Journals / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Morpholocigal Changes and Allomorphic Variations Encountered in (verb) Conjugations Between XIV. Century Central Anatolian Turkish and Contemporary Central Anatolian Dialects

XIV. Yüzyıl Orta Anadolu Türkçesi ve Günümüz Orta Anadolu Ağızları Arasında Fiillerin Çekiminde Görülen Biçimbirimsel Değişim ve Alt Biçimbirimsel Gelişimler

Pages
288–319
Publication Date
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, they continued their development by diversifying with allomorphs that emerged as a result of various phonological events

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The purpose of this study, in general terms, is to determine the common and varying aspects of the same language system used in two different time periods in the same geographical region.
📊
Key Findings & Data:As a result of the analysis, it was observed that many morphemic features in conjugation suffixes of 14th century Central Anatolian Turkish preserved in contemporary Central Anatolian dialects unlike modern standard Turkish, but some of them became archaic and these were replaced by other morphemes in time.
💡
Conclusion & Impact:In addition, they continued their development by diversifying with allomorphs that emerged as a result of various phonological events
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The purpose of this study, in general terms, is to determine the common and varying aspects of the same language system used in two different time periods in the same geographical region. It also aims to identify the relation between the dialects spoken in spesific terms in XIVth century. These dialects shared the same region which both spoke the contemporary Central Anatolian and the foundation period of West Turkish dialects. In this respect, this study is the one that can be included in the historical dialect pieces of research of Turkish used in Central Anatolia in the XIVth century in terms of following the traces in the contemporary Central Anatolian dialects. In this study, the progress of the Oghuz-based West Turkish in the Anatolian geography, in the same geographical region at different times was examined by considering verb conjugation structures on the basis of historical and comparative linguistic method. As a result of the analysis, it was observed that many morphemic features in conjugation suffixes of 14th century Central Anatolian Turkish preserved in contemporary Central Anatolian dialects unlike modern standard Turkish, but some of them became archaic and these were replaced by other morphemes in time. In addition, they continued their development by diversifying with allomorphs that emerged as a result of various phonological events.In this study, the progress of the Oghuz-based West Turkish in the Anatolian geography, in the same geographical region at different times was examined by considering verb conjugation structures on the basis of historical and comparative linguistic method. As a result of the analysis, it was observed that many morphemic features in conjugation suffixes of 14th century Central Anatolian Turkish preserved in contemporary Central Anatolian dialects unlike modern standard Turkish, but some of them became archaic and these were replaced by other morphemes in time. In addition, they continued their development by diversifying with allomorphs that emerged as a result of various phonological events

Özet

Çalışmanın özü, genel anlamda aynı coğrafi bölgede farklı iki zaman dilimindekullanılan aynı dil dizgesinin ortaklaşan ve farklılaşan yönlerini belirlemektir. Özelanlamda ise günümüz Orta Anadolu Bölgesinde konuşulan ağızların Batı Türkçesininkuruluş dönemi içerisinde yer alan XIV. yüzyılda, yine aynı coğrafyada kullanılan Türkçeile ilişkisini tespit etmeye yöneliktir. Bu bakımdan bu çalışma XIV. yüzyıl OrtaAnadolu’sunda kullanılan Türkçenin günümüz Orta Anadolu ağızlarındaki izlerinisürmesi açısından tarihî ağız araştırmalarının içerisinde yer alabilecek bir çalışmadır.Bu çalışmada, Oğuzca esaslı Batı Türkçesinin Anadolu coğrafyasındaki gelişimseyrinde, aynı coğrafi bölgede farklı zamanlardaki durumu tarihsel ve karşılaştırmalıdilbilim metodu çerçevesinde fiil çekimi unsurlarına odaklanılarak incelemeye tâbitutulmuştur. İncelemenin sonucunda XIV. yüzyıl Orta Anadolu Türkçesine ait fiil çekimeklerindeki birçok biçimbirimsel özelliğin modern standart Türkçenin aksine günümüzOrta Anadolu ağızlarında korunduğu, bir kısmının ise kullanımdan düşerek zamanlayerlerini başka biçimbirimlerin aldığı, ayrıca türlü fonolojik olaylar neticesinde ortayaçıkan alt biçimbirimlerle de çeşitlenerek gelişimlerini devam ettirdikleri görülmüştür.

