektedir.Horasan’dan gelen dervişler Anadolu’nunher yöresinde olduğu gibi Balıkesir’in deTürkleşmesinde ve İslamlaşmasında büyükrol oynamışlardır. Ata kültünün,İslamiyet’in etkisi ile veli kültüne dönüşmesiyleAnadolu’da pek çok mezar, makam, yatır, ziyaret yeri, dede ve baba olarakadlandırılmıştır. Çalışmada, Balıkesir’dedede, baba adlı ziyaret yerlerinden hareketle,Türklerin yer adı verme kültüründekiyansımaları hakkında tespitlerde bulunulmuştur.Balıkesir yöresinde, sahada yapılançalışmalar ile ziyaret olgusunun halkbilimselyönü ele alınarak yer adlarının kültürelboyutu vurgulanmıştır. Yatırlar etrafındaoluşan efsane, menkıbe gibi halk anlatılarınınkültürel kimliğin ve yer adlarının oluşumundakiönemine değinilmiştir.

🔖

Cite This Article

DUYMAZ, A., BAŞARKANOĞLU, L. (2022). AN EVALUATION ON THE TOPONOMY RELATED TO SACRED PLACES CALLED “DEDE-BABA” IN BALIKESIR. Alevilik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 17, 183–196. https://ajindex.com/articles/434880

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. AKIN, Bülent. (2017). Diyarbakır Yöresi Alevî Ocakları: Tarih, İnanç ve Gelenek. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Halk Bilimi Anabilim Dalı. İzmir,
  2. Türkiye. AKPINARLI, Kerim Kâni. (1973). Balıkesir’de Yatırlar (Hasan Baba ve Diğer Türbeler). Balıkesir. AKSAN, Doğan. (1995). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara.
  3. AYHAN, Aydın. (2001). Hacı Bektaş Velinin Balıkesir’e Yolladığı Barak Baba. Uluslararası Türk Dünyası İnanç Önderleri Kongresi Bildirileri, Ankara, ss. 89-107.
  4. BAŞARKANOĞLU, Levent. (2018). Balıkesir Yer Adlarına Yansıyan İki Menkıbe ve Halk Kültürüne Katkıları. Uluslararası Necatibey Eğitim ve Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresi Bildiri Tam Metin Kitabı, C. V. ss. 403-410.
  5. BEYDİLİ, Celal. (2003). Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük. Ankara.
  6. ÇELİK, Celaleddin. (2005). İsim Kültürü ve Din Şahıs İsimleri Üzerine Bir Din Sosyolojisi Denemesi. Konya. ÇETİN, İsmet. (2007). Türk Kültüründe Bab (Baba)/Ata Geleneği. Milli Folklor, C.19, S.7. DUYMAZ, Ali. (2012). Bursalı Velilerin Balıkesirli Halifeleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.15, S. 28-1. ss. 231-247.
  7. DUYMAZ, Ali. (2016). Balıkesir’de Kültür ve İnanç Turizmi İçin Bir Fırsat: Barak Baba Türbesi. Balıkesir Kent Sempozyumu 2015
  8. Bildiriler Kitabı, Balıkesir. ELİADE, Mircea. (1991).
  9. Kutsal ve Dindışı. Ankara.
  10. GEDİZLİ, Mehmet. (2012). “+ca Ekinin Yer Adlarındaki İşlevi”. International Journal of Human Sciences, S.9. GÖLPINARLI, Abdülbaki. (1941). Yunus ile Âşık Paşa ve Yunus’un Bâtınîliği. İstanbul.
  11. GÖLPINARLI, Abdülbaki. (1958). Manâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli Vilâyetname. İstanbul.
  12. GÜLBETEKİN, Murat. (2017). Mekânın Hafızası Yer Adları. Ankara.
  13. GÜNAY, Ü., GÜNGÖR, H., TAŞTAN, V. ve SAYIM, H. (2001) Ziyaret Fenomeni Üzerine Bir Din Bilimi Araştırması. Kayseri. GÜZEL, Abdurrahman. (1991). Bazı Müesseselerimiz ve Şahsiyetler Etrafında Milli Kültür-Milli Birlik. Ankara.
  14. KAFESOĞLU, İbrahim. (1980).
  15. Eski Türk Dini. Ankara.
  16. KANDEMİR, M. Yaşar. (2013). Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.44. İstanbul.
  17. KESKİN, Y. Mustafa. (1999).
  18. Turhal, Yeşilyurt ve Sulusaray İlçelerindeki Halk Dindarlığının Bir Boyutunu Oluşturan Ziyaret, İnanç ve Uygulamaları. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 4, ss.185-201.
  19. MEMMEDOV, Nadir. (1993). Azerbaycan’ın Yer Adları Oronimiya. Bakı. NORA, Pierre. (2006). Hafıza Mekânları. Ankara.
  20. OCAK, Ahmet Yaşar. (1996). Geyikli Baba. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 14, İstanbul. OC