🔖

Cite This Article

AY, D. A. (2022). Morpholocigal Changes and Allomorphic Variations Encountered in (verb) Conjugations Between XIV. Century Central Anatolian Turkish and Contemporary Central Anatolian Dialects. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 1, 288–319. https://ajindex.com/articles/432304

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (18)

  1. Akar, Ali (2010). Lehçe Oluşma Şartları ve Evreleri Bakımından Eski Türkiye Türkçesi. Türklük Bilimi Araştırmaları. (28). 15-29.
  2. Akca, Hakan (2011). Ankara İli Ağızlarında Şimdiki Zaman Ekinin Varyantları. Turkish Studies. V.6/1. 611-619.
  3. Akyıldız Ay, Didem (2018). XIV. yüzyıl Orta Anadolu Türkçesi ile Günümüz Orta Anadolu Ağızlarının Karşılaştırmalı Dil İncelemesi (Ses Bilgisi-Şekil Bilgisi). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. Ay, Özgür (2009). Türkiye Türkçesi Ağızlarında Fiil Çekimi. Ankara:
  4. TDK Yay. Baskakov, Nikolay A. (2014). Türk Lehçelerinde -sa/-se Şart Şeklinin Kökeni Sorununa Dair. (Çev. Mehman Musaoğlu- Cemile Kınacı). Dil Araştırmaları. 14. 201-232.
  5. Bayraktar, Fatma Sibel (2000). Kayseri Merkez İlçe Ağzı (Metin-Gramer-Sözlük). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Edirne: Trakya Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı. Benzer, Ahmet (2010). -sA Ekinin İşlevleri ve Dilek-Şart Ayrımı. Selçuk Ünversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 28, 131-140.
  7. Biray, Nergis (2007). Acıpayam Ağızlarında Kullanılan Şimdiki Zaman Ekleri ve Etnik Yapı İle İlişkisi. Acıpayam Sempozyumu (1-3 Aralık 2003)
  8. Bildirileri. Denizli. Bulak, Şahap (2011). Tarihî ve Çağdaş Türk Yazı Dillerinde Şart Kipi. Selçuk Ünversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 30. 71-98.
  9. Demir, Necati ve Şen, Ülker (2006). Sivas İli ve Yöresi Ağızları (Etnik Yapı-Dil İncelemesi-Metinler-Sözlük). Ankara:
  10. Gazi Kitabevi.
  11. Demir, Nurettin (1996). Güneybatı Anadolu Ağızlarında Kullanılan Şimdiki Zaman Eki -ik gelir. Dilbilim Araştırmaları. 136-148.
  12. Develi, Hayati(1995). “-sA Eki Nedir? Kip mi, Zarf-fiil mi?”. İlmî Araştırmalar. 1. 91-94.
  13. Develi, Hayati (1998). “Eski Türkiye Türkçesi Devresine Ait Manzum Bir Miracnâme”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. XXVIII. 81-228.
  14. Develi, Hayati (2008). Eski Türkiye Türkçesi Ağızlarının Sınıflandırılması. Turkish Studies. 3/3. 212-230.
  15. Develi, Hayati (2002). Eski Türkiye Türkçesi Ağızlarının Sınıflandırılmasında Morfolojik Esaslar. Türk Bilig. 4. 117-124.
  16. Duman, Musa (2012). Eski Anadolu Türkçesine Ait Bazı Metinlerdeki Dil Uyumuna Aykırı Örnekler Üzerine. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. 32. 53-64.
  17. Ercilasun, Ahmet Bican (1995). Türkçede Emir ve İstek Kipi Üzerine. Türk Gramerinin Sorunları Toplantısı (22-23 Ekim 1993). Ankara: TDK Yay. 61-72.
  18. Erdem, Mehmet Dursun (2